Back

bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi

PPTX 31 pages 3.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 31
2-ma’ruza: bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, o‘lchamlari. mikrobiologik amaliyotdagi ahamiyati. 2-ma’ruza: bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, o‘lchamlari. mikrobiologik amaliyotdagi ahamiyati. ma’ruzachi: mirzayeva saidaxon abdusalomovna mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi reja: 1. bakteriyalarni o‘rganishning ahamiyati, tibbiyotda qo‘llanilishi. 2. bakteriyalar prokariot hujayralarini eukariot hujayralardan farqi. 3. bakteriya hujayrasining asosiy organik va noorganik moddalari. mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi tabiatdagi barcha tirik organizmlarda kuzatiladigan biologik va genetik xodisalar, ushbu jarayonni kechishiga javobgar va ma’lum ma’noda sababchi bo‘lgan mikroorganizmlar qatorida bakteriyalar salmoqli o‘rinni egallaydi. tibbiyotda bakteriyalarni ko‘p tomonlama o‘rganishning ilmiy-amaliy ahamiyati juda yuqori hisoblanadi. xususan, bakterial kasalliklar (masalan, sil, angina, stafilokokk, salmonellyoz)ni aniqlashda laboratoriya tahlillari orqali bakteriyalar aniqlanadi. mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi bakteriyalarni o‘rganishning ahamiyati, tibbiyotda qo‘llanilishi bakteriyalar biologiya va tibbiyot fanlarida asosiy model organizmlar sifatida qo‘llaniladi. genetik muhan-dislik, biotexnologiya, fermentatsiya texnologiyasi kabi sohalar bakteriyalar bilan chambarchas bog‘liq. bakteriyalarni o‘rganish orqali antibiotiklar, vaksinalar, probiotiklar va boshqa dori vositalari ishlab chiqiladi. mikrobiologiya, …
2 / 31
irusologiya va immunologiya kafedrasi mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi bakteriyalar tashqi ko’rinishi sharsimon tayoqchasimon egilgan mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi bakteriyalar tashqi ko’rinishi bakteriyalar a- mikrokokklar (micrococcus b- diplokokklar (diplococcus) v-streptokokklar (streptococcus) g- tetrakokklar (tetracoccus) d-sartsinalar (sarcina) sharsimon xujayralarning 8,16, 32 yoki 64 ta bolakchali e-stafilokokklar (stapfylococcus) bakteriaya hujayra devori hujayra shaklini saqlab turuvchi hamda immun javobini rag‘batlantiruvchi peptidoglikandan iborat. gram-musbat hujayra devori kristalli binafsha rang bilan ko‘k rangga bo‘yaladi. gram-manfiy bakteriyalarda tashqi membrana kristall binafsha rangning ichki hujayra devorini bo‘yashiga to‘sqinlik qiladi. mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi hujayra devori. bakteriya hujayrasi zich parda bilan qoplangan. sitoplazmatik membranadan tashqarida joylashgan bu sirt qatlami hujayra devori deb ataladi. devor himoya va yordamchi funktsiyalarni bajaradi, shuningdek, hujayraga doimiy, xarakterli shakl (masalan, tayoq yoki kokkus shakli) beradi va hujayraning tashqi skeleti hisoblanadi. bu zich membrana o‘simlik hujayralari bilan bog‘liq bo‘lgan bakteriyalarni hosil qiladi, bu ularni yumshoq membranalarga ega …
3 / 31
ularning qattiq tuzilishining asosi - murein (glikopeptid, mukopeptid). bu azot - aminokislotalar va 4 - 5 aminokislotalarni tashuvchi shakarlarni o‘z ichiga olgan murakkab tuzilishdagi organik birikma. bundan tashqari, hujayra devorlarining aminokislotalari tabiatda kamdan-kam uchraydigan g‘ayrioddiy shaklga ega (d-stereoizomerlar). hujayra devorining tarkibiy qismlari murakkab, mustahkam tuzilish hosil qiladi. birinchi marta 1884 yilda christian gramm tomonidan taklif qilingan binoni usulidan foydalanib, bakteriyalarni ikki guruhga bo‘lish mumkin: gramm-musbat va gramm-manfiy. gram-musbat organizmlar kristalli binafsha kabi ma'lum anilin bo‘yoqlarini bog‘lashga qodir va yod, so‘ngra spirt (yoki aseton) bilan ishlov berilgandan so‘ng, yod-bo‘yoq kompleksini saqlab qoladi. ushbu kompleks etil spirti ta'sirida yo‘q qilingan bakteriyalar (hujayralar rangi o‘zgaradi) gram-manfiy deb tasniflanadi. gram-musbat va gramm-manfiy bakteriyalarning hujayra devorlarining kimyoviy tarkibi har xil. gram-musbat bekteriyalar mukopeptidlardan tashqari hujayra devorlarida polisaxaridlar (murakkab, yuqori molekulyar qandlar), teixoik kislotalar (tarkibi va tuzilishi bo‘yicha shakar, spirt, aminokislotalar va fosfor kislotasidan iborat murakkab birikmalar) ham mavjud. polisaxaridlar va teixoik kislotalar devorlarning ramkasi - …
4 / 31
orlarida gram-musbat bakteriyalarga qaraganda kamroq murein mavjud. gram-manfiy bakteriyalar devorining tuzilishi ham murakkabroq. elektron mikroskop yordamida bu bakteriyalarning devorlari ko‘p qatlamli ekanligi aniqlandi. ichki qatlam mureindan qilingan. uning tepasida bo‘shashgan oqsil molekulalarining kengroq qatlami joylashgan. bu qatlam o‘z navbatida lipopolisakkarid qatlami bilan qoplangan. eng tashqi qatlam lipoproteinlardan iborat. hujayra devori o‘tkazuvchan: ozuqa moddalari u orqali hujayra ichiga erkin o‘tadi va metabolik mahsulotlar atrof-muhitga chiqadi. yuqori molekulyar og‘irlikdagi yirik molekulalar membranadan o‘tmaydi. kapsula. ko‘pgina bakteriyalarning hujayra devori tepasida shilliq qavat - kapsula bilan o‘ralgan. kapsulaning qalinligi hujayraning diametridan bir necha baravar ko‘p bo‘lishi mumkin va ba'zan u juda nozik bo‘lib, uni faqat elektron mikroskop - mikrokapsula bilan ko‘rish mumkin. kapsula hujayraning muhim qismi emas., u bakteriyalar o‘zlarini topadigan sharoitlarga qarab hosil bo‘ladi. u hujayra uchun himoya qoplamasi bo‘lib xizmat qiladi va suv almashinuvida ishtirok etadi, hujayrani qurib ketishdan himoya qiladi. kimyoviy tarkibda kapsulalar ko‘pincha polisakkaridlardir. ba'zan ular glikoproteinlardan (qandlar va oqsillarning …
5 / 31
o‘ziga xos tuzilishda - yadroda joylashgan. yadro membrana bilan o‘ralgan. bakteriyalarda dnk haqiqiy yadrolarga qaraganda kamroq zich joylashgan; nukleoid membrana, yadro va xromosomalar to‘plamiga ega emas. bakterial dnk asosiy oqsillar, gistonlar bilan bog‘lanmaydi va nukleoidda fibrillalar to‘plami shaklida joylashgan. mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi ko‘pchilik bakteriyalarda ularning harakatlanishini ta’minlovchi vositalar-hivchinlar mavjud. bular harakatlanish uchun ishlatiladigan mikronaychalarni o‘z ichiga olgan uzun qo‘shimchalardir. ular sitoplazmatik membrana ostida joylashgan "motor" yordamida aylanadi. ularning soniga qarab turlicha nomlanadi: a – monotrix; b – lofotrix; c – amfitrik; d – peritrix. flagella (hivchin). ba'zi bakteriyalar yuzasida qo‘shimcha tuzilmalar mavjud; ularning eng keng tarqalgani flagella, bakteriyalarning harakat organlari. flagellum sitoplazmatik membrana ostida ikki juft disk orqali biriktirilgan. bakteriyalarda bitta, ikkita yoki bir nechta flagella bo‘lishi mumkin. ularning joylashishi har xil: hujayraning bir uchida, ikkalasida, butun sirt bo‘ylab va boshqalar (9-rasm). bakterial flagella diametri 0,01 - 0,03 mkm, uzunligi hujayra uzunligidan bir necha baravar katta bo‘lishi mumkin. …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi"

