кометаларни ўрганиш

DOC 625.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
ўрганиш.doc «кометаларни ўрганиш» мундарижа ошибка! закладка не определена.кириш 5i боб. кометалар ҳақида умумий маълумотлар 51.1. kometa 101.2. xeyl-bopp kometasi 121.3. кометалар тузилиши bo`yicha ilmiy tadqiqodlar 151.4. aylanishi, kometa yadrosidan moddalarning ajralishi 221.5. quyosh sistemasining ichki sohasi 241.6. tashqi quyosh sistemasi 271.7. quyosh sistemasining yulduzlararo fazodagi harakati 31ii bob. kometalarni teleskop yordamida kuzatish 312.1. edmond galley 332.2. orbita parametrlari 382.3. галлей кометасини кузатиш натижалари 402.4. 1986 йилдан кейинги кузатиш 41iii боб. “grobb parsons” teleskopi 413.1. “grobb parsons” teleskopi параметрлари 423.2. “grabb parsons” teleskopini kuzatuvga tayyorlash 463.3. kuzatishdan olingan ma`lumotlar tahlili 473.4. оптические телескопы 21 века kometalarning quyoshga yaqinnlashishi (jadval) 58хулоса 59адабиётлар kirish ma`lumki katta sayyoralar va ularning yo`ldoshlari, asteroidlar, kometalar hamda meteorlar quyosh sistemasining a`zolari hisoblanadi. shulardan ayniqsa kometalar ya`ni dumli yulduzlar alohida ajralib turadi. bunday dumli yulduzlarni kishilar qadim zamonlardan kuzatib kelganlar. chunki bu yulduzlar kishilar diqqatini o`ziga beixtiyor jalb qilganlar. shunday “sochli yulduzlar” paydo bo`lganidan boshlab kishilar ularni bir …
2
a`sirida esa kometa yadrosidan ajralib chiqqan gaz quyoshdan teskari tomonga itariladi va dumni hosil qiladi. shu yerda eslatib o`tish joizki aynan kometalar geosentrik nazariyani inqiroziga, gilyosentrik nazariyaning yaratilishiga muhim turtki bo`lgan. shu bilan birga kometalar sayyoralarga havf tug`dirishi ham mumkin. shu jumladan ona zaminimiz uchun ham xavf solishi mumkin. misol uchun 1908-yil tushgan tungus meteoriti kometa bo`lgan bo`lishi. ushbu savol olimlar o`rtasida munozarali bo`lib turganini eslatib o`tishimiz joiz. mavzuning dolzarbligi: quyosh va quyoh tizimining paydo bo`lishi va shakllanishi astronomlar yechishi mumkin bo`lgan dolzarb masalalardan biridir. yechimga olib boradigan usullardan biri - bu quyosh tizimidagi kichik jismlarni tadqiq qilishdir. chunki bu jismlar quyosh tizimi shakllanishidan ortib qolgan qoldiq hisoblanadi va ular o`z holida o`zgarmasdan saqlanib qolgan. quyosh va sayyoralardagi moddalar esa har-xil termik jarayonlar (qizish va muzlash kabi) ni o`z boshidan o`tkazgan. kichik sayyoralar bunday jarayonlardan chetda bo`lganligi tufayli quyosh tizimining o`tmishini qayta tiklashga imkon beradi. hammamizga yaxshi ma`lum o`tgan 2010-yilda …
3
uning ishlash prinspini o`rganish; mavzuning ilmiyligi va amaliy ahamiyati: mavzu doirasida bajarilgan kuzatuvlar va tahlil tan olingan astronomik kuzatish usullari va fizik-matematik usullar yordamida amalga oshirilgan. samarqanddagi teleskop – bu jahonda tan olingan grubb parsons firmasining teleskopiga ega. bunday markali teleskopga ega bo`lgan observatoriyalar fahrlanadilar. bmi tadqiqotlarining bir qismi shu teleskop yordamida amalga oshirildi. mavzuning amaliy ahamiyati kometalarning sayyoramiz bilan to`qnashish havfi mavjudligi bilan bilan bog`liq. kometalarning fizik xususiyatlari va kimyoviy tarkibini o`rganish to`qnashuvni oldini olishda yoki to`qnashuv keltirishi mumkin bo`lgan oqibatlarni oldindan baholashda qo`l keladi. mavzuning yana bir muhim ahamiyati – bu omma orasida kometalarning nima ekanligini tushunmaslik oqibatida paydo bo`ladigan vahima va mish-mishlarning oldini olishdan iborat. i боб. кометалар ҳақида умумий маълумотлар 1.1. kometa kometa - bu uncha katta bo`lmagan osmon jisimi bo`lib, u planetalararo fazoga harakat qiladi va quyoshga yaqinlashganda undan yo`l-yo`lakay gaz ajratib harakatlanadi. kometa bilan muz subtmatsiyasi (quruq parlanish) dan plazma holatigacha turli fizikaviy jarayonlar …
