ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1491153182_67925.doc ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi reja: 1. ibtidoiy davr toâgârisidagi qadimgi va oârta asrlar tasavvurlar 2. ibtidoiy jamoa tarixi fanining tashkil topishi 3. ibtidoiy jamoa tarixi fanining rivojlanish boskichlari ibtidoiy jamoa tarixi tarix fanining birmuncha yosh sohasi boâlib, oâtgan asrning ikkinchi yarmida vujudga keladi. biroq bundan oldin ham odamlar insoniyatning dastlabki tarixi davrlari haqida tasavvur hosil qilishga intilganlar. oâz oâtmishiga qiziqish odamlarda taraqqiyot bosqichlarining ilk davrlarida paydo boâlgan. etnograflar tomonidan oârganilgan eng qoloq xalqlarda ham ularning uzoq oâtmishi, ajdodlarining ishlari va jasoratlari, urugâ va qabilalarning paydo boâlishi toâgârisidagi ogâzaki rivoyatlar shundan dalolat beradi (genealogik va etnogonik dostonlar). uzoq qadim zamonlarga borib qoâshnilar hayot tarzini oârganish, ular qaerdan chiqqanligini bilish , ular oâtmishiga nazar tashlash kabi kuzatuvlar ham tarqaladi. keyinchalik odamlarning eng qadimgi koârinishi haqidagi ibtidoiy rivoyatlar "yarim hayvon oâtmish" toâgârisida yoki aksincha "oltin asr" tugârisidagi miflarga aylana bordi. antik grek va rimliklarda paydo boâlgan ibtidoiy tarix kurtaklari ham butunlay mifologiyadan …

ar paydo boâladi, qimmatli kuzatuvlar qilinadi va ular keyinchalik ibtidoiy davr toâgârisidagi tasavvurlarni umumlashtirishga yordam beradi. shu tariqa, gerodotning( mil.avv. 484-425 yy) skiflar, pigmeylar va boshqa koâplab xalq va qabilalar haqida maâlumotlari, ksenofontning (mil. avv. 430-350 yy.) kichik osiyo xalqlari haqidagi maâlumotlari, strabonning (mil.av. taxm. 63 y.- milodiy 20 y) evropa va osiyo xalqlari toâgârisidagi maâlumotlari, tsezarning (mil.avv. 100-44 yy) germanlar haqidagi, tatsitning (milodiy 55-120 yy) germanlar haqida maâlumotlari va boshqalar qimmatlidir. gerodot va strabonning aytishlaricha, ayrim varvar xalqlarda umumiy (jamoa) mulkchilik mavjud. gerodotning yozishicha, likiyaliklar sulolani ona urugâidan olib boradilar, ularda ayollar oâzlari uchun oâzlari er tanlab oladi, sarmat ayollari esa jasur boâlib, dushmanni oâldirgandan soânggina turmush quradilar.antik davr faylasuflari ibtidoiy davrni umumiy tasvirini tasavvur qilish niyatida ayrim hollarda buyuk gipotezalar keltirishardi. masalan demokrit er yuzidagi dastlabki odamlar "qoâpol va hayvonsifat hayot kechirib, oâtloqqa chiqardilar va koâchib yurib, tabiatning boy inâomlarini va daraxtlarning mevalarini isteâmol kilardilar " deb hisoblagan. …

asr oldinroq hozirgi arxeologiya dalillarini aytib boâlgan edi. qadimgi xitoy faylasuflari ham tosh, bronza va temir asrlarini ajratishgan. oârta asrlarda cherkov va sxalastika ilmni bugâa boshlagan. bu zamonda turli xil ertaklardagi maxluqlar odamlarning ajdodlari boâlgan degan tasavvurlar yoyilgan. biroq bu ogâir zamonlarda ham er va unda yashovchi xalqlar toâgârisidagi bilimlar kengaya borgan. arab geograflari sharkiy evropa va osiyo mamlakatlarida yashovchi xalqlar haqida maâlumotlar yozishgan. oârta osiyo xalqlari toâgârisida ayniqsa qimmatli maâlumotlar xitoy geografi chanchun sayyohati bayonida saqlangan. plano karpini, vilgelm rubruk, marko polo kabi sayyohlar savdo aloqalarini oârnatish uchun sharqqa borib, evropaliklarni sharqiy xaqlar bilan tanitganlar. bu asarlar orasida tverdan chiqqan savdogar afanasiy nikitinning "uch dengiz osha sayohat" asarini qayd qilib oâtish kerak. xv asr oxirlaridan boshlab, yaâni buyuk geografik kashfiyotlar davridan boshlab evropada etnografik bilimlarni yigâish sohasida koâp ishlar qilinadi. xristofor kolumbning 1492 yildagi amerika sohillariga sayohati, 1497 yildagi vasko de gamaning evropadan hindistonga dengiz yoâlini kashf etishi, 1519-1521 …

