темур дарвозасидан темир дарвозагача

DOC 225,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1549525488_73975.doc темур дарвозасидан темир дарвозагача режа: 1. темур дарвозасидан темир дарвозагача 2. бобур таърифлаган зилзила темур дарвозасидан темир дарвозагача ўзбекистон ҳудудидаги энг гўзал ва бетакрор даралардан иккитаси, яъни темур дарвозаси билан темир дарвоза ўзининг нафақат гўзаллиги, балки қулай географик ўрни билан ҳам алоҳида ажралиб туради. темур дарвозаси жиззах ва ғаллаорол ноҳиялари чегарасида жойлашган. темур дарвозасининг яна бир номи «жилон ўти” бўлиб, маҳаллий аҳоли ўртасида у кўпроқ шу ном билан юритилади. иккинчи машҳур дара темир дарвозаси ҳам бусгалахона номи билан юритилади. бу дарвоза сурхондарё вилояти майдонида дарбент қишлоғига яқин жойда жойлашган. бу иккала дара ҳам қадимий ипак йўлининг устида жойлашган ва улар атрофи яккаю ягона ўтувчи жой бўлгани учун ҳам сайёҳлар хотирасида дарвоза номида сақланиб қолган. бу иккала табиий дара - дарвозалар қадимий суғдиёна давлатининг шимолий ва жанубий чегаралари бўлиб хизмат қилган бўлса керак. ҳақиқатдан ҳам қадимий ўрта осиё майдонида учта қадимий давлат бўлиб шартли равишда биринчисини усрушана давлати деб олсак, …

китобларида ўз ифодасини топган. александр македонскийнинг ўрта осиёга ҳарбий юришларини олим арриан таърифлаб шундай ёзган: «александр суғд маркази марокандага (самарқандга) йўл олди. у ердан янада узоққа - танаис (сирдарё) дарёсига келади. бу ерда македонияликлардан баъзи бирлари ем-хашак тўплаш учун тарқалишди ва ёввойилар уларни чопиб ташлашди. шундан сўнг ёввойилар қояли тик тоққа қочишди. уларнинг сони ўттиз минг нафарга яқин эди. александр уларга қарши бориб, бу тоғни эгаллади. ўттиз минг ёввойидан саккиз мингга яқини омон қолди».(6.32) хотирада жанг бўлган жой ҳақида бирон маълумот йўқ. лекин самарқандни сирдарё билан боғловчи қадимги карвон йўлларини ўрганиш орқали александр македонский босиб ўтган «из»ни тахминан тиклаш мумкин. маълумки, ҳозирги вақтда самарқанддан сирдарё бўйига иккита йўл боради. шу йўлдан бири зарафшон дарёси бўйлаб чумқортоғ ёнбағри ва бахмал посёлкаси орқали ўтади. ўша карвон йўллари устига ҳозир автомобиль йўли тушган. йўл илон изи шаклида 2300 метр баландликка кўтарилиб, яна худди шундай йўналишда зомин посёлкасига туташади. ўз-ўзидан маълумки, александр македонский кўп …

тишдан қўрқадилар», деган фикри ҳам эҳтиёткорликнинг сусайишига сабаб бўлган. маҳаллий аҳоли ўз эҳтиёжи учун йиққан ем-хашакни, албатта, чақирилмаган меҳмонларга шундайгина топшириб қўйишмаган. бўлиб ўтган тўқнашувда македониялик босқинчилардан бир қанчаси чопиб ташланган, шундан сўнг асосий лашкарлар келишини билган аҳоли душманни ўтказмаслик учун энг қисқа жой темур дарвозасининг икки тарафидаги тоғ чўққиларини эгаллаб олган, александр дарғазаблик билан жангга киришган. лекин маҳаллий аҳоли усталик билан уларнинг ҳужумини бир неча бор қайтарган. александр македонский ўрта осиёга юришида шу жойда биринчи марта ярадор бўлган. аммо маҳаллий аҳоли европа ва осиёнинг кўплаб давлатларини босиб олган, жангларда чиниққан ҳарбийларга узоқ вақт қаршилик кўрсата олмаган. македонияликлар бир неча мағлубиятлардан сўнг ниҳоят тоғликни эгаллашган ҳамда қаршилик кўрсатганларни аёвсиз равишда қиришгаи. темур дарвозаси олдидаги жангнинг аҳамияти шундаки, македонияликлар бу ерда қўрқоқ қулларга эмас, балки ватаннинг ҳақиқий ҳимоячилари қаршилигига дуч келишган. темур дарвозаси тарихидаги кейинги дақиқаларни унинг чап қирғоғидаги қоядан ўқиб олиш мумкин. бу ерда эски вақтда темир йўлнинг тик ёнбағрида …

