tabiiy ofatlar

PPTX 42 стр. 470,9 КБ Бесплатная загрузка

42 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 470,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 42

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 42

иктисод фанидан мавзу: талаб ва таклифнинг назарий асослари мавзу: урта осиёдаги табиий хусусиятли фавкулодда вазиятлар reja: tabiiy ofatlar o’rta osiyodagi tabiiy ofatlar yer silkinishi suv toshqini yong’inlar tabiiy ofatlar табиий офатлар - табиат инжик,ликларининг кўринишлари сифатида пайдо бўладиган инсоннинг рисолада яшаш тарзини ўзгаришига олиб келадиган ва шунингдек кўпгина вайроналикларга инсоннинг моддий бойликларини бузилиб йўколишига олиб келадиган, баъзида кўплаб фожиаларга сабаб бўладиган табиат xодисасидир. yer silkinishi 1. зилзиланинг келиб чиқиши сабаблари, тарқалиши ва ҳалокатли оқибатлари. 2. зилзиланинг иншоотларга кўрсатадиган кучини ўрганиш ва баҳолаш. 3. иншоотларни зилзилага нисбатан зилзилабардошлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар. 4.зилзила вақтида аҳоли ҳаракати. yer silkinishi бу табиий офатларнинг энг биринчиси бу зилзилалардир. чунки зилзилалар таъсир даражаси ва келтириб чикарадиган вайроналиклари билангина ажралиб турмасдан балки кўплаб одамларнинг xаётдан кўз юмишига олиб келади. бу xолда xаётдан кўз юмиш осонгина кечмасдан балки вайроналар орасида колиб кетиш билан бўлади. yer silkinishi зилзилалар ер ости зарбалари натижасида ер юзасида табиий равишда xосил бўладиган силкиниш …

2 / 42

ндижонда, 1946 йилда наманганда (чотқол зилзиласи номи билан), тошкентда 1868 ва 1966 й. (7-8 балл), газлида 8-10 балл, тожикистонда 1907 й., ҳисорда (9-10 балл), 15 га яқин қишлоқлар хонавайрон бўлган, 1000 га яқин одам нобуд бўлган. 1911 йилда помирда сарез зилзиласи натижасида тоғ ўпирилиб, усой деган тўғон ҳосил қилган. мурғоб дарёсини тўсиб қолиб, сарез деган кўл пайдо бўлган. yer silkinishi 1966 йилдаги тошкент ва бирмунча кейинрок газли ва назарбекда бўлган ер кимирлашлари натижасида республикамизга жуда катта моддий зарар етказилган эди. yer silkinishi ер пўсти анчагина юпқа бўлиб, ерни океан остида 5-10 км, қуруқликда 75-85 км. гача қоплайди. ер пўсти қаттиқ қатлам бўлиб, плиталар деб аталувчи бир нечта бўлакларга бўлинган. yer silkinishi 1-расм. тектоник плиталар yer silkinishi ер пўсти остида кучлар ҳаракатда бўлиб, у плиталарни бир йилда бир неча сантиметрга силжитади. қуйида плиталарнинг бир-бири билан тўқнашгандаги ҳаракати тасвирланган. yer silkinishi 2-расм. плиталарнинг бир-бири билан тўқнашгандаги ҳаракати. yer silkinishi зилзила содир бўлишига …

3 / 42

смлар аста-секин тебранади. yer silkinishi 4 балл - ўртача сезиларли. очиқ ҳавода турган одамлар ва бино ичидаги кишилар сезади. уй деворлари қирсиллайди. рўзғор анжомлари титрайди, осилган жисмлар тебранади. 5 балл - анча кучли. ҳамма сезади, уйқудаги одам уйғонади. баъзи одамлар ҳовлига югуриб чиқади. суюқлик чайқалиб тўкилади, осилган уй жиҳозлари қаттиқ тебранади. yer silkinishi 6 балл - кучли. ҳамма сезади, уйқудаги одам уйғонади. кўпчилик одамлар ҳовлига югуриб чиқади, уй ҳайвонлари бетоқат бўлади. баъзи ҳолларда китоб жавонидан китоблар, жавонлардаги идишлар ағдарилиб тушади. 7 балл - жуда кучли. кўпчилик одамларни қўрқув босади, кўчага югуриб чиқади, автомобил ҳайдовчилари томонидан ҳаракат вақтида ҳам сезилади, уй деворларида катта-катта ёриқлар пайдо бўлади, ҳавзалардаги сувлар чайқалади, лойқаланади. yer silkinishi 8 балл - емирувчи. хом ғиштдан қурилган иморатлар бутунлай вайрон бўлади, анча пишиқ қилиб қурилган иморатларда ҳам ёриқлар пайдо бўлади, уй тепасидаги мўрилар йиқилади, баъзи дарахтлар бутун танаси билан йиқилиб тушади, синади, тоғлик жойларда қулаш, сурилиш ҳодисалари юз беради. …