2-ma’ruza: bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, o‘lchamlari. mikrobiologik amaliyotdagi ahamiyati. 2-ma’ruza: bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi, o‘lchamlari. mikrobiologik amaliyotdagi ahamiyati. ma’ruzachi: mirzayeva saidaxon abdusalomovna mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi reja: 1. bakteriyalarni o‘rganishning ahamiyati, tibbiyotda qo‘llanilishi. 2. bakteriyalar prokariot hujayralarini eukariot hujayralardan farqi. 3. bakteriya hujayrasining asosiy organik va noorganik moddalari. mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi tabiatdagi barcha tirik organizmlarda kuzatiladigan biologik va genetik xodisalar, ushbu jarayonni kechishiga javobgar va ma’lum ma’noda sababchi bo‘lgan mikroorganizmlar qatorida bakteriyalar salmoql...

This file contains 31 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriya hujayrasining tuzilis… PPTX 31 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
bakteriya hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi
22 pages 948.3 KB
bakteriya hujayrasining tuzilishi — PPT PPT
bakteriya hujayrasining tuzilishi
29 pages 26.8 MB
o'simlik hujayrasining kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
o'simlik hujayrasining kimyoviy tarkibi
20 pages 3.4 MB
bakteriya hujayrasining generatsiya muddatlari — PPTX PPTX
bakteriya hujayrasining generatsiya muddatlari
20 pages 2.6 MB
bakteriya tuzilishi — DOCX DOCX
bakteriya tuzilishi
1 page 30.3 KB
yerpoʻstining tuzilishi, kimyoviy tarkibi — PPTX PPTX
yerpoʻstining tuzilishi, kimyoviy tarkibi
14 pages 395.9 KB
uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi — DOCX DOCX
uglevodorodlar tarkibi va kimyoviy tuzilishi
6 pages 191.3 KB
o’simlik hujayrasining tuzilishi — PPTX PPTX
o’simlik hujayrasining tuzilishi
— 3.1 MB
o'simlik hujayrasining tuzilishi — DOCX DOCX
o'simlik hujayrasining tuzilishi
17 pages 87.5 KB
o'simlik hujayrasining tuzilishi — PPTX PPTX
o'simlik hujayrasining tuzilishi
19 pages 3.0 MB
o‘simlik hujayrasining tuzilishi. — DOCX DOCX
o‘simlik hujayrasining tuzilishi.
3 pages 189.8 KB