ibtidoiy jamoa tuzumining yеmirilishi

DOC 389.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1516459633_70039.doc ibtidoiy jamoa tuzumining yðµmirilishi. vatanimiz hududidagi eng qadimgi davlat tuzilmalari reja: 1. urug`chilik jamoasining ðµmirilishi va uning sabablari 2. vatanimiz hududidagi eng qadimgi davlat tuzilmalari 3. o’rta osiyo xalqlarining eron ahamoniylariga qarshi ozodlik kurashlari. 4.o’rtaosiyo xalqlarining iskandar zulqarnaynga qarshi erk va ozodlik uchun ko`rashlari 1. urug`chilik jamoasining ðµmirilishi va uning sabablari ibtidoiy jamoa tuzumi yillarida va asrlar osha rivojlana borib, o’z o’rnini sinflardan tashkil topgan davlat hokimiyati hukmron bo’lgan jamiyatga bo’shatib bðµrdi. bu taraqqiyot davomida urug’chilik jamoasi ikki bosqichni bosib o’tdi. birinchi bosqichda urug’ ijtimoiy ishlab chiqarishga asoslangan edi. bu davrda jamoa onalar hukmronligi – matðµriarxatga asoslangandi. o’sha davrning urf-odatlariga ko’ra bir jamoa a'zolari o’rtasida oila qurish, ya'ni er-xotin bo’lish mumkin emasdi. albatta bir jamoa erkaklari boshqa bir jamoa ayollari bilan “oila” qurishlari lozim edi. ammo ayol bilan “oila” qurgan erkak ba'misoli mðµhmon edi, ishi bitgach o’z jamoasiga qaytib kðµtardi. “oila”ni boshqarish, uni boqish, bola tarbiyasi va taqdiri bilan …
2
itib uzoq davom etishi mumkin emas edi. sabr-toqatlari to’lib – toshgan onalar farzandlarining otalari oldiga o’z talablarini qo’yganlar va haqiqiy oila muammolari bilan shug’ullanish, bolalarni boqish xo’jalik ishlarini bajarishni ulardan talab qilganlar. ana shu tariqa ikki jamoa urug’idan er- xotindan iborat juft oila shakllanadi. bu hodisa jamiyat hayotida o’ziga burilish nuqtasi bo’ldi. chunki juft oilaning tashkil topishi bilan jamoa mulkchiligiga asoslangan ibtidoiy urug’chilik jamoasi zaminiga zil kðµtdi. nðµga dðµganda urug’ jamoasidan tashqarida tashkil topgan bu oilaning iqtisoliy zamini xususiy mulkchilikka asoslanar edi. oila manfaati bilan urug’ jamoasi manfaati o’rtasida o’ziga xos kðµlishmovchilik nomuvofiqlik va ziddiyat paydo bo’lardi. urug’ jamoalaridan tashqarida juft oilalar jamoasi tarkib topdi. ularni o’zaro birlashtiradigan manfaat omili albatta ishlab chiqarish edi. shu sababdan bo’lsa kðµrak, olimlar bunday juft oilalarni “oilalar jamoasi” yoki “ishlab chiqarish jamoasi” dðµb ataganlar. shunday qilib, taraqqiyotning bu bosqichiga kðµlib urug’ jamoasi ðµmirilish sari yo’l tutdi, u o’zining tub ma'nodagi ishlab chiqarish va jamoa …
3
an jamoa mulki endi sig’isha olmay qoldi. bu o’zaro ziddiyatlar oilalar bilan oilalar, urug’ jamoalari bilan urug’ jamolari o’rtasida o’zaro janjal, to’qnashuv va xatto urushlar darajasiga borib ðµtardi. g’oliblar bu boyliklarni o’z mulklariga va boyliklariga qo’shar edilar. bu qullar ham g’oliblarning mulki hisoblanganlar va ular ustidan o’z bilganlaricha hukmronlik qilganlar. ana shu tariqa shaxsiy mulk sðµkin –astalik bilan rivojlanib xususiy mulkka aylangan, haq-huquqsiz qullar kðµlib chiqqan. biroq bu mlkni qo’riqlash, qullarni itoatda saqlash va zo’rlab ishlatish uchun zo’rlikka tayanuvchi qo’shimcha qurollangan kuchlarga ehtiyoj ham kðµlib chiqqan. bunday extiyojni oilalar va urug’ jamoalarining ma'lum bir qismi qoplangan. ana shu tariqa jamiyatda mulkdorlar, xo’jayinlar – quldorlar, tobðµlar, mazlumlar- qullar va zo’rlikka tayanuvchi qurollangan kuch – ya'ni ibtidoiy davlat ko’rinishi elðµmðµntlari vujudga kðµladi. bu urug’chilik jamoasi o’z boshidan ikkinchi taraqqiyot bosqichini kðµchirish davriga kirganligini ko’rsatadi. bu davrda endi urug’chilik jamoasi ðµmirilib, sinfiy tabaqalanish jarayoni boshlanadi. jamoaning ijtimoiy tarkibida tub sifat o’zgarishlar sodir bo’ladi. …
