yerning tabiiy yo'ldoshi

PPTX 520.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1503749597_66479.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation yerning tabiiy yo'ldoshi oy -- yerning tabiiy yo'ldoshi bo'lib, uning atrofida 27,32 sutkalik davr bilan aylanadi. bu davr oyning siderik davri yoki yuldui davri deb yuritiladi. oyning yer atrofida aylanish yo'nalishi, yulduzlarning yer atrofidagi ko'rinma aylanishiga qarama-qarshi bo'lib, u g'arbdan sharqqa (ya'ni yerning o'z o'qi atrofida aylanish yo'nalishi bilan bir xil yo'nalishda) harajat qiladi. oyning o'z orbitasi bo'ylab harakat tezligi sekundiga 1 kilometrni tashkil etib, yulduzlarga nisbatan bar sutkada taxminan 13 gradus siljib boradi. oy orbitasining tekisligi, yerning quyosh atrofida aylanish tekisligi (ekliptika) bilan 5°9' li burchak tashkil qiladi. qizig'i shundaki, oy o'z o'qi atrofida va yer atrofida bir xil -27,32 sutkalik davr bilan aylanadi. oyning o'z o'qi atrofida va yer atrofida aylanish davrlari o'zaro teng bo'lganidan oy, yerdan qaraganda, har doim bir tomoni bilan ko'rinadi. ma'lumki, oy yer atrofida aylanayotganda, quyosh nurlarini qaytarishi tufayli bizga ko'rinadi. bu ko'rinish, ayni o'sha paytda oyning quyoshga nisbatan qandayjoylashishiga …

) mumkin ekan. oy fazalarining almashinishi oyning ma'ium fazasidan (masalan, to'linoy fazasidan) ikki marta ketma-ket o'tishi orasidagi vaqt 29,53 sutkani tashkil etadi va u oyning sinodik davri deyiladi. sinodik davrning oyning yul-duzlarga nisbatan aylanish davridan (siderik davr) uzunligiga sabab yerning quyosh atrofida aylanishidir. quyosh botgach, oyning ingichka o'roq shaklida g'arb tomon-da birinchi ko'rinishi, xalq tilida, yangioy (yoki hilol) deyilib, bunday oy odatda oy boshidan keyin ikkinchi kuni ko'rinadi. bunday holatda oyning quyosh bilan yoritilmagan qismi ham xira kulrang shaklda ko'zga tashlanadi. oyning quyosh bilan yoritilmagan qismining bunday xira ko'rinishi yerdan qaytgan quyosh nurlari bilan uning yoritilganligi tufayli sodir bo'ladi. quyosh tutilishi oy yerning atrofida aylanayotib, ba'zan quyoshni bizdan to'sib oladi . bunday hoi quyosh tutilishi deyiladi. bu hodisa har doim oyning yangioy holatida ro'y beradi. bunda yerdagi kuzatuvchi oyning soyasi ichida (o) qolsa, u quyoshning qisqa vaqtga (bir necha daqiqa) butunlay ko'rmaydi, ya'ni quyosh to'la tutiladi. quyoshning to'la tutilishi osmonda …

ari (oy tugunlari deb ataladigan nuqtalar) yaqinidan o'tayot-gandagina kuzatiladi. bunday hoi taxminan har yarim yilda kuzatilgani uchun ham, tutilishlar shunday davr bilan qaytariladi. bunday hodisa oy tutilishi deyiladi. agar bunda oy yerning soyasi ichidan o'tsa, uni to'la tutilish; bordi-yu yarimsoyaning ichidan o'tsa, u holda uni yarimsoyali tutilish deyiladi. oy tutilayotganda, u har doim to'linoy fazasida bo'ladi. yerning ma'lum bir joyida quyosh tutilishiga nisbatan oy tutilishlari ko'proq kuzatiladi. chunki quyosh tutilishlari yerning oy soyasi tushgan va uncha katta bo'lmagan maydonidagina kuzatiladi. oy tutilishi esa yerning quyoshga qarama-qarshi yarim sharining hamma qismida bir vaqtda ko'rinadi. oyning to'la tutilishi paytida (ya'ni u yer soyasiga butunlay kirganda), oy ko'zdan butunlay g'oyib bo'lmay, to'q qizil rangda jilolanadi. buning sababi, bu paytda yer atmosferasida sochilgan va singan quyosh nurlari bilan oyning yoritilishidir. bunda yer atmosferasi ko'k va havorang nurlarini kuchli yutib va keskin sochib yuborib, oy tomonga asosan qizil nurlarni sindirib o'tkazadi va oy aynan shu …

ishlari boshqa joylarda kuzatiladi. bu davrga saros deyiladi. tutilish shartlari, oy orbitasini ekliptikaga nisbatan qiyaligi, oy va quyoshning ko’rinma diametrlari (ular paralakslari), oy orbitasi tugunlarini harakati va boshqa ko’p sabablarga boqliq bo’ladi. oy soyasi esa ketma – ket yerning turli joylariga ko’chadi. oyning yarim soyasi tushgan yerning sohalaridan esa quyoshning qisman tutilishi vujudga keladi. agar quyosh tutilishi paytida oy apogeyda bo’lsa, halqa shaklidagi tutilishni hosil qiladi, chunki bu holda oy quyoshdan kichikdir. oy tomonidan yer yuzida chizadigan soya polosaning kengligi tor bo’lib, natijada har qanday bunday joydan quyosh tutilishi oy tutilishiga ko’ra kam ko’rinsa, yer uchun bo’lsa buning aksidir. image1.wmf image2.png image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.png image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image3.png image4.png image5.png

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yerning tabiiy yo'ldoshi"

1503749597_66479.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation yerning tabiiy yo'ldoshi oy -- yerning tabiiy yo'ldoshi bo'lib, uning atrofida 27,32 sutkalik davr bilan aylanadi. bu davr oyning siderik davri yoki yuldui davri deb yuritiladi. oyning yer atrofida aylanish yo'nalishi, yulduzlarning yer atrofidagi ko'rinma aylanishiga qarama-qarshi bo'lib, u g'arbdan sharqqa (ya'ni yerning o'z o'qi atrofida aylanish yo'nalishi bilan bir xil yo'nalishda) harajat qiladi. oyning o'z orbitasi bo'ylab harakat tezligi sekundiga 1 kilometrni tashkil etib, yulduzlarga nisbatan bar sutkada taxminan 13 gradus siljib boradi. oy orbitasining tekisligi, yerning quyosh atrofida aylanish tekisligi (ekliptika) bilan 5°9' li burchak tashkil qiladi. qizig'i shundaki, oy o'z o'qi atrofida va yer atrofida ...

PPTX format, 520.9 KB. To download "yerning tabiiy yo'ldoshi", click the Telegram button on the left.

Tags: yerning tabiiy yo'ldoshi PPTX Free download Telegram