иккинчи ёзувда шундай дейилган: «саҳродан ўтувчилар, қуруқлик ва сув устида саёҳат қилувчилар шуни кўрсинлар, 979 йилда халифаликнинг суянчиғи, буюк оллоҳнинг сояси буюк хоқон абдуллахон искандархон ўғлининг жанговар аҳолиси билан дарвешхон ва бобохонлар, бошқа ўғиллар қўшилган лашкарлари билан жанг бўлди. уларнинг қаторларида султоннинг қариндошларидан 50 мингга яқин киши, хизматкор одамлардан 400 минг киши, туркистондан, тошкентдан, фарғонадан ва даштиқипчоқдан ҳам бор эди. бахтли юлдуз соҳиби жангчилари ғолиб келдилар. таърифланган султонларни енгиб, уларнинг жангчиларидан шунчасини ўлимга маҳкум қилдики, жангда ўлганлар ва асирликда ўлдирилганлар қони бир ой давомида жиззах (сангзор) дарёси устида оқди. бу маълум бўлсин». кирилл алифбосида ёзилган учинчи ёзувда шу сўзлар ёзилган: «николай ii, 1895 йил буюрди. темир йўл бўлсин. 1898 йил бажарилди». суғдиёна давлатининг жанубида жойлашган темир дарвоза (бусгалахона) дараси ҳам суғдиёнага жанубдан келувчилар учун тоғлар орасига кирувчи йўл ва суғдиёнадан чиқиб кетувчилар учун ҳиндистонга, умуман жанубга кетишда ягона ўтувчи йўл бўлиб хизмат қилган. шу сабабли қадимги олимлар ва сайёҳлар ўз …

аландликларига чиқилади, шу тоғлар ичидан дара орқали жанубга - очиқ жойга чиқиб кетилади», деган жумла темир дарвоза ҳақидаги фикрни тасдиқлайди. милодга қадар ва милод бошларида яшаб ижод қилган бошқа юнон олими страбон ҳам ўзининг «география» асарида бақтриядан ҳиндистонга борувчи ягона йўлдаги тоғ йўлаги ҳақида гапирган. «диомах гапи бўйича... осиёлик халқлар мўътадил кенгликлар чегарасидан чеккароқда яшашади. демак ким буни таъкидлай оладики, қадимий ва ҳозирги даврдошлардан билиб, ҳиндистоннинг шимоли, гиркания ва осиё, кейин маргиана ва бақтриана иқлимининг мўътадиллиги ва тупроғининг ҳосилдорлигини билган ҳолда бу барча ўлкалар таврнинг шимолий қисми билан қўшни жойлашган, бақтриана эса ҳиндларга олиб борувчи тоғ йўлагигача яқин келади», темир дарвоза қадимда жуда машҳур бўлиб, унинг тўғрисидаги маълумотлар ҳаттоки қадимги яҳудий асарларида ҳам учрайди. милоднинг бошида яшаган яҳудий тарихчиси иосиф флавий ўзининг «яҳудий қадамияти» асарида темир дарвоза тўғрисида қуйидаги фикрни баён этади: «аланлар қабиласи бу скифлардир ва улар танаис ва мэотид кўли атрофларида яшашади. улар босқинчилик мақсадида мидияга ҳужум қилишдан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "темур дарвозасидан темир дарвозагача"

1549525488_73975.doc темур дарвозасидан темир дарвозагача режа: 1. темур дарвозасидан темир дарвозагача 2. бобур таърифлаган зилзила темур дарвозасидан темир дарвозагача ўзбекистон ҳудудидаги энг гўзал ва бетакрор даралардан иккитаси, яъни темур дарвозаси билан темир дарвоза ўзининг нафақат гўзаллиги, балки қулай географик ўрни билан ҳам алоҳида ажралиб туради. темур дарвозаси жиззах ва ғаллаорол ноҳиялари чегарасида жойлашган. темур дарвозасининг яна бир номи «жилон ўти” бўлиб, маҳаллий аҳоли ўртасида у кўпроқ шу ном билан юритилади. иккинчи машҳур дара темир дарвозаси ҳам бусгалахона номи билан юритилади. бу дарвоза сурхондарё вилояти майдонида дарбент қишлоғига яқин жойда жойлашган. бу иккала дара ҳам қадимий ипак йўлининг устида жойлашган ва улар атрофи яккаю ягона ўтувчи жой бўлгани у...

Формат DOC, 225,5 КБ. Чтобы скачать "темур дарвозасидан темир дарвозагача", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: темур дарвозасидан темир дарвоз… DOC Бесплатная загрузка Telegram