sezgi organlari

DOC 2.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1701239249.doc so’z boshi sezgi organlari reja: 1. analizatorlar haqida tushuncha 2. ko’rish analizatori. ko’zning tuzilishi. 3. ko’rish o’kirligi va ko’rish maydoni, ko’rishning 4. buzilishi va ko’rish gigiyenasi. 5. muvozanat, teri va kinestatik analizatorlar. 6. visseral, hid sezish va ta’m bilish analizatorlari analizatorlar haqida tushuncha odamning markaziy nerv sistemasiga to’xtovsiz axborotlar oqimi kelib turadi. bu axborotlar bosh miyaga ikki manbaadan keladi: 1. organizmning organlari va to’qimalaridan keladigan axborotlar. 2. tashqi muhitdan organizmga sezgi a’zolari orqali keladigan axborotlar. organizmda bu axborotlarni qabul qilib oladigan, uni miyaga o’tkazib beradigan va miyada bu axborotni qayta ishlab, shu axborotga muvofiq javob reaksiyasi hosil qiladigan tuzilma mavjud. bu tuzilmani i.p.pavlov analizatorlar deb atagan (112-rasm). har qanday analizator 3 qismdan iborat: 1. periferik – qabul qiluvchi qism – retseptorlar. 2. impulsni o’tkazuvchi nerv yo’llari. 3. miyadagi nerv markazlari. analizatorlarning periferik qismi, ya’ni retseptorlar (retsepsiya – sezish) ta’sirini qabul qilib oladilar. retseptorlarning asosiy xossasi muhitning har qanday ta’sirini …

yurak-qon tomir, siydik – tanosil organlarida, bezlarda va mushak-paylarda joylashgan retseptorlar kiradi. intraretseptorlar o’z navbatida 2 guruhga bo’linadi: a) visseroretseptorlar – bu retseptorlar, ichki a’zolarda joylashgan. b) kinestatik yoki proprioretseptorlar. bular harakat retseptorlari bo’lib, ular mushaklarda, paylarda va bo’g’imlarda joylashgan. barcha retseptorlar kelib chiqishi va tuzilishiga qarab 3 tipga bo’linadi: 1. neyrosensor hujayralardan iborat bo’lgan retseptorlar. bularga ko’rish va hid bilish analizatorlarining retseptorlari kiradi. bu retseptorlar sezuvchi nerv hujayrasidan iborat bo’lib, ularning dendritlari ta’sirni qabul qilib oladi, neyritlari esa ta’sirni analizatorning oraliq qismiga uzatib beradi. 2. epiteliosensor hujayralardan iborat bo’lgan retseptorlar. bunga ta’m bilish, eshitish va muvozanat analizatorlarining retseptorlari kiradi. ularda ta’sir, sezuvchi-epiteliosensor hujayralar tomonidan qabul qilinadi. bu retseptorlar ta’sirni sezuvchi neyronlarga o’tkazadi. 3. erkin va kapsulaga o’ralgan nerv oxirlari. bularga ichki a’zolarda va terida joylashgan nerv oxirlari kiradi. 112-rasm. analizatorning tuzilish chizmasi. 1 – katta yarim sharlar po’stlog’idagi markazlar; 2 – oraliq miyadagi markazlar; 3 – miya stvoli va …

arining o’zaro ta’sirini ta’minlaydi va yaxlit obrazlarni hosil qilishda ishtirok etadi. ko’rish analizatori. ko’zning tuzilishi. ko’rish analizatori – ko’z soqqasi (retseptor) ko’rish nervi va oraliq miyadagi po’stloq osti va po’stloqning ensa qismida joylashgan po’stloq markazlaridan iborat. ko’rish analizatorlarining boshqa analizatorlardan farqi shundaki, u faqat buyumlarni bilibgina qolmay, balki ularning rangi, shakli, o’lchamlari, fazoda joylashgan o’rni hamda uning harakatlarini aniqlashga imkon beradi. odam tashqi muhitdan oladigan axborotlarning 95 % dan ortig’ini ko’z orqali qabul qiladi. ko’zning tuzilishi. ko’z ko’rish analizatorining periferik qismini tashkil etadi (113-rasm). ko’z deyarli shar shaklida bo’lgani uchun ko’z olmasi deyiladi. ko’z olmasi kalla skeletining 1 juft ko’z chuqurchasida – ko’z kosasida joylashgan. ko’z chuqurchasining tubida teshik bo’lib, u orqali ko’z olmasiga nervlar va tomirlar kiradi. 113-rasm. ko’zning tashqi ko’rinishi. 1 – kipriklar; 2 – qovoqlar; 3 – muguz parda; 4 – qorachiq; 5 – oqsil parda; 6 - rangdor parda. ko’z olmasi ko’zni himoya qiluvchi, harakatlantiruvchi va …

