ҳозирги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)да жанр ва шакл изланишлари ҳамда муаммолар талқини

DOC 55.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662839308.doc щозирги ызбек поэмачилиги ҳозирги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)да жанр ва шакл изланишлари ҳамда муаммолар талқини режа: 1. бугунги поэмачилигида изланиш, яшариш, янгиланиш жараёни. 2. монолог типидаги соф лирик поэмалар. 3. эпик элементлар аралашган поэма-достонлар. 4. лиро-эпик ва драматик турдаги поэма-достонлар, 5. бугунги поэмачилигида ижтимоий қадриятларга ва маънавий-ахлоқий масалаларга, муҳаббат мавзусига янгича муносабат. 6. бугунги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)даги камчиликлар бугунги поэмачиликда изланиш, яшариш, янгиланиш жараёни кечмоқда.. воқелик ва инсон табиатининг тинмай ўзгариб туриши, янги-янги юяларнинг туғилиши, макон ва замон хоссаларини янгича идрок этиш - буларнинг барчаси ҳаёт қатламларини тадқиқ қилишни теранлаштириш билан баробар янги шаклларни қам юзага чиқармоқда; адабиётимизда воқеа бўлган ҳар бир асар эса жанр қирраларини бойитмоқда. яъни, халқ ҳаётининг ҳозирги тарихий тараққиёт босқичидаги муҳим ижтимоий-сиёсий масалаларни замондошларимиз руҳияти бйлан, кунгилда туғилиб қолган гаплар билан омухталикда чуқур таҳлил қилиш кучайди; инсон нима учун дунёга келади, у қандай яшаши лозим каби саволлар ҳозирги поэмачилигимизнинг диққат марказида туради. ҳозирги лирик поэмаларимиз объектив …

ни (ўрни келганда) объектив тарзда тасвирлаш учун шоирни "мажбур қилади". нарса ва воқеа-ҳодисалар қаршисида турган лирик қаҳрамоннинг қалб нидоларини ифодалаш бевосита, объектив борлиқдаги воқеа-ҳодиса ва нарсаларнинг ўз образларини яратиш билан бир қаторда, улар қаршисида турган қалб садоларини, ҳам бериш, ҳам бевосита, ҳам бавосита тасвир усулидир. сўнгги йилларда бу ҳар икки типдаги поэмаларда ҳам лиркк қаҳрамон характерини яратишда тасвирда руҳият бош омилга айланди. яъни, лирик қаҳрамон руҳиятини ижтимоий муҳит, воқелик масалалари билан уйғун ҳолда тадқиқ этиш майли кучайди. буни қуйидаги объектив ва субъектив омиллар билан изоҳлаш мумкин, биринчидан, сўнгги йилларда инсон шахсига бўлган эътиборнинг кучайиши инсоннинг руҳий иқлимларини қалбининг тўрт фаслини тадқиқ этиш бевосита, унинг оиги, савияси, фантазиясини ҳам кенг қамраб олишни тақозо этди. кейинги пайтда ҳаётимиздаги улкан ўзгаришлар, мустақилликка эришиш унинг шарофати билан кенг дунёга чиқиш, инсон маънавий дунёсини ҳам онгини ҳам, фикрлашини ҳам, тубдан ўзгартириб юборди, бу мушоҳадакорлик теран фикрлаш жараёни фақат айрим одамлар шахсидагина рўй бериб қолмай, бутун …

