ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1491153182_67925.doc ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi reja: 1. ibtidoiy davr to’g’risidagi qadimgi va o’rta asrlar tasavvurlar 2. ibtidoiy jamoa tarixi fanining tashkil topishi 3. ibtidoiy jamoa tarixi fanining rivojlanish boskichlari ibtidoiy jamoa tarixi tarix fanining birmuncha yosh sohasi bo’lib, o’tgan asrning ikkinchi yarmida vujudga keladi. biroq bundan oldin ham odamlar insoniyatning dastlabki tarixi davrlari haqida tasavvur hosil qilishga intilganlar. o’z o’tmishiga qiziqish odamlarda taraqqiyot bosqichlarining ilk davrlarida paydo bo’lgan. etnograflar tomonidan o’rganilgan eng qoloq xalqlarda ham ularning uzoq o’tmishi, ajdodlarining ishlari va jasoratlari, urug’ va qabilalarning paydo bo’lishi to’g’risidagi og’zaki rivoyatlar shundan dalolat beradi (genealogik va etnogonik dostonlar). uzoq qadim zamonlarga borib qo’shnilar hayot tarzini o’rganish, ular qaerdan chiqqanligini bilish , ular o’tmishiga nazar tashlash kabi kuzatuvlar ham tarqaladi. keyinchalik odamlarning eng qadimgi ko’rinishi haqidagi ibtidoiy rivoyatlar "yarim hayvon o’tmish" to’g’risida yoki aksincha "oltin asr" tug’risidagi miflarga aylana bordi. antik grek va rimliklarda paydo bo’lgan ibtidoiy tarix kurtaklari ham butunlay mifologiyadan …

ibtidoiy davr to’g’risidagi tasavvurlarni umumlashtirishga yordam beradi. shu tariqa, gerodotning( mil.avv. 484-425 yy) skiflar, pigmeylar va boshqa ko’plab xalq va qabilalar haqida ma’lumotlari, ksenofontning (mil. avv. 430-350 yy.) kichik osiyo xalqlari haqidagi ma’lumotlari, strabonning (mil.av. taxm. 63 y.- milodiy 20 y) evropa va osiyo xalqlari to’g’risidagi ma’lumotlari, tsezarning (mil.avv. 100-44 yy) germanlar haqidagi, tatsitning (milodiy 55-120 yy) germanlar haqida ma’lumotlari va boshqalar qimmatlidir. gerodot va strabonning aytishlaricha, ayrim varvar xalqlarda umumiy (jamoa) mulkchilik mavjud. gerodotning yozishicha, likiyaliklar sulolani ona urug’idan olib boradilar, ularda ayollar o’zlari uchun o’zlari er tanlab oladi, sarmat ayollari esa jasur bo’lib, dushmanni o’ldirgandan so’nggina turmush quradilar.antik davr faylasuflari ibtidoiy davrni umumiy tasvirini tasavvur qilish niyatida ayrim hollarda buyuk gipotezalar keltirishardi. masalan demokrit er yuzidagi dastlabki odamlar "qo’pol va hayvonsifat hayot kechirib, o’tloqqa chiqardilar va ko’chib yurib, tabiatning boy in’omlarini va daraxtlarning mevalarini iste’mol kilardilar " deb hisoblagan. uning ta’kidlashicha, o’zlariga oziq-ovqat topish, yomg’ir va qordan pana …

ni ajratishgan. o’rta asrlarda cherkov va sxalastika ilmni bug’a boshlagan. bu zamonda turli xil ertaklardagi maxluqlar odamlarning ajdodlari bo’lgan degan tasavvurlar yoyilgan. biroq bu og’ir zamonlarda ham er va unda yashovchi xalqlar to’g’risidagi bilimlar kengaya borgan. arab geograflari sharkiy evropa va osiyo mamlakatlarida yashovchi xalqlar haqida ma’lumotlar yozishgan. o’rta osiyo xalqlari to’g’risida ayniqsa qimmatli ma’lumotlar xitoy geografi chanchun sayyohati bayonida saqlangan. plano karpini, vilgelm rubruk, marko polo kabi sayyohlar savdo aloqalarini o’rnatish uchun sharqqa borib, evropaliklarni sharqiy xaqlar bilan tanitganlar. bu asarlar orasida tverdan chiqqan savdogar afanasiy nikitinning "uch dengiz osha sayohat" asarini qayd qilib o’tish kerak. xv asr oxirlaridan boshlab, ya’ni buyuk geografik kashfiyotlar davridan boshlab evropada etnografik bilimlarni yig’ish sohasida ko’p ishlar qilinadi. xristofor kolumbning 1492 yildagi amerika sohillariga sayohati, 1497 yildagi vasko de gamaning evropadan hindistonga dengiz yo’lini kashf etishi, 1519-1521 yillarda magellanning er yuzi osha dengiz sayohati va boshqa ko’plab istilochilar, savdogarlar va missionerlar sayohatlari evropaga …