qlarning turmush tarzi, anâana va urf odatlari haqida va boshqa maâlumotlar bergan. rossiya fanlar akademiyasi tomonidan birinchi akademik ekspeditsiyaga kirgan bu olimlar sibir va kamchatka xalqlari haqida qimmatli maâlumotlar yigâishgan. ikkinchi akademik, yoki fizik ekspeditsiyaga p.pallas,v-zuev, i.lepexin, i.georgi kabi olimlar kirib, sibir xalqlari toâgârisida maâlumotlardan tashqari, i.georgining 4 tomlik " rossiya davlatida yashovchi barcha xalqlar haqida" asari 1776-1780 yillarda nashr qilindi.rus sayyohi va tadqiqotchilari yangi va eng yangi dunyoni oârganishga ham katta hissa qoâshganlar. rus er shari buylab sayohatlarida amerikadagi rus koloniyalari bilan aloqalarni oârnatish uchun 1803-1849 yillarda joânatilgan i.f.kruzenshtern, yu.f.lisyanskiy, o.e.kotsebu, f.p.litke, a.p.lazarev va boshqalar okeaniya va shimoliy amerika gâarbiy kirgâogâida yashovchi koâplab xalqlar hayoti haqida qiziqarli maâlumotlar yozib qoldirishgan.ayniqsa n.mikluxo-maklayning yangi gvineya papuaslari toâgârsidagi maâlumotlari katta ahamiyatga egadir. buyuk geografik kashfiyotlar davrida hamda keyingi davrlarda etnografik materiallarning koâpayib ketishi ibtidoiy jamoa va uning taraqqiyoti haqida turli nazariyalarning kelib chiqishiga sabab boâldi. yangi dunyo xalqlarining hayoti butun insoniyatning ibtidoiy …

an, tsivilizatsiya taraqqiyoti esa bu qonunlarning buzilishi bilan tavsiflanadi deganlar. jan antuan kondorse oâzining 1794 yilda chiqqan "inson aqli taraqqiyotining tarixiy kartinasi tasviri" degan asarida tarixda madaniyat va aqlning uzilmas taraqqiyotini qurgan. bu taraqqiyot xoâjalikning ketma-ket rivojlanib borgan pogâonalari koârinishida borgan: ovchilik va balikchilikdan hayvonlarni uy hayvonlariga aylantirishgacha, undan esa dehqonchilikka qadar borgan degan. bu xoâjalik bosqichlarining har biriga alohida jamiyat tuzilmasi mos boâlgan. masalan, ikkinchi davrda "choâpon xalqlar" paydo boâlganida, asirlarni qullarga aylantira boshladilar, zodagon oilalar ajralib chiqdi, qonunchilik yaratildi, mulkchilik huquqi mustahkamlandi va hk. shotlandiyalik faylasuf adam fergyusson "fuqarolik jamiyat tarixi tajribasi" degan asarida ( 1768) tarixni uch davrga: yovvoyilik, varvarlik va tsivilizatsiyaga boâladi. yovvoyilik va varvarlik oârtasidagi qirra deb u ovchilik va baliqchilikdan dehqonchilik hamda chorvachilikka oâtish hamda xususiy mulkchilikni kiritish deb hisoblagan. tsivilizatsiyani esa u xususiy mulkchilikning qonuniy mustahkamlanib qolgan vaqtidan boshlagan deydi. bunga oâxshash qarashlarni nemis olimlari iogann va georg forsterlar ham aytib oâtgan : …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi"

1491153182_67925.doc ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi reja: 1. ibtidoiy davr toâgârisidagi qadimgi va oârta asrlar tasavvurlar 2. ibtidoiy jamoa tarixi fanining tashkil topishi 3. ibtidoiy jamoa tarixi fanining rivojlanish boskichlari ibtidoiy jamoa tarixi tarix fanining birmuncha yosh sohasi boâlib, oâtgan asrning ikkinchi yarmida vujudga keladi. biroq bundan oldin ham odamlar insoniyatning dastlabki tarixi davrlari haqida tasavvur hosil qilishga intilganlar. oâz oâtmishiga qiziqish odamlarda taraqqiyot bosqichlarining ilk davrlarida paydo boâlgan. etnograflar tomonidan oârganilgan eng qoloq xalqlarda ham ularning uzoq oâtmishi, ajdodlarining ishlari va jasoratlari, urugâ va qabilalarning paydo boâlishi toâgârisidagi ogâzaki rivoyatlar shundan dalolat be...

DOC format, 56.0 KB. To download "ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ibtidoiy jamoa tarixi tarixshun… DOC Free download Telegram