ibtidoiy jamoa davri san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi taraqqiyoti bosqichlari

DOC 37,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1453047337_63608.doc ibtidoiy jamoa davri san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi taraqqiyoti bosqichlari reja: 1. er. av. 3 ming yillikgacha bo‘lgan davrda tosh asri, er. av. 3-2 ming yillikdagi bo‘lgan mis va bronza asri, er. av. 1 ming yillikda temir asri to‘g‘risida to‘liq ma’lumot berish. 2. shu davrdagi me’morchilik, tasviriy va amaliy-dekorativ san’at. 3. o‘rta osiyo, o‘zbekistonning ibtidoiy davrdagi yodgorliklari bilan keng tanishtirish. ibtidoiy jamoa san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi insoniyat taraqqiyoti tarixidagi eng birinchi va uzoq davom etgan bosqichlardan hisoblanadi. bu bosqichni hamma xalq va elatlar o‘z boshidan kechirdilar. ana shu uzoq davom etgan taraqqiyot jarayonida hozirgi zamon odami tipi paydo bo‘ldi, odamlar jamoasi yuzaga keldi. ishlab chiqarish kuchlarining zaifligi odamlarni kollektiv bo‘lib yashash va mehnat qilishga da’vat etdi. ular qudrat birlikda ekanligini, hayotning ilk bosqichidayoq sezdilar. bu qudrat ularni tabiat sirlarini ґrganishga boshladi. madaniyat va san’at ravnaqiga zamin yaratdi. ibtidoiy jamoa tuzumidan bizgacha ashyoviy dalillar - mehnat va ov qurollari, uy-anjomlari va …
2
ni jadallashtirdi. arxeologiyada ibtidoiy jamoa tuzumi tarixi qurol yasash uchun ishlatiladigan materiallarga qarab, uch asosiy bosqichga ajraladi: 1. tosh asri - eramizdan avvalgi 3 ming yillikkacha bo‘lgan davr. 2. mis va bronza asri - eramizdan avvalgi 3-2 ming yillik. 3. temir asri - eramizdan avvalgi 1 ming yillik. haykaltaroshlikda hayvonlar tasvirini yasash keng urinni egallaydi. odam tasviri, ayniqsa, ayollar haykali paleolit davrida keng uchraydi. harbiy yevropadan (avstriya) topilgan “villendorf venerasi” deb nomlangan haykal mashhurdir.haykal hajm jihatidan katta emas, (balandligi 0,06 m.) lekin ko‘rinishi jihatidan monumental. haykalda ortiqcha detallar yo‘q. ichki kuch-qudratga to‘la haykalda bosh qismi bir oz belgilangan, yuz deyarli ishlanmagan, past tomonida tugallik yo‘q, lekin shunga qaramasdan, haykal o‘zining to‘laqonliligi, ichki kuchga to‘laligi bilan yaxshi taassurot qoldiradi. mezolit yoki o‘rta tosh asrida odamlar katta bo‘lmagan tґdaga ajralgan holda yashay boshlashlari ularga bir joydan ikkinchi joyga erkin ko‘chib o‘tish, katta yer maydonlaridan foydalanish imkoniyatini berdi. qurollarning (mehnat va ov qurollari) …
3
dan topilgan suratlarda ham shu holni kґramiz. zaravutsoy (surxondaryo), seymalitosh (farqona) suratlari mashhurdir. bu suratlarda ovchilarning hayvonlarga hujumi aks ettirilgan. zaravutsoydagi niqob kiyib, ґljasiga yaqinlashayotgan ovchilarni aks ettirgan surat o‘tmish hayotining ma’naviy dunyosini bilishga xizmat qiladi. kulolchilik va boshqa buyumlarni naqsh bilan bezash keng tus oldi. parallel, spiralsimon va tґlqinsimon chiziqlar, konsentrik aylanalar shu davrdagi ko‘pgina naqshlarning asosini tashkil etadi. geometrik naqshlar asta-sekin sxematik odam, hayvon va ґsimliklar dunyosidan olingin shakllar bilan boyitilib, mazmunan kengayib bordi. uning elementlari koinot kuchlarining ramziy belgilarini aks ettira bordi. masalan, rozetka-quyosh ramzi, tґlqinsimon chiziq-harakat, suv ramzi va h.k. bronza asri eramizdan avvalgi 3 ming yillik o‘rtalarida , bo‘lib, odamlar misni qalay, qo‘rg‘oshin, rux yoki surma bilan eritib, bronza tayyorlashni ґrganib oldilar. bronza qurollar, yaroq-aslaha, zebu ziynat yasash uchun asosiy material bo‘lib qoldi. yer yuzida bronza asri boshlandi. bronza asrini deyarli hamma xalq va elatlar boshidan kechirdi. lekin bu asr ba’zi xalqlarda (masalan, eron, mesopotamiya, …
4
keng tarqaldi. jumladan, farqonadan topilgan bilakuzuklarda qґy va sher tasviri, ayniqsa, ta’sirli chiqqan. bronza asrida o‘rta osiyoda kulolchilik yanada rivojlandi. kulolchilik dastgohlarining yuzaga kelishi esa, so‘zsiz, yaratilgan buyumlarning yanada nafis va go‘zal bo‘lishini ta’minladi. chustdan topilgan qizil fonga qora bґyoqlar bilan rasm va naqshlar ishlangan sopol buyumlar diqqatga sazovordir. temir asri. ibtidoiy jamoa tuzumining so‘nggi bosqichi bo‘lgan temir asri, “harbiy demokratiya” insoniyat ma’naviy dunyosining murakkablashishi, ijtimoiy hayotda urush, talon-tarojlikning kuchayishi va jamoada harbiy rahbarlarning roli ortishi bilan xarakterlanadi. ijtimoiy hayotga kirib kelgan temir, tosh va qisman bronza buyumlarni hayotdan siqib chiqardi. ¤z xususiyati jihatidan mustahkam bo‘lgan bu metall ishlab chiarish kuchlarining ortishi va mehnat unumdorligini kuchayishiga samarali ta’sir qildi, ayniqsa, dehqonchilik imkoniyatlarini kengaytirdi. temir asrida ham amaliy-dekorativ san’at yetakchi urinni egalladi. kulolchilik texnikasining murakkablashishi, kulolchilik uchun dastgohlarning keng kґlamda ishlatilishi uning sifatini o‘zgartirdi, yangi tur va formalarni yuzaga keltirdi. bezash ishlarida geometrik naqshlardan tashqari, syujetli kompozitsiyalardan foydalanish tendensiyalari rivojlandi.
5
ibtidoiy jamoa davri san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi taraqqiyoti bosqichlari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ibtidoiy jamoa davri san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi taraqqiyoti bosqichlari" haqida