to’r parda - retina 114-rasm. ko’z olmasining tuzilishi. 1 – mushak; 2 – gavharning boylamlari; 3 – muguz (shox) parda; 4 – oldingi kamera; 5 – gavhar; 6 – rangdor parda; 7 – ko’rish nervi; 8 – ko’r dog’; 9 – sariq dog’; 10 – to’r parda; 11 – pigment qavat; 12 – tomirli parda; 13 – oqsil parda; 14 – shishasimon tana. oqsil parda zich tolali biriktiruvchi to’qimadan tuzilgan, uning tarkibida kollagen tolalar ko’p bo’ladi. shuning uchun oqsil parda zich va mustahkam bo’lib, ko’z olmasining shaklini belgilaydi. ko’zning old tomonida oqsil parda muguz pardaga o’tadi. muguz parda ko’p qavatli muguzlanmaydigan epiteliy to’qimasidan iborat bo’lib, uning nur sindirish ko’rsatkichi - 1,3-1,4 ga teng. o’rta tomirli parda – sklera bilan to’r parda orasida joylashgan. tomirli pardada ko’plab qon tomirlar bo’ladi. tomirli parda to’r parda hujayralarining oziqlanishida hamda ko’z ichidagi bosimning bir me’yorda bo’lishida muhim ahamiyatga ega. tomirli pardaning ichki yuzasida pigment …

vaqt uzoqqa qarab turish lozim). ko’z olmasining ichki qismida ko’z gavhari, shishasimon tana, kiprikli tana va kiprikli boylamlar bo’ladi. gavhar. ko’z gavhari ikki tomonlama qavariq linzani eslatadi. gavhar qorachiqning orqasida kiprikli boylamlarga osilgan holda joylashgan. kiprikli boylamlar gavharning ikki chekkasida tomirli pardada joylashgan kiprikli tanaga tutashadi. kiprikli tananing asosiy qismini silliq mushak tolalari tashkil etadi. bu mushaklarning qisqarib, bo’shashishi, gavharning shaklini o’zgartiradi. gavhar ko’zning dioptrik va akkomadatsion apparatiga kiradi. uning nur singdirish ko’rsatkichi 1,42 ga teng. gavhar shaklining o’zgarishi ko’zni uzoqni va yaqinni ko’rishga moslashtiradi. gavharning qavariqligining ortishi natijasida fokus masofasi qisqaradi va yaqindagi buyumlarning aniq tasviri hosil bo’ladi. uzoqdagi buyumlarga qaraganda, gavhar yassilashadi va fokus masofasi ortadi. buni gavharning akkomadatsiyasi deyiladi. shishasimon tana. bu tana tiniq dirildoq moddadan iborat bo’lib, ko’z olmasining gavhar va to’r parda orasidagi bo’shliqni to’ldirib turadi. shishasimon tana ko’zning dioptrik ya’ni nur sindirish sistemasiga kiradi. uning nur sindirish ko’rsatkichi 1,33 ga teng. shunday qilib ko’zda, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi organlari"

1701239249.doc so’z boshi sezgi organlari reja: 1. analizatorlar haqida tushuncha 2. ko’rish analizatori. ko’zning tuzilishi. 3. ko’rish o’kirligi va ko’rish maydoni, ko’rishning 4. buzilishi va ko’rish gigiyenasi. 5. muvozanat, teri va kinestatik analizatorlar. 6. visseral, hid sezish va ta’m bilish analizatorlari analizatorlar haqida tushuncha odamning markaziy nerv sistemasiga to’xtovsiz axborotlar oqimi kelib turadi. bu axborotlar bosh miyaga ikki manbaadan keladi: 1. organizmning organlari va to’qimalaridan keladigan axborotlar. 2. tashqi muhitdan organizmga sezgi a’zolari orqali keladigan axborotlar. organizmda bu axborotlarni qabul qilib oladigan, uni miyaga o’tkazib beradigan va miyada bu axborotni qayta ishlab, shu axborotga muvofiq javob reaksiyasi hosil qiladigan tuzilma mavjud....

DOC format, 2.9 MB. To download "sezgi organlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi organlari DOC Free download Telegram