temuriylar davrida movarounnahr va xuroson

DOC 55.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1555408741_74115.doc temuriylar davrida movarounnahr va xuroson reja: 1. temuriylar davrida movaraunnahr. 2. temuriylar davrida xuroson 3. temuriylar oârtasida toju taxt uchun kurashlar. sohibqiron amir temur vafotidan oldin oâz taxtining vorisini tayinlab, avlodlariyu ayonlarini unga sodiq hizmat qilishga chaqirgan edi. bu haqda sohibqiron tilidan manbada quyidagicha malumot beriladi: â... shu kundan eâtiboran farzandimiz pir muhammad (ibn) jahongirni oâzimizga valiahd va toju taxt vorisi etib tayinladikkim, samarqand taxti uning amri farmonida boâlgâay, tamkinlik va istiqlol bilan mulku millat, lashkar va raiyyatning muhim yumushlari bilan mashgâul boâlsin, sizlar esa unga tobelik va boâysunish marosimini oârniga qoâyinglar, birgalikda uni qoâllab-quvvatlanglar, toki olam buzilmasin...â ammo, amalda ahvol boshqacha edi. amir temur barpo etgan buyuk saltanat (jami oâz ichiga 27ta davlat va viloyatlarni jam etgan) garchi u hayotlik paytida uning mahorati va kuch-qudrati bilan mustahkam turgan boâlsa-da, temur vafot etishi bilanoq ichki jihatdan siyosiy zaif va umumiqtisodiy asoslarga ega emasligi sezilib qoldi. bu holat, oâgâillar va …

lmish jahongir mirzoning oâgâli muhammad sulton mirzoning oâgâli)ni xon deb koâtaradi va uning nomidan xutba oâqitib, tanga zarb ettiradi. xalil sulton vaqtincha temurdan qolgan xazinalar evaziga sohibqironning nufuzli ayon va kiborlari, ayrim amirlarini maâlum qmsmini oâz tomoniga ogâdirib, movarounnahr taxtini egallab olgan boâlishiga qaramay, koâp oâtmasdan kuchli norozilik va isyonlarga duch keladi. avvalo, temurning kenja oâgâli shohruh mirzo hirotda oâz nomiga xutba oâqitib, tanga zarb etishni joriy qildi. shundan soâng turkiston hokimi shayx nuriddin va fargâona hokimi amir xudoydod xalil sultonga qarshi isyon koâtaradilar. bu isyonga oâtror hokimi berdibek ham qoâshiladi. xalil sultonning ukasi mirzo sulton husayn amudaryo boâylarida oâz akasiga qarshi bosh koâtaradi. temur taxtining asosiy valiahdi boâlgan pirmuhammad amudaryodan kechib oâtib, xalil sultonga qarshi nasafga qoâshin tortadi. xalil sultonni iroq tomondan otasi mironshoh mirzo qoâllab-quvvatlab turgan boâlishiga qaramay, unga qarshi nizolar kuchayib bordi. natijada 1405 yilning oxirlariga kelib xurosonda shohrux mirzo, balx, gâazna va qandahorda pirmuhammad mirzo, gâarbiy …

, taxt vorisi pirmuhammad 1407 yil 22 fevralda oâzining vaziri pir ali toz tomonidan suiqasd natijasida oâldiriladi (pir ali toz keyinroq hirotda shohruh tomonidan qatl etiladi).1408 yil 22 aprelda qoraquyunli turkmanlarning qabila boshligâi qorayusuf bilan boâlgan jangda mironshoh oâldiriladi. natijada ozarbayjon va iroq temuriylar tasarrufidan chiqadi. 1405-1408 yillarda shohruh mirzo xalil sultondan samarqand taxtini tortib olishga harakat qilgan boâlsa-da, buning uddasidan chiqa olmadi. balx, seyiston, xuroson va ozarbayjonda temuriy shahzodalar va ayrim nufuzli amirlarning birin-ketin koâtarilib turgan gâalayonlari bunga jiddiy toâsqinlik qilar edi, 1409 yilning boshlarida movarounnahrda ham siyosiy vaziyat yanada keskinlashdi. bu vaqtda amir xudoydod xalil sultonni samarqand yaqinidagi sheroz qishlogâida magâlubiyatga uchratib, uning oâzini asirlikka oladi. xuroson hokimi shohruh esa mozandaron, mashhad, seyiston va kirmondagi gâalayonlarni bostirib, bu viloyatlarda osoyishtalik oârnatadi. soângra butun eâtiborini movarounnahrga qaratadi va 1409 yil 25 aprelda amudaryodan oâtib, samarqandga qoâshin tortadi. bu jangda xalil sultonni asir olgan amir sulton qoâshinlari tor-mor etilib, xalil …