қисмати, нозик шоирона қалби, маънавий олами теран таҳлил этилган. тўлан низомнинг «чўлпон»қ достони ўрни-ўрни билан хаётий воқеликни хикоя қилиши, бу билан давр картинасини яратиш ила эпиклик касб этади. лекин унда лирик туйу, ички дард устун.бу нарса достонини лира-эпик жанирга мансублигини таьминлайди. достон « учар юлдуз» сарлавхали бўлимдан бошланади. шоирнинг бунлай номлаши бежиз эмас. маьлумки, осмондан бир юлдуз учса хаётдан бир одамни кетганининг белгиси деб хисоблашган. шоир шу ақидага ишора қилади. чўлпоннинг тақдири узоқ вақт мавхум бўлган. тўлан низомов шунга ишора қилади. «садо» бўлимида эса шоирнинг илтижоларига садо берилади. бу садо замирида хақиқат ётади. яни чўлпоннинг қисматини давр фожиаси шунингдек, унинг шахсияти аниқ кўз олдимизда гавдвлвнади: япроқ янглиқ узулдим.,қора тақдир эмасми бу ? тилларимни кесдилар, менга тақдир эмасми бу? боғланди оёқ-қулим , доғули дахр эмасми бу? виждоним бут хам халол бир мусулмон эдим, дўстлар. « мухаббат осмонида гўзал чўлпон эдим, дўстлар». сен шодонсан, деб кулгуларим олдилар, ерга сиғмас, оташин туйғуларимни олдилар, …

н низом ана шу фожиа илдизини ҳислар, туйғулар, изтироблар силсиласида теран ва таъсирли инкишоф қилади.достоннинг адабиётда тутган ўрни ва ахамияти шундан иборат . эшқобил шукурнинг «ибтидо хатоси» номли драматик достонида қадимий афсонага мурожат қилинган. унинг қахрамонлари хам китобхонга таниш, яни яхшилик олами ахурамазда билан ёмонлик олами тимсоли архиммандир.лекин шоир шу азалий мавзу, қадимги қахрамонлар фаолиятида мухум фалсафий ғоя ярата олган яни инсоният оламидаги драматик холат мохиятини инкишоф қилиш билан бирга унинг хаётдаги ўрни ва табиатини кўрсата билган. достонда кўп хаётий хақиқат хам ўз ифодасини топган у. азимовнинг « оқ падар» асарини гарчи шоирнинг ўзи нотарихий драматик достон деб атасада, у бир қадар тарихийликка эга. чунки достондаги воқеа шоир тасвирлвгвандвн ўзгача бир тарзда хаётда бўлиб ўтган. у. азим эса бу тарихий воқэликниинг бир қиррасини олган,яни севги чизиғини. у. азим бу тарихий воқеанинг ўз ғоясига бўй сундурган .достонда шахзодани хатарли йўлдан қайтаришни хаётдагидек муллалар эмас, ҳоирнинг тўқима образи оабек бажаради. шахзода ва …

ҳозирги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)да жанр ва шакл изланишлари ҳамда муаммолар талқини - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ҳозирги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)да жанр ва шакл изланишлари ҳамда муаммолар талқини"

1662839308.doc щозирги ызбек поэмачилиги ҳозирги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)да жанр ва шакл изланишлари ҳамда муаммолар талқини режа: 1. бугунги поэмачилигида изланиш, яшариш, янгиланиш жараёни. 2. монолог типидаги соф лирик поэмалар. 3. эпик элементлар аралашган поэма-достонлар. 4. лиро-эпик ва драматик турдаги поэма-достонлар, 5. бугунги поэмачилигида ижтимоий қадриятларга ва маънавий-ахлоқий масалаларга, муҳаббат мавзусига янгича муносабат. 6. бугунги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)даги камчиликлар бугунги поэмачиликда изланиш, яшариш, янгиланиш жараёни кечмоқда.. воқелик ва инсон табиатининг тинмай ўзгариб туриши, янги-янги юяларнинг туғилиши, макон ва замон хоссаларини янгича идрок этиш - буларнинг барчаси ҳаёт қатламларини тадқиқ қилишни теранлаштириш билан баробар янги шакллар...

DOC format, 55.0 KB. To download "ҳозирги ўзбек поэмачилиги (достончилиги)да жанр ва шакл изланишлари ҳамда муаммолар талқини", click the Telegram button on the left.

Tags: ҳозирги ўзбек поэмачилиги (дост… DOC Free download Telegram