статикасининг асосий тушунчалари ва аксиомалари

DOC 370.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1363835966_42670.doc f r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r ) ,..., , ( 2 1 m q q q r r r ) , , , ( 2 1 n f f f r l r r ) ,..., , ( 2 1 m q q q r r r ) , , , ( 2 1 n f f f r l r r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r r r 0 ) ' , ( û f f r r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r 0 ) ' , ( û f f r r ) ,..., , , , ( 2 1 n f f f f f r r r …
2
си жисмларнинг механик таъсирига ва уларнинг бир-бирига нисбатан жойлашишларига боғлиқ. масалан, ернинг жисмга таъсири ер марказига қараб йўналган бўлиб, у жисмнинг оғирлик марказига қўйилган. расмда куч учида стрелкаси бўлган тўғри чизиқ кесмаси билан кўрсатилади (1-расм). кесманинг а боши куч қўйилган нуқта бўлади. кесманинг узунлиги бирор масштабда куч миқдорини шартли тасвирлайди. куч йўналган кd тўғри чизиқ 1-расм унинг таъсир чизиғи дейилади. масалан, оғирлик кучининг таъсир чизиғи жисм оғирлик марказидан ўтувчи вертикалдан иборат. куч вектор катталик бўлгани сабабли уни бирор катта ҳарф билан белгиланади, бу ҳарфнинг тепасига чизиқ, яъни вектор белгиси қўйилади.(масалан ). куч миқдори эса f билан белгиланади. жисмга бир вақтда таъсир қилувчи кучлар тўплами кучлар системаси дейилади. жисмга қўйилган кучлар системасининг таъсирини бошқа кучлар системаси бера олса, бундай кучлар системаси эквивалент система деб аталади ва қуйидагича ёзилади: кучлар системасининг жисмга таъсирини битта куч бера олса, уни тенг таъсир этувчи дейилади ва бундай ёзилади: статиканинг асосий аксиомалари назарий механиканинг статика бўлимида …
3
яна системани қўяйлик. натижада жисм янги кучлар системаси таъсирида ҳам мувозанатда бўлади, яъни: юқоридаги аксиомалардан қуйидаги теорема келиб чиқади. теорема: берилган кучни ўз таъсир чизиғи бўйлаб бир нуқтадан иккинчи нуқтага миқдор ва йўналиши ўзгартирилмай кўчирилса, унинг жисмга таъсири ўзгармайди. 4. параллелограмм аксиомси. жисмнинг бирор нуқтасига қўйилган турли йўналишдаги икки кучнинг тенг таъсир этувчиси мазкур кучларга қурилган паралеллограмм диоганалига миқдор жиҳатидан тенг бўлиб, шу диоганал бўйлаб йўналади (4-расм): 4 -расм 5 - расм берилган ва кучларга қурилган параллелограмм куч параллелограмми деб, кучларни бу усулда қўшиш параллелограмм усули деб аталади. бунда шуни эслатиб ўтиш лозимки, икки ва кучни қўшишда параллелограмм ҳаммасини қуриш шарт эмас, балки қуйидагича қуришни бажариш мумкин: 1) куч миқдори учун масштаб танлаб олинади; 2) куч охирида танлаб олинган масштабга мувофиқ ни ўзига параллел қилиб қўямиз; 3) куч боши а билан куч охири d ни туташтирувчи вектор бу кучлар тенг таъсир этувчисини ифодалайди (5-расм). ва кучларга қурилган учбурчак куч учбурчаги,кучларни …
4
р тўғри чизиқ бўйлаб қарама-қарши томонга йўналган, яъни таъсир ҳамма вақт акс таъсирга тенг ва унга қарама-қарши йўналган. бу аксиома и.ньютон томонидан таърифланган бўлиб, у классик механиканинг асосий қонунларидан бири ҳисобланади. 6. қаттиқ бўлмаган жисмлар мувозанатининг сақланиш қонуни. қаттиқ бўлмаган жисм кучлар таъсирида мувозанатда бўлса, жисм қаттиқ ҳолатга айланганда ҳам унинг мувозанати ўзгармайди. бу аксиомадан кўрамизки, абсолют қаттиқ жисмга қўйилган кучларнинг мувозанат шарти деформацияланадиган жисмга қўйилган кучлар учун ҳам ўринли бўлади. деформацияланадиган жисмларга оид бир қанча масалалар, масалан, ип, занжир, қайиш, стержен каби жисмлардаги зўриқишларни аниқлашга оид масалалар ечишда олтинчи аксиомадан фойдаланамиз. боғланиш ва унинг реакциялари фазода исталган томонга ҳаракатлана оладиган жисм эркин жисм деб аталади. ҳаракати бирор бир сабаб билан чекланган жисм боғланишдаги жисм дейилади. жисмнинг ҳаракатини чекловчи сабаб боғланиш деб аталади. боғланишнинг таъсирини алмаштирувчи куч реакция кучи дейилади. назарий механикада боғланишдаги жисмнинг ҳаракатини ёки мувозанатини эркин жисмнинг ҳаракати ёки мувозанатига келтириб текширилади. бу ҳол қуйидаги аксиома билан ифодаланади. …
5
а қайси текисликка (жисм ёки таянч текислигига) нормал ўтказиш мумкин бўлса, реакция кучи мазкур нормал бўйича йўналади (10, 11-расмлар). 2. жисм қайиш, занжир, ип (ёки арқон)лар воситасида боғланган бўлса (12-расм а, б, в), шунингдек вазнсиз қаттиқ стержен орқали шарнир воситасида бошқа жисмга бириктирилган бўлса (13-рaсм a, б), мазкур боғланишларнинг реакция кучлари қайиш, занжир, ип ёки вазнсиз стержен бўйлаб йўналади. a б в 12 – расм а б 1.3-расм 3. жисм цилиндрик шарнир ёки подшипниклар воситасида боғланган бўлса, боғланиш реакцияси ҳамиша айланиш ўқига перпендикуляр бўлади (14–расм а). жисмга бир қанча кучлар таъсир этсa, шарнир реакциясининг миқдор ва йўналиши номаълум бўлади. бу ҳолда номаълум реакция ни координата ўқлари бўйлаб йўналган rx ва ry тузувчиларга ажратилади (14-расм б). a б 1.4 - расм жисмнинг мувозанат шартларидан rx ва ry ни аниқлагандан сўнг, шарнир реакциясининг модули r қуйидагича топилади: шарнир реакциясининг йўналиши эса, косинуслар орқали аниқланади, яъни: бунда - координата ўқларининг бирлик векторлари. техникада …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "статикасининг асосий тушунчалари ва аксиомалари"

1363835966_42670.doc f r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r ) ,..., , ( 2 1 m q q q r r r ) , , , ( 2 1 n f f f r l r r ) ,..., , ( 2 1 m q q q r r r ) , , , ( 2 1 n f f f r l r r ) ,..., , ( 2 1 n f f f r r r r r 0 ) ' , ( û f f r r ) ,..., , ( 2 1 n f f f …

DOC format, 370.0 KB. To download "статикасининг асосий тушунчалари ва аксиомалари", click the Telegram button on the left.