тиббий aрахноэнтомология

PPTX 15.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1711825649.pptx /docprops/thumbnail.jpeg spiders тиббий арахноэнтомология 1 мавзунинг долзарблиги буғимоёқлиларнинг табиатда ва одам ҳаётида аҳамияти жуда хилма-хилдир. уларнинг кўпчилиги тиббий аҳамият касб этади-бу одам паразитлари, паразитларнинг оралиқ ва асосий хўжайинлари, касаллик қўзғатувчиларини ташувчилар ва захарли хайвонлар. буғимоёқлиларнинг ўргимчаксимонлар ва ҳашоротлар синфининг баъзиларининг организмида махсус безлар бўлиб, улар захарли суюқлик ишлаб чиқаради. бу билан улар ўзининг ўлжасини ўлдиради ёки душманларидан ҳимояланади. бу моддаларнинг кўпчилиги одам учун ҳам захарлидир. қисқичбақасимонларнинг айрим турлари паразит чувалчангларнинг оралиқ хўжайини ҳисобланади. тиббий арахноэнтомология тиббий паразитологиянинг бўлими бўлиб, буғимоёқлиларни инфекцияси ва инвазия қўзғатувчиларини ташувчиси ва қўзғатувчиси сифатида ўрганади. 2 маъруза режаси 1. буғимоёқлилар типининг умумий характеристикаси ва классификацияси (arthropoda). 2. ўргимчаксимонлар синфи (arachnoidea). 2.1. заҳарли ўргимчаклар ва чаёнларнинг тиббий аҳамияти ва характеристикаси. 2.2. каналар – касаллик қўзғатувчилар, ташувчилар ва касаллик қўзғатувчиларнинг таббиий резервуарлари. 3. ҳашаротлар синфи (insecta). 3.1. хашаротлар – касаллик қўзғатувчилар, ташувчилар ва касаллик қўзғатувчиларнинг таббиий резервуарлари 3 ўргимчаксимонларнинг асосан 70 000 га яқин тури бўлиб, асосан …

куми(27000) каналар туркуми(25000) чаёнлар туркуми (около 700 та тур) – қуруқлик буғимоёқлиларнинг энг қадимгиси ҳисобаланади. 4 ташқи тузилиши ўргимчаксимонларнинг ўзига хос хусусиятлардан бири улар танасининг қисмларини ўзаро қўшилиб, яхлитлашиши ҳисобланади, яъни бош-кўкрак ва қорин. нисбатан содда тузилган турларида(фалангалар) бу бўлимлар алоҳида жойлашган. чаёнларда қорин қисми фақат бўғимларга ажралган, ўргимчакларда эса қорин бўлими бўғимларга ажралмаган, каналарда танасибош-кўкрак ва қорин бўлимларига ажралмаган. бош-кўкракда 6 жуфт оёқлар жойлашаган:хелицералар(захарли безларнинг йўллари билан), улар озиқни ушлаш ва майдалашга мослашган, оёқ пайпаслагичлар(педипальпалар), улар озиқни тутиб туриш ва спермани жинсий йўлларга ўтказилишини ва 4 жуфт юриш оёқлари бор ўргимчаксимонларнинг ўлчами: 0,1 мм - 30 см. 5 нерв системаси ўргимчаксимонларда бош-кўкракнинг олдинги қисмида ягона нейронлар тўплами бош-кўкрак нерв массаси пайдо бўлган. сезги органларидан пайпаслагичлар (танаси ва оёқларидаги сезгир тук-чалар) ва хид билиш ривожланган. кўриш органи жуда кучсиз ривожлан-ган, бир неча жуфт оддий кўзлари бор. ички тузилиши овқат хазм қилиш системаси кўпчилик ўргимчаксимонлар йиртқич, ярим суюқ озиқ билан озиқланишига …

уман йўқ, ёки халтасимон юракдан ташкил топган ва 1 жуфт тешиклари бўлади. айириш системаси мальпигий найларидан иборат бўлиб, учи берик бўлади. баъзи содда вакилларида-метанефрадий рудементлари мавжуд. жинсий системаси уруғланиш кўпчилигида ички. спермалар эркакларининг уруғдонларида ҳосил бўлиб, копулятив орган ҳосил қилувчи педипальпалар ёрдамида урғочининг жинсий йўлига етказилади. тухумаларида сариқлик миқдори кўп бўлиб, ривожланиши тўғри. 7 чаёнларнинг танаси бош-кўкрак ва қоринга бўлинади, қорин қисми ўз навбатида олдинги ва ингичка орқа – «дум» қисмларига бўлинади. қориннинг охирги буғимида найза бўлиб, унинг асосида иккита захар безлари жойлашган. чаён думини белдан букиб, захарли найзасини педипальпалари биан ушлайди. уларнинг захарли бўлиши йиртқичлик. хаёт тарзи билан боғлиқ. улар барча ўргимчаксимонлар сингари асосан хашаротлар билан озиқланади. бутун эмбрионал ривожланиши она танасида боради. урғочиси бир неча ўн баробар ривожланган, чаёнларни тирик туғади. жинсий вояга чаёнлар 4-5 йилда етади. ўргимчаксимонлар синфи (аrachnoidea) чаёнлар туркуми (scorpiones) мдхда чаёнлар бир неча турга кириб, қримнинг жанубий қисмида, кавказнинг қора денгиз соҳилида ва ўрта …

тилади(айниқса болаларда), хушидан кетиши мумкин бемор нафас олиш органларининг шол бўлиши натижасида ўлиши мумкин. 9 чаён чаққанда биринчи ёрдам компресс ёки мазли бинт, анестизирли модда шимилган(новонкаин, лидокаин), муз(чаққан жойга) қўйилади. чаққан тана қисмини қимирлатмаслик зарур. оғир холатларда-дарҳол шифохонага ётқизилади ва антитоксик модда бошқа дорилар билан бирга юборилади. 10 ўргимчаклар 2700 тури тарқалган. ўргимчакларда бош-кўкрак ва қорин бўлимлари бўғимларга бўлинмаган, фақат тортма билан ажратилган. хелицералари тирноқ билан тугайди, тирноқнинг учида захар безларининг йўли очилади. эркагининг педипальпаларида копулятив орган жойлашган. қорин қисмининг охирги буғими ўргимчак безларига айланган, охирги қисмига ўргимчак безларининг йўллари очилади. ўргимчак турини ўрғочилари тўқийди. ўргимчак ўпкаси ва трахеяси билан нафас олади. уруғлантиргандан кейин урғочилари эркагини еб қуйади. ўргимчаксимонлар синфи(arachnoidea) ўргимчаклар туркуми(aranei) 11 ўзбекистон фаунасида ўргимчаклар орасида одам учун хавфли бўлганларга: қорақурт (latrodectus tredecimguttatus) тарантул (lycosa singoriensis) ўргимчаклар синфи (arachnoidea) ўргимчаклар туркуми (aranei) 12 тарантул lycosa singoriensi. чаққанда кучли оғриқ бўлади, у 1 кун давом этади, кейин чаққан жой териси …

дан яйловларда қорақуртларни йўқотишда фойдаланилади. аҳоли яшайдиган жойларда ҳовлилардаги, трамвай йўлларидаги ўтларни йўқотиш керак. 14 ўргимчак чаққанда биринчи ёрдам яра антисептиклар билан тозаланади, асептик моддалар қўйиб боғланади, совуқ қуйилади, антигистаминли(аллергияга қарши) дорилар ичилади. даволашда қорақуртга қарши зардоб ишлатилади, бемор 3-4 кунда тузалади. биринчи ёрдам кўрсатилиб, шифокорга мурожаат қилинади. 15 каналарда танасининг бош-кўкрак ва қорин қисмлари тўлиқ қўшилиб, яхлит танани ҳосил қилади. танаси овал ёки шарсимон шаклда(0,05-13 мм) қон сўргандан кейин 3-4 гача катталашади. танасининг олдинги қисмида хелицералари ва оёқ пайпаслагичларининг қўшилишидан ҳосил бўлган сурувчи ва кемирувчи типда. огиз аппарати санчибғсурувчи, еки кемирувчи типда. вояга етган каналарнинг 4 жуфт оёғи бўлиб, уларнинг учида тирноқлари ва поясимон сўрғичлари бўлади. улар билан кана хўжайинга ёпишади. ўргимчаксимонлар синфи (аrachnoidea) каналар туркуми (acarina) ўргимчаксимонларнинг ичида энг катта гуруҳ бўлиб, 20 000 турни ўз ичига олади. улар жуда хилма-хил бўлиб, акариформ ва паразитоформ каналарнинг вакиллари тиббий аҳамиятга эга. 16 ривожланиш босқичлари каналар орасида одамнинг доимий ва …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тиббий aрахноэнтомология"

1711825649.pptx /docprops/thumbnail.jpeg spiders тиббий арахноэнтомология 1 мавзунинг долзарблиги буғимоёқлиларнинг табиатда ва одам ҳаётида аҳамияти жуда хилма-хилдир. уларнинг кўпчилиги тиббий аҳамият касб этади-бу одам паразитлари, паразитларнинг оралиқ ва асосий хўжайинлари, касаллик қўзғатувчиларини ташувчилар ва захарли хайвонлар. буғимоёқлиларнинг ўргимчаксимонлар ва ҳашоротлар синфининг баъзиларининг организмида махсус безлар бўлиб, улар захарли суюқлик ишлаб чиқаради. бу билан улар ўзининг ўлжасини ўлдиради ёки душманларидан ҳимояланади. бу моддаларнинг кўпчилиги одам учун ҳам захарлидир. қисқичбақасимонларнинг айрим турлари паразит чувалчангларнинг оралиқ хўжайини ҳисобланади. тиббий арахноэнтомология тиббий паразитологиянинг бўлими бўлиб, буғимоёқлиларни инфекцияси ва инвазия қў...

PPTX format, 15.9 MB. To download "тиббий aрахноэнтомология", click the Telegram button on the left.

Tags: тиббий aрахноэнтомология PPTX Free download Telegram