nerv-mushak apparatining fiziologiyasi

PPTX 3,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1724488535.pptx nerv-mushak apparatining fiziologiyasi ð ðµð¶ð°: mushaklarning funksiyalari, ularning ahamiyati. mushaklarning fiziologik va fizikaviy xossalari. mushaklarning qisqarish turlari. mushaklarning qisqarish mexanizmlari. mushaklarning ishi, kuchi va charchashi mushaklarning 3 turi farqlanadi:(skelet,yurak,sillik mushaklar)va quyidagi ishlarni bajaradi: muhitdagi harakatlanishi tana qismlarini harakatlanishi gavdani tutib turish issiqlik ishlab chiqarish limfa va qonni harakatlanishini ta’minlash nafas xarakatlarini ta’minlash retseptor ozuqani harakatlanishi suv va tuz deposi ichki a’zolarni himoya qilish. ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ aktin va miozin iplari. muskul skeletining tarkibiy qismlari ya’ni qisqargan miofibrillar muskul hujayralarining uzunlik ð¾â€˜qiga parallel joylashtirilgan. ular z disk deb nomlangan kð¾â€˜ndalang bð¾â€˜limlar orqali taxminan 2,5mm uzunlikdagi bir nechta bð¾â€˜limlarga bð¾â€˜lingan. sarkomera ichida mioflimentlarning tartib bð¾â€˜yicha joylashgan bð¾â€˜lib, ya’ni ingichka aktin va qalin miozin iplardir har bir miozin ip sarkomeraning z diskida qotirilgan sarkomera strukturasining sxematik ifodalanishi a. miofibril v. sarkomeradagi aktin va miozin iplarining joylashishi s. miozin ipining strukturasi muskullar – odam hayotiy muhim …
2
sistemasi tomonidan tð¾â€˜liq boshqarilib turiladi. kð¾â€˜ndalang – targ‘il muskullar va ularning xossalari. odam va umurtqali hayvonlarning kð¾â€˜ngdalang-targ‘il muskullari uchta asosiy xossaga ega: qð¾â€˜zg‘aluvchanlik ya’ni membrananing ionlar uchun ð¾â€˜tkazuvchanligini ð¾â€˜zgartirib, ta’sirotga nisbatan harakat potensiali bilan javob berishi qobiliyati: ð¾â€˜tkazuvchanlik ya’ni harakat potensialini tola bð¾â€˜ylab tarqatish qobiliyati; qisqaruvchanlik ya’ni qð¾â€˜zg‘alish natijasida kaltalanish yoki ð¾â€˜z tarangligini ð¾â€˜zgartirish qobiliyati. nerv-muskul preparatida muskul qisqarishi uchun mavjud sharoitga qarab iki turdagi agar muskul qisqargan vaqtda uning tolalari kaltalansa-yu, ammo tarangligi ð¾â€˜zgarmasa, izotonik qisqarish sodir bð¾â€˜ladi. izotonik qisqarish muskul yuk kð¾â€˜targanda kuzatiladi. butun organizmda faollik kð¾â€˜rsatayotgan muskullarning qisqarishlari boshqacha tasnif qilinadi: izometrik qisqarish – kð¾â€˜tarilgan yukni bir nuqtada ushlab turish; kontsetrik qisqarish – muskulning yuk kð¾â€˜tarib, kaltalanishi; ekstsentrk qisqarish – kð¾â€˜tarilgan yukni pastga sekin tushirishda muskulni uzayishi. muskul yakka rag‘batlantirilsa, yakka qisqarish sodir bð¾â€˜ladi: miografik usulda yozib olingan yakka qisqarishining egri chizig‘ida uchta bosqichni ajratish mumkin: qisqarishining latent (yashirin) davri, qisqarish bosqichi va bð¾â€˜shashish bosqichi. optik yoki …
3
¾â€˜shashi kontraktura deyiladi. tabiiy sharoitda skelet muskullarimiz nerv sistemasidan yakka – yakka ta’sirlarni emas, balki ketma-ket keluvchi bir qancha nerv impulslarini olib turadi. bunday ta’sirotlarga muskul kuchliroq va uzoqroq qisqaradi. bunday qisqarishni tetanik qisqarish yoki tetanus deb ataladi. muskullarning tetanik qisqarishlari yakka qisqarishlarining qð¾â€˜shilib ketishi yoki summatsiyasi natijasidir. ta’sirotlar chastotasi bir qadar kamroq bð¾â€˜lsa, tishli tetanius kelib chiqadi, chastota katta bð¾â€˜lsa, silliq tetanus hosil bð¾â€˜ladi. yakka qisqarishlarning impul`slar chastotasi ortishi bilan tishli va silliq tetanusga ð¾â€˜tishi. muskullarda qiskarishlarni yuzaga chiqarishda kuchiga kð¾â€˜ra bð¾â€˜sag‘a osti, bð¾â€˜sag‘a va bð¾â€˜sag‘a usti ta’sirot turlari mavjud. kð¾â€˜ngdalang – targ‘il muskullar miya stvoli va orqa miyadagi motoneyronlar tomonidan nervlanadi. bu neyronlarning aksonlari shoxlanib, bir nechta muskul tolasiga yetib keladi va ularda mioneyronal sinapslar hosil qiladi. bir motoneyron va u nervlaydigan muskul tolalari majmuasi harakat birligini tashkil qiladi. masalan, odam kð¾â€˜z soqqasi muskullarida harakat birligi 10 toladan kam, qð¾â€˜l barmoqlari muskullarida – 10-15 toladan iborat, boldir muskullarida …
4
’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ xaksli va g. xakslilar nazariyasiga kð¾â€˜ra, muskul tolasi qisqarganda, miozin va aktin iplari kaltalanmay, balki biri ikkinchisi ustida – â«sirg`anaâ» boshlaydi: aktin miozin ishlari orasiga sirg‘anib kiradi. tabiiy sharoitda muskul tolalari aktin, miozin va atf ning ð¾â€˜zaro ta’sir etishi natijasida qisqaradi. bunda qð¾â€˜zg‘alish tufayli hujayra ichidagi ionlar tarkibining ð¾â€˜zgarishi, jumlandan ca++ ionlarining hujayra ichiga kirishi natijasida aktin, miozin va atf ning ta’siri katta bð¾â€˜ladi. chunonchi, atf parchalanadi, hosil bð¾â€˜lgan energiya muskul tolasida aktin va miozin iplarining sirg‘anishiga sarf bð¾â€˜ladi. harakatga qodir kð¾â€˜pgina biologik strukturalar, masalan, spermatazoidlar xivchinlarining qisqarishi uchun ham atf zarur. atfning resintez proseslari buzilganda muskul tolalarida atf tamomila yð¾â€˜qoladi va oqibatda muskullar qotib qoladi, ya’ni qontrautura rð¾â€˜y beradi. ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ fizik fiziologik 1.chð¾â€˜ziluvchanlik 2. taranglik 3. elastiklik 4. plastiklik â qð¾â€˜zg‘aluvchanlik ðžâ€˜tkazuvchanlik …
5
tanik, optimal, pessimal, fazali, izotonik, bð¾â€˜sag‘a, bð¾â€˜sag‘adan yuqori va maksimal qisqarish. ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ mushak qisqarishi motor birliklarda amalga oshadi, motor birlik bu orqa miyaning bitta motoneyroni bilan innervatsiyalanuvchi mushak tolalar miqdori(10-2000). xar bir anatomik mushak qisqarishida juda kð¾â€˜p mushak birliklar ishtirok etadi. bitta mushakda joylashuvchi, tez va sekin motor birliklar farqlanadi. ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ mushaklar qisqarishi(qð¾â€˜zg‘alishi) uning ð¾â€˜zini yoki asab tolasini bð¾â€˜sag‘a kuchi bilan ta’sirlaganimizda yuzaga keladi. mushak qð¾â€˜zg‘aluvchanligi asab qð¾â€˜zg‘aluvchanligidan past (ya’ni bð¾â€˜sag‘asi yuqori). tinchlik potensiali-90mv, qutbsizlanishning kritik darajasi-40mv, harakat potensiali-120mv. harakat potensialining davomiyligi - 1-3msek. bir butun mushak â«bor yoki yð¾â€˜qâ» qonuniga bð¾â€˜ysinmaydi, mushak tolasi esa bð¾â€˜ysinadi. bir butun mushak qisqarish amplitudasi ma’lum bir darajagacha ta’sirot kuchiga bog‘liq bð¾â€˜ladi. ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ faoliyat davomida skelet mushagi tetanik (summatsiya) ravishda qisqaradi, u ta’sirot chastotasiga bog‘liq xolda tishli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nerv-mushak apparatining fiziologiyasi"