4 / 42

ҳодисалари ниҳоясига етади. 12 балл - кучли фожиали. ернинг устки қисмида катта ўзгаришлар юз беради. инсон барпо этган ҳамма иморатлар бутунлай вайрон бўлади, дарёларнинг ўзани ўзгариб шаршаралар пайдо бўлади, табиий тўғонлар вужудга келади. yer silkinishi зилзила вақтида аҳоли ҳаракати. зилзилагача: (сумка ёки рюкзаклар билан) шахсингизни тасдиқловчи ҳужжат; хонадонингизда батареяли радиоприёмник, чўнтак электр фонари ва дори-дармонлар сақланадиган қутича, зарур ҳужжатлар тайёр ҳолда туриши; биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш қоидаларини билишингиз; асосий электр ўчиргич ва газ кранларини жойини аниқ билиб олишингиз; yer silkinishi шкафларда оғир буюмларни қўймаслик, оғир шкафларни деворга маҳкамлаб қўйиш; зилзила содир бўлган вақтда оила аъзолари билан қаерда учрашишни келишиб олиш; ташкилотлар, муассасаларда ўтказиладиган тадбирларда иштирок этиш зарур. yer silkinishi зилзила вақтида: агар бинонинг биринчи қаватида бўлсангиз дарҳол ташқарига чиқинг, бинодан ташқарида бўлсангиз, ўша ерда қолинг; хона ичида бўлсангиз, таянч деворлар ва эшик остонаси хавфсиз жойлар ҳисобланади; зилзила вақтида лифт ёки зиналардан фойдаланманг. электр тармоқларидан йироқроқ бўлишга ҳаракат қилинг; кўчада бўлсангиз …

5 / 42

иш имкониятлари xозирча яратилган эмас. suv toshqini иккинчи энг катта табиий офатлардан бири ва хавфлилик даражаси зилзилалардан кам бўлмаган офат бу сув тошкини xисобланади. уни келтириб чикарувчи сабабларига кўра сув тошкинларини уч туркумга бўлиш мумкин. suv toshqini 1. табиат инжикликлари натижасида маълум худудга хаддан ташкари кўп микдорда ёмгир ёгиши ва тогли худудларда куннинг исиб кетиши натижасида кор ва музликларнинг эриб кетишидан хосил бўладиган сув тошкинлари. 2. денгиз ва океанлар якинига жойлашган шахар ва худудларга шамол ва бўронлар таъсиридан сувнинг тошиб кетиши натижасида бўладиган сув тошкинлари. suv toshqini 1974 йилда худди шу холатда юз берган сув тошкини натижасида хиндистон худудидаги 22 шахар ва 10 минг кишлок сув остида колиб кетган эди ва бунинг натижасида 1000 киши хаётдан кўз юмди. 3. ер ости зилзилалари натижасида келиб чикадиган сув тошкинлари. 1953 йилда бўлган шундай сув тошкинидан голландия зарар кўрган эди ва бунинг натижасида 1800 киши халок бўлган эди. suv toshqini ўзбекистон республикасида сув …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 42 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiy ofatlar"

иктисод фанидан мавзу: талаб ва таклифнинг назарий асослари мавзу: урта осиёдаги табиий хусусиятли фавкулодда вазиятлар reja: tabiiy ofatlar o’rta osiyodagi tabiiy ofatlar yer silkinishi suv toshqini yong’inlar tabiiy ofatlar табиий офатлар - табиат инжик,ликларининг кўринишлари сифатида пайдо бўладиган инсоннинг рисолада яшаш тарзини ўзгаришига олиб келадиган ва шунингдек кўпгина вайроналикларга инсоннинг моддий бойликларини бузилиб йўколишига олиб келадиган, баъзида кўплаб фожиаларга сабаб бўладиган табиат xодисасидир. yer silkinishi 1. зилзиланинг келиб чиқиши сабаблари, тарқалиши ва ҳалокатли оқибатлари. 2. зилзиланинг иншоотларга кўрсатадиган кучини ўрганиш ва баҳолаш. 3. иншоотларни зилзилага нисбатан зилзилабардошлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар. 4.зилзила вақтида аҳоли ҳар...

Этот файл содержит 42 стр. в формате PPTX (470,9 КБ). Чтобы скачать "tabiiy ofatlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiy ofatlar PPTX 42 стр. Бесплатная загрузка Telegram