alq tomonidan qoâllab-quvvatlanishi tabiiy edi. aynan shuning uchun ham shohruh amir temur hukmronligi ostida boâlgan hududlarda oâz hokimiyatini oârnatishga hamda mamlakatda doimiy tinchlik va osoyishtalik oârnatishga jiddiy harakat qiladi. shohruh mirzo hokimiyat tepasiga kelgach deyarli barcha viloyatlar hokimlariga, nufuzli amirlarga ishonchsizlik bilan qarab, ularni lavozimidan chetlashtiradi. ularning oârniga deyarli hamma viloyatlarda oâz oâgâillari va nabiralarini hamda oâziga yaqin tutgan qarindoshlarini noiblikka tayinlaydi. jumladan, balx va badaxshon ibroxim sultonga, sheroz suyurgâatmishga. qobul va qandahor qaydu mirzoga, xurosonning bir qismi boysunqur mirzoga, gâarbiy eron hamda iroqi ajamning bir qismi sulton muhammadga, fors viloyati abdullo mirzolarga boâlib beriladi. shohruh mirzo shu yoâl bilan davlatni boshqarish oson va yengil boâladi deb oâylagan edi. biroq, natija u oâylaganchalik boâlib chiqmadi. taâkidlash lozimki, shohruh mirzo davrida ham mamlakat ichki hayotida bir muncha osoyishtalik hukm surib, savdo-sotiq, iqtisodiyot ravnaqi, fan va madaniyat, maânaviyatga eâtibor susaymagan boâlsa-da, davlatchilikning temur davridagi imkoniyatlari va buyukligiga putur yetgandi. xususan, shohruhning nabirasi …

oârni bor edi. davlatning markaziy poytaxti hirot shahri hisoblansa. movarounnahrning markazi temurning poytaxti qadimiy samarqand shahri edi. 1409 yil movarounnahr xalil sultondan olinganidan soâng shohruh oâgâli muhammad taragâay ulugâbek mirzoni (1394-1447yy) movarounnahr hukmdori etib tayinlaydi. bu paytda 15 yoshda boâlgan ulugâbek davlat boshqaruv ishlari uchun yosh ekanligi hisobga olinib, taniqli amir muboriziddin shohmalik unga otaliq etib tayinlanib, boshqaruv ishlari amalda otaliqning qoâlida mujassamlashadi. 1411 yilda shohmalik shohruh bilan hirotga ketgach, ulugâbek mirzo movarounnahrning â yagona va qonuniy sultoniâ sifatida taxtni boshqara boshlaydi. xurosonda shohruh mirzo, movarounnahrda ulugâbek mirzo oâz siyosatlarining ustuvor yoânalishlari etib, avvalo mamlakat hududlarini kengaytirish hamda markaziy hokimiyatni mustahkamlash deb bildilar va shunga mos siyosat olib bordilar. avvalo, mirzo ulugâbek haqida soâz yuritadigan boâlsak, u oâz hokimiyati sarhadlarini kengaytirish maqsadida, 1414-1415 yillarda fargâona hududlarini amakivachchasi amirak ahmaddan tortib oladi. 1416 yilda qashgâar hokimi shayx ali toâgâay ulugâbek hokimiyatini tan oladi. shimoldagi chegaralar daxlsizligini taâminlash maqsadida ulugâbek 1424 yil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "temuriylar davrida movarounnahr va xuroson"

1555408741_74115.doc temuriylar davrida movarounnahr va xuroson reja: 1. temuriylar davrida movaraunnahr. 2. temuriylar davrida xuroson 3. temuriylar oârtasida toju taxt uchun kurashlar. sohibqiron amir temur vafotidan oldin oâz taxtining vorisini tayinlab, avlodlariyu ayonlarini unga sodiq hizmat qilishga chaqirgan edi. bu haqda sohibqiron tilidan manbada quyidagicha malumot beriladi: â... shu kundan eâtiboran farzandimiz pir muhammad (ibn) jahongirni oâzimizga valiahd va toju taxt vorisi etib tayinladikkim, samarqand taxti uning amri farmonida boâlgâay, tamkinlik va istiqlol bilan mulku millat, lashkar va raiyyatning muhim yumushlari bilan mashgâul boâlsin, sizlar esa unga tobelik va boâysunish marosimini oârniga qoâyinglar, birgalikda uni qoâllab-quvvatlanglar,...

DOC format, 55.5 KB. To download "temuriylar davrida movarounnahr va xuroson", click the Telegram button on the left.

Tags: temuriylar davrida movarounnahr… DOC Free download Telegram