r va kamchatka xalqlari haqida qimmatli ma’lumotlar yig’ishgan. ikkinchi akademik, yoki fizik ekspeditsiyaga p.pallas,v-zuev, i.lepexin, i.georgi kabi olimlar kirib, sibir xalqlari to’g’risida ma’lumotlardan tashqari, i.georgining 4 tomlik " rossiya davlatida yashovchi barcha xalqlar haqida" asari 1776-1780 yillarda nashr qilindi.rus sayyohi va tadqiqotchilari yangi va eng yangi dunyoni o’rganishga ham katta hissa qo’shganlar. rus er shari buylab sayohatlarida amerikadagi rus koloniyalari bilan aloqalarni o’rnatish uchun 1803-1849 yillarda jo’natilgan i.f.kruzenshtern, yu.f.lisyanskiy, o.e.kotsebu, f.p.litke, a.p.lazarev va boshqalar okeaniya va shimoliy amerika g’arbiy kirg’og’ida yashovchi ko’plab xalqlar hayoti haqida qiziqarli ma’lumotlar yozib qoldirishgan.ayniqsa n.mikluxo-maklayning yangi gvineya papuaslari to’g’rsidagi ma’lumotlari katta ahamiyatga egadir. buyuk geografik kashfiyotlar davrida hamda keyingi davrlarda etnografik materiallarning ko’payib ketishi ibtidoiy jamoa va uning taraqqiyoti haqida turli nazariyalarning kelib chiqishiga sabab bo’ldi. yangi dunyo xalqlarining hayoti butun insoniyatning ibtidoiy o’tmishi haqidagi fikrlarga olib keldi. frantsuz missioneri jozef fransua lafito 1724yilda "amerikalik yovvoyilarning urf-odatlari ibtidoiy davr urf-odatlari bilan solishtirganda" degan asarida yangi …

a aqlning uzilmas taraqqiyotini qurgan. bu taraqqiyot xo’jalikning ketma-ket rivojlanib borgan pog’onalari ko’rinishida borgan: ovchilik va balikchilikdan hayvonlarni uy hayvonlariga aylantirishgacha, undan esa dehqonchilikka qadar borgan degan. bu xo’jalik bosqichlarining har biriga alohida jamiyat tuzilmasi mos bo’lgan. masalan, ikkinchi davrda "cho’pon xalqlar" paydo bo’lganida, asirlarni qullarga aylantira boshladilar, zodagon oilalar ajralib chiqdi, qonunchilik yaratildi, mulkchilik huquqi mustahkamlandi va hk. shotlandiyalik faylasuf adam fergyusson "fuqarolik jamiyat tarixi tajribasi" degan asarida ( 1768) tarixni uch davrga: yovvoyilik, varvarlik va tsivilizatsiyaga bo’ladi. yovvoyilik va varvarlik o’rtasidagi qirra deb u ovchilik va baliqchilikdan dehqonchilik hamda chorvachilikka o’tish hamda xususiy mulkchilikni kiritish deb hisoblagan. tsivilizatsiyani esa u xususiy mulkchilikning qonuniy mustahkamlanib qolgan vaqtidan boshlagan deydi. bunga o’xshash qarashlarni nemis olimlari iogann va georg forsterlar ham aytib o’tgan : bolalik yoki yovvoyilik holat, yoshlik yoki varvarlik holati, va madaniy holati. xix asrning 1 yarmida ibtidoiy tarix faniga qiziqish ancha pasayib qoladi. insoniyat qadimgi o’tmishidagi dalillar ibtidoiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi"

1491153182_67925.doc ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi reja: 1. ibtidoiy davr to’g’risidagi qadimgi va o’rta asrlar tasavvurlar 2. ibtidoiy jamoa tarixi fanining tashkil topishi 3. ibtidoiy jamoa tarixi fanining rivojlanish boskichlari ibtidoiy jamoa tarixi tarix fanining birmuncha yosh sohasi bo’lib, o’tgan asrning ikkinchi yarmida vujudga keladi. biroq bundan oldin ham odamlar insoniyatning dastlabki tarixi davrlari haqida tasavvur hosil qilishga intilganlar. o’z o’tmishiga qiziqish odamlarda taraqqiyot bosqichlarining ilk davrlarida paydo bo’lgan. etnograflar tomonidan o’rganilgan eng qoloq xalqlarda ham ularning uzoq o’tmishi, ajdodlarining ishlari va jasoratlari, urug’ va qabilalarning paydo bo’lishi to’g’risidagi og’zaki rivoyatlar shundan dalolat beradi (genealogik va etnogonik ...

DOC format, 56.0 KB. To download "ibtidoiy jamoa tarixi tarixshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ibtidoiy jamoa tarixi tarixshun… DOC Free download Telegram