mushak fiziologiyasi

DOCX 12 pages 2.3 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mushak fiziologiyasi skelet mushaklari struktur birligi- miofibrilla sarkoplazmatik reticulum – sarkotyubulyar sistema deyiladi. miofibrilla – kontraktil oqsil birikmalari mavjud.miozin – yo’g’on oqsil- soni 1500lar atrofida , aktin – ingichka oqsil bo’lib 3000gacha uchraydi.( bir dona miofibrillada). mushak chiziqlari( liniyalari) – mikroskopda qaralganda mushakda och va to’q qismalar farqlanadi. to’q qismi- a tasma ham deyiladi. a tasma markazida yorqin zona – h zona mavjud . h zona markazida m-liniya bor . m- liniya muskul qisqarishida kata ahamiyatga ega. och qismi- i tasma deyiladi . u yorug’lik mikroskopida izotrop polyarizatsiyaga ega bo’ladi. faqatgina aktin filamentlaridan iborat bo’ladi. i tasmani z chiziq chegaralab turadi. sarkomer – ikki z chiziq orasidagi qism . 0,5 i tasma+ a tasma+0,5 i tasma miofilamentlar – targ’il mushaklarda qisqaruvchi apparatini hosil qiladi. 3 tip oqsillar farqlanadi: 1.qisqaruvchi oqsillar-aktin va miozin; 2. regulyator oqsillar- tropomiozin, troponin; 3. mustahkamlovchi oqsillar- alfa aktinin, titin, nebulin, distrofin; miozin – 2ta og’ir zanjirdan( …

2 / 12

isi- f aktin.f-aktin 200 monomerdan iborat . g – aktin 4ta subdomendan iborat bo’lib , uning 3-va 4- subdomenlari( ular yirik) f – aktin bilan bog’lanish vazifasini o’tasa,1- va 2- subdomenlari g- proteinning periferik qismida joylashib, aktinni miozin bilan bog’lanuvchi foal ,ya’ni aktiv zonasini hosil qiladi. tinch holatda bu qism troponin va tropomiozin kompleksi bilan berkitilgan holda turadi. tropomiozin- tinch holatda g- aktinni aktiv qismini berkitib turadi. tropomiozin aktin bilan elektrostatik bog’lanishlar orqali bog’langan .ca ionlari uni aktinga nisbatan harakatchan qiladi , elektrostatik bog’lanishni uzadi va miozin kesishgan ko’prigi bilan aktinni bog’lanishi uchun aktiv zonani ochadi , bu vaqtda qisqarish sodir bo’ladi. tropomiozinni aktinga nisbatan harakatchaligini troponin boshqaradi. troponin- 3ta kichik subbirliklardan iborat: troponin-c _ ca ionlarini biriktiruvchi qismi ; troponin –t - tropomiozin – troponin kompleksihosil bo’lishida ahamiyatli, ca ionlari ta’sirida tropomiozinni aktinga nisbatan harakatchanligini ta’minlab, muskul qisqarishiga sharoit yaratadi. troponi –i ___ aktinning aktiv sayti bilan miozin boshlarini …

3 / 12

lfa, betta, gamma, delta sarkotubulyar sistema t naychalar( sistema) va longitudinal sarkoplazmatik retikulumdan iborat. t- sistema membranasida ca voltaj darvozali kanali mavjud – digidropiridin retseptorlari ham deyiladi( degidropiridin ularga bloklovchi ta’sir ko’rsatadi), ular sarkoplazmatik reticulum orqali aktivlanadi. bo’ylama sarkoplazmatik naychalar t-naylar singari tashqi tarafga ochilmagan , ular t-naychalarning ikki yonida kengaymalarni – terminal sisternalarni hosil qiladi va 2ta terminal sisternalar hamda t – naycha triadani hosil qiladi. sr – sarkoplazmatik reticulum __l-naychalar ham deyiladi, undan ca ionlari sarkolemmaga ajralib chiqadi. l-naychalarda rianodin –retseptorlari mavjud (ca –atf-aza). mushak qo’zg’alishi va qisqarishi- mediator( asetilxolin) ta’sirida na voltaj kanali ochiladi va biz bilgan hp generatsiyasi boshlanadi; muskul tolasi bo’ylab depolyarizatsiya jarayoni kechadi va u t-sistemaga ham beriladi; muskul qisqarishida yuzaga kelgan hp ta’sirida t-sistema atf-azasini ya’ni gidropiridin retseptori aktivlanadi va t -sistemadan ca ionlari terminal sisternaga o’tadi. u esa l-naychalar rianodin-retseptorini aktivlash orqali sr dan ca ionlarini juda ko’p miqdorda ajralishini ta’minlab beradi. …