4
ekzuntrek orbitaga ekliptikaga turli burchak qiyaligida xarakterlanadilar. aynan harakatlanish xarakteri kometani tez bilish imkonini beradi. uzoq davriylikka ega kometalar (orbita davri 200 yildan ortiq) quyosh sistemasidagi eng uzoq planetadan ming marta uzoq soxadan uchib keladi. ularning orbitasi imkon darajasigacha qiyalikda bo`ladi. qisqa davriylikka ega kometalar (orbita davri 200 yildan kichik) quyosh sistemasidagi tashqi planeta soxasidan uchib keladi. ular planetalar yo`nalishida ekliptikadan uncha uzoq bo`lmagan orbitada xarakterlanadi. kometalar quyoshdan uzoqda paytda asosan dum hosil qilmaydi, ammo uning atrofida zo`rg`a seziladigan qobiq mavud bo`ladi. quyoshga yaqinlashishi bilan bosh qismi kattalashib dum paydo bo`ladi. kometa markazida diametri bir nech kilometr bo`lgan qattiq jism yoki konglomerat jismdan iborat bo`ladi. bu massa yer massasidan milliard marta kichidir. f. uipl modeliga ko`ra, kometa yadrosi har xil muzlar aralashmasi, asosan uglekislota, ammiak va chang zarralari aralashmasi bilan muzlagan suvdan tashkil topgan. bu model to`g`ri ekanligini galley va djakobin-tsinner kometalar yadro yaqinida 1985-1986-yillarda to`g`ridan-to`g`ri kosmik apparatlar bilan o`lchashlar …
5
gan kometaning plazmali dumi ikki sohoga turli qutbli murakkab magnit strukturaga ega ekan. kometaning quyoshga qaragan tomonida yuzma-yuz zarb to`lqini shakllanib yuqori plazmali aktivlikni yuzaga keltiradi. kometa sirtidagi gazsimon qobiq va dum qismi kometa mssasining milliondan bir qismiga teng bo`lib, 99,9% yorug`likni ular, qolgan 0,1 % ni esa kometa yadrosi chiqaradi. gap shundaki juda zich va juda past qaytarish koeffitsientiga egadir. kometadan ajralgan zarralar o`z orbitalari bo`yicha harakatlanadi va planetalar atmosferasiga tushib meteoritlar xosil bo`lishiga sabab bo`ladi (yulduzlar tushishi). biz kuzatadigan ko`pgina meteoritlar aynan kometa zarralari bilan bog`liqdir. ba`zida kometalarning parchalanishi xalokatli xarakterdagi hodisalarga olib keladi. 1826-yilda kashf etilgan biel kometasi 1845-yilda kuzatuvchilar ko`zi oldida ikkita qismga ajralgan. 1852 –yilda uni oxirgi marta ko`rishganida uning yadrosi bo`laklari bir-biridan millionlab kilometr uzoqlashgan edi. odatda yadrosining bo`linishi kometaning to`liq parchalanishigaolib keladi. 1872va1885 yillarda biel kometasi er orbitasini kesib o`tishi kerak edi. shunda meteoritlar yomg;iri kuzatildi. kometa (grekchadan komyotyos –,,sochli”) –quyosh atrofida chizilgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кометаларни ўрганиш"

ўрганиш.doc «кометаларни ўрганиш» мундарижа ошибка! закладка не определена.кириш 5i боб. кометалар ҳақида умумий маълумотлар 51.1. kometa 101.2. xeyl-bopp kometasi 121.3. кометалар тузилиши bo`yicha ilmiy tadqiqodlar 151.4. aylanishi, kometa yadrosidan moddalarning ajralishi 221.5. quyosh sistemasining ichki sohasi 241.6. tashqi quyosh sistemasi 271.7. quyosh sistemasining yulduzlararo fazodagi harakati 31ii bob. kometalarni teleskop yordamida kuzatish 312.1. edmond galley 332.2. orbita parametrlari 382.3. галлей кометасини кузатиш натижалари 402.4. 1986 йилдан кейинги кузатиш 41iii боб. “grobb parsons” teleskopi 413.1. “grobb parsons” teleskopi параметрлари 423.2. “grabb parsons” teleskopini kuzatuvga tayyorlash 463.3. kuzatishdan olingan ma`lumotlar tahlili 473.4. оптические телескопы 21...

DOC format, 625.5 KB. To download "кометаларни ўрганиш", click the Telegram button on the left.

Tags: кометаларни ўрганиш DOC Free download Telegram