1453047337_63608.doc ibtidoiy jamoa davri san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi taraqqiyoti bosqichlari reja: 1. er. av. 3 ming yillikgacha bo‘lgan davrda tosh asri, er. av. 3-2 ming yillikdagi bo‘lgan mis va bronza asri, er. av. 1 ming yillikda temir asri to‘g‘risida to‘liq ma’lumot berish. 2. shu davrdagi me’morchilik, tasviriy va amaliy-dekorativ san’at. 3. o‘rta osiyo, o‘zbekistonning ibtidoiy davrdagi yodgorliklari bilan keng tanishtirish. ibtidoiy jamoa san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi insoniyat taraqqiyoti tarixidagi eng birinchi va uzoq davom etgan bosqichlardan hisoblanadi. bu bosqichni hamma xalq va elatlar o‘z boshidan kechirdilar. ana shu uzoq davom etgan taraqqiyot jarayonida hozirgi zamon odami tipi paydo bo‘ldi, odamlar jamoasi yuzaga keldi. ishlab chiqarish kuchlarining zaifligi oda...

DOC format, 37,0 KB. "ibtidoiy jamoa davri san’ati. ibtidoiy jamoa tuzumi taraqqiyoti bosqichlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ibtidoiy jamoa davri san’ati. i… DOC Bepul yuklash Telegram