4 / 12

chanligi qo’zg’aluvchanlik- qisqaruvchanlik- qisqaruvchi va elastic mushak komponentlariga ; -muskul uzunligiga; - muskul tolasi tipiga; - motor o’lchoviga bog’liq bo’ladi. mushak qisqarish turlari 1. yakka mushak qisqarishlari- qo’zg’atuvchi ta’sirga yakka mushak tolasining o’zi yoki alohida mushakning qisqarish bilan javob berishi tushuniladi. yakka qisqarish 2 fazadan iborat :tezlanish(latent davr) va bo’shashish. yakka qisqarishda har bir faza qancha davom etishi mushak marfofunksional holatiga bog’liq bo’ladi: ko’z soqqasini harakatlantiruvchi mushakda tezlanish davri-7-10 ms, qalqonsimon mushak tolasida – 50-100 ms davom etadi. yakka qisqarishda tezlanish davri relaksatsiyaga qaraganda uzoqroq davom etadi.mushak yakka qisqarishlari davomli vaqt birligida mushaklarni uzoq muddat charchamay ishalashini ta’minlaydi. 2. mushaklarning tetanik qisqarishlari – tetanus, mushak yakka qisqarishlarining summatsiyalanishi. tishsimon va silliq bo’ladi.nisbatan past bo’lgan impuls bilan ritmik ta’sir ko’rsatilganda yishli tetanus kelib chiqadi.oxirgi berilgan impulsdan keyin mushakda bo’shashish kuzatiladi. tishli tetanusda mushakning qisqarish kuchi yakka qisqarishga qaraganda kuchli bo’ladi. silliq tetanus- 3. izometrik qisqarish- mushak tarang vaqtida haddan ziyoda bosim …

5 / 12

zin atfaza aktivligi sekin tez tez glikogen konsentratsiyasi past yuqori yuqori qayerlarda ko’proq uchraydi umumiy gavda mushaklari, gavdaning yuqori qismiga qaraganda pastki qismida ko’proq umumiy gavdaning pastki qismida umumiy gavdaning yuqori qimlarida funksiyasi gavdaning tik holatini ta’minlash va chidamlilik qisqa vaqt ichida tez harakatni amalga oshirish mushakning charchashi- umumiy va periferik bo’ladi. umumiy mushak charchashi nerv bilan innervatsiya qilinishiga bog’liq bo’lsa, periferik mushak charchashida metabolic jarayonlar muhim ahamiyatga ega. muskul uzoq vaqt ish bajargandan keyin unda metabolitlar yetishmovchiligi kuzatiladi.muskul charchashida na va k ion nasosining ish faoliyati susayishi asosiy mexanizm hisaoblanadi.ish bajarayotganda odam qon plazmasida adrenalin va noradrenalin miqdori ortadi .natijada na va k nasosi aktivlanadi.mana shu jarayon ham mushak charchashini oldini oladi. atf yetishmovchiligi bilan bog’liq jarayonlarda kontraktura kelib chiqadi. mexanizmi quyidagicha, muskul qisqargan vaqtda ko’plab miozin boshchalari aktin bilan bog’langan bo’ladi va ular ajralishi uchun atf energiyasi kerak . atf yetishmovchiligida miozin aktindan ajrala olmay qoladi va natijada …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mushak fiziologiyasi"

mushak fiziologiyasi skelet mushaklari struktur birligi- miofibrilla sarkoplazmatik reticulum – sarkotyubulyar sistema deyiladi. miofibrilla – kontraktil oqsil birikmalari mavjud.miozin – yo’g’on oqsil- soni 1500lar atrofida , aktin – ingichka oqsil bo’lib 3000gacha uchraydi.( bir dona miofibrillada). mushak chiziqlari( liniyalari) – mikroskopda qaralganda mushakda och va to’q qismalar farqlanadi. to’q qismi- a tasma ham deyiladi. a tasma markazida yorqin zona – h zona mavjud . h zona markazida m-liniya bor . m- liniya muskul qisqarishida kata ahamiyatga ega. och qismi- i tasma deyiladi . u yorug’lik mikroskopida izotrop polyarizatsiyaga ega bo’ladi. faqatgina aktin filamentlaridan iborat bo’ladi. i tasmani z chiziq chegaralab turadi. sarkomer – ikki z chiziq orasidagi qism . 0,5 i tasma+ ...

This file contains 12 pages in DOCX format (2.3 MB). To download "mushak fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mushak fiziologiyasi DOCX 12 pages Free download Telegram