hujayraning kimyoviy tarkibi

ZIP 16 стр. 917,7 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 917,7 КБ

Тип файла ZIP

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

1663002529.doc hujayraning kimyoviy tarkibi hujayraning kimyoviy tarkibi. hujayra sitoplazmasining tuzilish va vazifalari reja: 1. hujayraning asosiy kimyoviy tarkibi. 2. anorganik va organik moddalar. 3. hujayraning xayotiy funksiyalardagi roli. 4. sitoplazmaning asosiy tarkibi. 5. membrananing xususiyatlar. 6. osmos.fagositoz va pinositoz. hujayraning asosiy kimyoviy tarkibi hujayra asosan protoplazmadan, ya’ni yadro hamda sitoplazmadan iborat. ularda umumiy uxshashlik bo’lsada, o’simlik yoki hayvon umuman tirik organizmlarda bo’lmasin, o’zining tuzilishi va barcha xususiyatlariga ko’ra bir-biridan farq qiladi. o’zining tuzilishi va shakli bajaradigan vazifasiga bo’liq bo’ladi, kelib chiqishi, morfologiyasi, kimyoviy tarkibi bilan ham farqlanadi. mikroskop ostida hujayrani tekshirib ko’rsak, unda bir necha tarkibiy q`ismlar: organoidlar, kiritmalar va boshqalarni aniqlaymiz. ular tarkibida turli miqdorda xar xil iturdagi elementlar va ularning birikmalari, suv, tuzlar, eritmalar, organik moddalr bor. ular moddalar almashinuvida, turli fiziologik prosesslarda muhim ahamiyatga ega. anorganik tarkib ham hujayra xayotida muhim ahamiyatga ega. umuman olganda, hujayra tarkibida mendeleev jadvalidagi 110 elementdan 60 tasi borligi aniqlangan. jumladan: o(65-70), …

2 / 16

zifani bajaradi. bu moddalar asosan mikroelementlar hisoblanadi, tirik organizmlartarkibiy q`ismini deyarli 99.9%ni tashkil qiladi. ular asosan 20ga yakin, ya’ni: s, o, n, r, sa, md, na, fe, se lardan iborat. organizmda mikroelementlar deyarli 0.1% ni tashkil etadi. ular asosan si, so, mp, p, mo, va, u, a. v, fe, f va boshqa moddalardan iborat. mikroelementlarning organizmda miqdori oz bo’lgani uchun ahamiyat oz deyish mutlako notugri. ulardan tirik organizmlar uchun xayotiy ahamiyatga ega. masalan: bukok bezida ra, kuz tukimalarida va x. k bo’ladi. umuman tirik moddalardan tarkibini xar tomonlama aniqlash xaligacha nixoyasiga etgani yo’q. lekin shu narsa aniqki, xar bir organizmni tashkil etuvchi moddalar tashki muxitni uzlashtirgan xolda undan tarkibiy q`ismini tashkil qiladi, shu bilan birga o’ziga xos yangi xossalarga ega bo’lib, o’zgarishlarga uchraydi. tirik moddalarda yuz beradigan ximiyaviy prosesslar jadval va kat’iy tartib asosida boradi. umuman olganda ulardan asosiy qismini suv bilan mineral tuzlar tashkil qiladi. hujayradagi suv natriy qonsentrasiyasi …

3 / 16

g parchalanishida hamda organizmda issoklikning tarkalishida va hujayraga singishida kattarol’ uynaydi. moddalarning kationlari barcha biologik prosesslarda muhim vazifa bajaradi. m: 1molekula oqsilda 40-50 ming suv molekulasi bo’ladi. suvni ko’p miqdorda yukotish anabioz holatiga olib keladi. bunda hujayra yillab saqlanishi mumkin. organik moddalar deyarli barcha tirik organizmlar asosini tashkil qiladi. ular, oqsil, uglevodlar, fermentlar, lipidlar, moylar, lipoidlar, nuklein kislotalar va x k bir qancha ko’rinishlarda uchraydi, asosiy ko’rilish materiallarini hosil qiladi. oqsil biosintezi mavzusida hosil bo’lish jarayonlarini batafsil gaplashamiz. umuman turlicha qonfigurasiya zanjirida juda murakkab lekula iplarining uzunasiga yunalganligi yoki uralma xolda bo’lishiga ko’ra tolasimon va glabo’lyar oqsillarga ajratiladi. tolasimon oqsillar bir-biri bilan kushilib malum darajada uyiriklashishi xususiyatiga ega. ular ko’prok sklet oqsillarida (skleroproteinlar ko’rinishida) uchraydi. globo’lyar oqsillar – moddalar almashinuvida aktiv hisoblanadi. chunki ularning yon guruxlari tula olish xususiyatiga ega. oqsillar asosan 2 xil guruxga: oddiy va murakkab oqsillarga bo’linadi. oddiy oqsillar asosan faqat aminokislotalardangina tashkil topgan bo’lsa (qolllagen, elastik, …