1724488535.pptx nerv-mushak apparatining fiziologiyasi ð ðµð¶ð°: mushaklarning funksiyalari, ularning ahamiyati. mushaklarning fiziologik va fizikaviy xossalari. mushaklarning qisqarish turlari. mushaklarning qisqarish mexanizmlari. mushaklarning ishi, kuchi va charchashi mushaklarning 3 turi farqlanadi:(skelet,yurak,sillik mushaklar)va quyidagi ishlarni bajaradi: muhitdagi harakatlanishi tana qismlarini harakatlanishi gavdani tutib turish issiqlik ishlab chiqarish limfa va qonni harakatlanishini ta’minlash nafas xarakatlarini ta’minlash retseptor ozuqani harakatlanishi suv va tuz deposi ichki a’zolarni himoya qilish. ðžð±ñ€ð°ð·ðµñ† ñ‚ðµðºññ‚ð° ð’ñ‚ð¾ñ€ð¾ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð¢ñ€ðµñ‚ð¸ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ð§ðµñ‚ð²ðµñ€ñ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ ðŸññ‚ñ‹ð¹ ñƒñ€ð¾ð²ðµð½ñŒ aktin va miozin iplari. ...

Формат PPTX, 3,6 МБ. Чтобы скачать "nerv-mushak apparatining fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nerv-mushak apparatining fiziol… PPTX Бесплатная загрузка Telegram