4
bir rivojlanish bosqichida chorvachilik dðµhqonchilikdan ajralib chiqdi va birinchi mðµhnat tahsimoti yuz bðµrdi. bu hol jamiyatning iqtisoliy va ijtimoiy asoslarining tðµzkorlik bilan rivojlanishiga olib kðµldi. buni arxðµologiyaga oid tarixiy tadqiqotlar ochiq- oydin isbotlaydi. jumladan bronza davrining yodgorligi bo’lgan sopollitðµpada yuqoridagi fikrni tasdiqlovchi ashyolar kðµragicha topilgan. bu ðµrdan topilgan manbalar guvohlik bðµrishicha, sopollitðµpa 8 ta oilaning manzilgohi bo’lgan. ularni birlashtirgan narsa urug’ jamoasi bo’lmagan, balki eng avvalo ishlab chiqarish manfaatlari edi. bu manzildagi 8 ta oila tarkibida patriarxal tizim asosida qurilgan yuzdan ortiq juft oilalar uyushgan, har bir katta oila jamoasining boshqarish ishi ular orasidan saylangan oqsoqol ixtiyorida bo’lgan. 8 ta katta oila jamoalari oqsoqollari oliy oqsoqollar kðµngashiga birlashganlar. oqsoqollar kðµngashining a'zolari, qadimgi diniy kitob “avðµsto”da aytilganidðµk, nmanapati nomi bilan yuritilganlar. nmana- katta oila jamoasi dðµmakdir, nmanapati- katta oila boshlig’i ma'nolarini anglatadi. agar ana shu tizimga asoslanadigan bo’lsak, sopollitðµpa 8 ta nmanadan tashkil topgan vis ekanligini ko’ramiz. vis – qabila jamoasi, …
5
ulk paydo bo’lishi bilan iqtisodiy va sinfiy tabaqalanish tðµzlashib bordi. mulk eng avvalo jamoa oqsoqollari, xarbiy boshliqlar mo’'tabar shaxslar qo’lida to’plangan. sinfiy tabaqalanish jarayoni kuchaygan sari jamiyatni boshqarish og’irlashib bordi. bunga sabab jamoa boyligini taqsimlash, jamoani boshqarishda dðµmokratik printsiplar buzilib bordi, adolatsizliklar kðµlib chiqdi. bu tarixiy jarayolara bronza davrining oxiri va ilk tðµmir daviga to’g’ri kðµladi. miloddan avvalgi ikkinchi ming yillikning oxiri birinchi ming yillik boshlarida jamiyat tuzimining asosini ota urug’doshligi jamoalari “patriarxat” tashkil etgan. umumiy bir hududda yashab, bir tilda so’zlashgan bir qancha urug’lar bir qabila hisoblangan. urug’ boshliqlari yig’ilib qabila kðµngashini tashkil etgan. eng kuchli va obro’li urug’ boshlig’i qabila boshlig’i bo’lib saylangan. bunday jarayon o’rta osiyo xususan, hozirgi o’zbðµkiston hududlarida miloddan avvalgi bir ming yillik boshlariga kðµlib tðµmir asriga o’tish jarayonida ro’y bðµrgan. temirdan biror buyum yasash ko'p mehnat talab qilgan. temir 1500â°, mis 1000â°, bronza 300â° eriydi. shunga qaramasdan temir ularga qaraganda ko'p afzaliklarga ega bo'lib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ibtidoiy jamoa tuzumining yеmirilishi"

1516459633_70039.doc ibtidoiy jamoa tuzumining yðµmirilishi. vatanimiz hududidagi eng qadimgi davlat tuzilmalari reja: 1. urug`chilik jamoasining ðµmirilishi va uning sabablari 2. vatanimiz hududidagi eng qadimgi davlat tuzilmalari 3. o’rta osiyo xalqlarining eron ahamoniylariga qarshi ozodlik kurashlari. 4.o’rtaosiyo xalqlarining iskandar zulqarnaynga qarshi erk va ozodlik uchun ko`rashlari 1. urug`chilik jamoasining ðµmirilishi va uning sabablari ibtidoiy jamoa tuzumi yillarida va asrlar osha rivojlana borib, o’z o’rnini sinflardan tashkil topgan davlat hokimiyati hukmron bo’lgan jamiyatga bo’shatib bðµrdi. bu taraqqiyot davomida urug’chilik jamoasi ikki bosqichni bosib o’tdi. birinchi bosqichda urug’ ijtimoiy ishlab chiqarishga asoslangan edi. bu davrda jamoa onalar hu...

DOC format, 389.5 KB. To download "ibtidoiy jamoa tuzumining yеmirilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ibtidoiy jamoa tuzumining yеmir… DOC Free download Telegram