4 / 16

anizmga kirib qolgang yot organizmlar, keraksiz moddalar – antitelalarni urab oladi va zararsizlantiradi. 3. oqsillar hujayrada energiya manbai hisoblanadi. ular aminokislotalargacha parchalana oladi. aminokislotalarning bir q`ismi oxirigacha parchalanib energiya ajraladi. 1gr oqsil parchalanganda 4.2 kkal energiya hosil bo’ladi. 4. oqsillar hujayrani struktura materiali hisoblanadi, ya’ni hujayraning qobig’i – membranalar tizimida aktiv qatnashadi. hujayrada uglevodlar muhim sanaladi. ular s.n.o ning uzaro birikishidan hosil bo’lgan moddalar hisoblanadi. ko’rilish materiali bilan birga fermentlar tasirida parchalanib ko’p miqdorda energiya ajratadi, bu organizm tomonidan foydalaniladi. eng oddiy uglevod monosaxarid hisoblanadi. s6 n12 o6 ko’rinishida mavjd hujayralarda monosaxarid molekulalarini uzaro birikishida ancha murakkab xisoblangan disaxaridlar, polisaxaridlar vujudga keladi. masalan, glikogen hayvon kraxmali xisoblanib hujayra tarkibida ko’p uchraydi. mukopolisaxaridalar – ular neytral va nordon bo’lishi mumkin. yuqori tur hayvonlarda asosan nordon vaqillari uchraydi. masalan, gialuron kislotasi, xondroitinsul’fat, geparin. fermentlar – hujayraning bioximiyaviy reaksiyalarda ishtirok etib, ayrim moddalar bilan vaqtincha birikma holatda elektronlar zanjirini hosil qiladi. oksidalanish va …

5 / 16

sosan oqsil sintezida muhim hisoblanadi. nukleien kislotalar birinchi marta yadrodan ajratib olingan (lot.nuclus – yadro demakdir). ular dnk va rnk larga bo’linadi. dnk yadroda, rnk yadrocha va sitoplazmada uchraydi. dnk molekulasi biri ikkinchisi atrofida uralagn spiralsimon 2ta ipchadan iborat. bunday iplar juda uzun bir necha mikron oqsilning eng katta molekulasidan 100 marta kattadir. dnkning ximiyaviy tuzilishi malum bo’lgan ximiyaviy birikmalarning birontasiga ham uxshamagan o’ziga xos kislota uotson va krikning (1953y) ta’kidlshicha, dnk molekulasi uzaro boglangan juda ko’p nukleinlardan tashkil topgan 2ta polinukleotid zanjiridan iborat. nukleotid 3ta molekula: 1. azotli asos (purin yoki pirimidin). 2. oddiy uglevod – pentozalar. 3. fosfat kislota qoldigining ximiyaviy yo’l bilan birikishidan hosil bo’ladi. nukleotidlar faqat azotli asoslari bilan farqlanadi. purin asoslariga – adenin va guanin, pirimidin asoslariga timin (urasil) va sitozin kiradi. uz tarkibida adenin saqlaydigan nukleotid adenin (a), guanin (g), timin (t) va sitozin (s) nukleotidlari deyiladi va ularni nomi bosh xarflari bilan ko’rsatiladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hujayraning kimyoviy tarkibi"

1663002529.doc hujayraning kimyoviy tarkibi hujayraning kimyoviy tarkibi. hujayra sitoplazmasining tuzilish va vazifalari reja: 1. hujayraning asosiy kimyoviy tarkibi. 2. anorganik va organik moddalar. 3. hujayraning xayotiy funksiyalardagi roli. 4. sitoplazmaning asosiy tarkibi. 5. membrananing xususiyatlar. 6. osmos.fagositoz va pinositoz. hujayraning asosiy kimyoviy tarkibi hujayra asosan protoplazmadan, ya’ni yadro hamda sitoplazmadan iborat. ularda umumiy uxshashlik bo’lsada, o’simlik yoki hayvon umuman tirik organizmlarda bo’lmasin, o’zining tuzilishi va barcha xususiyatlariga ko’ra bir-biridan farq qiladi. o’zining tuzilishi va shakli bajaradigan vazifasiga bo’liq bo’ladi, kelib chiqishi, morfologiyasi, kimyoviy tarkibi bilan ham farqlanadi. mikroskop ostida hujayrani tekshirib ko’r...

Этот файл содержит 16 стр. в формате ZIP (917,7 КБ). Чтобы скачать "hujayraning kimyoviy tarkibi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hujayraning kimyoviy tarkibi ZIP 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram