qo‘qon xonligi (xviii asr ikkinchi yarmi – xix asrning birinchi yarmi)

DOC 74,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1483551006_67218.doc qoâqon xonligi (xviii asr ikkinchi yarmi â xix asrning birinchi yarmi) reja: 1. qoâqon xonligining tashkil topishi va uning siyosiy taraqqiyoti. 2. xonlikning davlat tizimi. 3. xonlikdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar. 4. qoâqon xonligi madaniy hayoti. buxoro xonligiga tobe hisoblangan fargâona vodiysida 18-asr boshlarida yangi davlatga â qoâqon xonligia asos solindi. 18-asrda faqat fargâona vodiysini oâz ichiga olgan bu davlat 19-asr boshlarida toshkent voxasi, xozirgi qirgâiziston respublikasi, janubiy qozogâiston va shimoliy tojikiston hududlarini oâz ichiga olgan yirik davlatga aylandi. ashtarxoniy subxonqulixon vafotidan soâng buxoro taxtiga oâtirgan ubaydullaxon hukmdorligi (1702-1712) davrida xonlikdagi siyosiy vaziyat chigallashib markaziy hokimiyat yana zaiflashdi. bundan foydalangan chodak xoâjalari 1709 yilda fargâonada qoâzgâolon koâtarib, vodiyning bir qismini egallaydilar. natijada mustaqil davlat tuzilganligi eâlon qilindi va 1710 yilda oâzbeklarning ming qabilasi boshligâi shohruhbiy hokimiyat tepasiga keladi (1710-1721). dastlab qoâqon, namangan, margâilon, konibodom, isfara va ular atrofidagi qishloqlarni oâz ichiga olgan bu davlat hududi shohruhbiyning oâgâli va vorisi muhammad abduraximbiy …

mlandi, hududlari kengaydi. 1745 yilda fargâona vodiysiga hujum qilgan qalmoqlar quvib chiqarilib ular bosib olgan oâsh, andijon, margâilon shaharlari qaytarib olindi. abdukarimbiy vafotidan keyin bir qancha vaqt davlat tepasida xonlar tez-tez almashib turdilar. nihoyat uning nabirasi erdonabiy ikkinchi bor hokimiyatni qoâlga kirtiadi. 1755-1769 yillarda taxtni boshqargan erdonabiydan soâng taxtga shohruhbiyning uchinchi oâgâli shodibekning farzandi sulaymonbek oâtiradi. u 6 oy hukmronlik qilganidan keyin suiqasd natijasida oâldiriladi va taxtni 1770 yilda norboâtabek (1770-1801) egallaydi. u markaziy hokitmiyatni mustahkamlashda ancha muvaffaqiyatlarga erishdi. chust va namanganda koâtarilgan gâalayonlarni bostirganidan soâng bu shaharlarga oâziga sodiq kishilarni hokim etib tayinladi. u xoâjand shahrini ham oâz hokimiyati ostiga olishga erishadi. 1799 yilda toshkent shahrini egallashga ham urinib koâradi, lekin uning qoâshini magâlubiyatga uchradi. norboâtabek 1801 yilda vafot etganidan soâng taxtga katta oâgâli olimbek oâtiradi. garchi u qisqa vaqt taxtga oâtirgan boâlsada, uning davrida (1801-1810) qoâqonning siyosiy mavqei ancha oshdi. dastlab u harbiy islohotlar oâtkazib, qoâshinni ancha kuchaytirdi. …

ukasi rustambekni va bir qancha sarkardalarni, din peshvolarini oâldirtirib yuborgan edi. yuzaga kelgan fitnaga uning ukasi umarbek boshchilik qildi. nihoyat 1810 yilda olimxon qoâqonga kelayotganda oâgâli shohruhxon bilan birga fitnachilar tomonidan otib oâldirildi va taxtni ukasi umarxon egalladi. uning hukmronligi davrida (1810-1822) xonlikda siyosiy vaziyat ancha murakkabligicha qoldi. chimkent va turkistonda gâalayonlar koâtarildi, oâratepa hokimi xonga itoat etishdan bosh tortdi. ammo davlatni boshqarishda din peshvolari va sarkardalar bilan ittifoq boâlib ish tutgan umarxon bu gâalayonlarni bostirib, xonlik hududini boâlinib ketishdan saqlab qoldi. umarxon 1818 yili qoâqon shahrida katta jome masjidi qurish haqida farmon berib, din homiysi sifatida ham oâz mavqeini oshirdi. natijada âamir al-musliminâ unvonini va diniy hokimiyatni ham oâz qoâliga olishga erishdi. umarxon davrida qoâqonda adabiyot va sheâriyat ancha yuksaldi. xonning oâzi ham yaxshi sheârlar yozardi. 1822 yilda umarxon kasallanib, vafot etadi va taxtga oâgâli muhammad alixon oâtiradi. tarixda madalixon nomi bilan qolgan bu hukmdor davrida (1822-1842) qoâqon xonligi …

ilan musulmonchilikdan chiqdi, degan gaplar tarqatildi. davlatni boshqarishda katta tajribaga ega boâlgan va xonning yaqin maslahatchisi xaqquli mingboshi tuhmatga uchrab xon tomonidan qatl etilgani fitnachilarga yanada qoâl keldi. fitnaga bosh qoâshgan qozikalon, isoxoâja lashkarboshi, toshkent hokimi va boshqalar madalixonni taxtdan agâdarib, olimxonning oâgâli sheralini yoki murodbiyning oâgâli xoâjabiyni xon qilib koâtarmoqchi boâladilar. ular buxoro amiri nasrulloga elchi yuborib, madalixonni taxtdan agâdarishda yordam soâraydilar. qoâqon xonligini zabt etib buxoroga qoâshib olishni rejalashtirib yurgan amir nasrullo 1842 yil aprelda katta qoâshin bilan qoâqonga yurish qiladi. uning asl maqsadini tushungan madalixon yashinicha saroy xazinasini, oilasini olib, oâziga sodiq boâlgan 1000 kishi bilan qoâqondan namangan tomonga qochadi. jangsiz qoâqonni egallagan nasrullo xonning xazinani olib ketganini bilgach, shaharni talash haqida buyruq beradi. ertasi kuni esa aholidan tortib olingan narsalar majburan yana qoâqonliklarga sotiladi. faqat kumush, oltin buyuimlar olib qolinadi. namangan yaqinidagi bir qishloqda tunab qolgan madalixon ertalab oâzib bilan kelgan ming kishidan faqat 3 kishi …

brohim dodhohning qoâqonliklarga qilgan jabru-zulmi tufayli 1842 yilning yozida qoâzgâolon koâtarilishiga sabab boâldi. qoâzgâolonchilar qipchoqlar yordami bilan buxoroliklar qoâshinini yengib, taxtga sheralixonni koâtaradilar. sheralixon qipchoqlarning katta qoâshini bilan qoâqonga kirib keladi. ibrohim dodhoh va uning ukasi isoq mangâit buxoroga qochib qolishga ulguradi. amir nasrullo 1842 yil kuzida 20 ming qoâshin bilan yana qoâqonga yurish qiladi. qoâshin safida garovga olingan 250 ta qoâqonlik amaldorlar ham bor edi. qoâqon ahli taslim boâlish haqidagi taklifni rad etadi. shunda garovga olingan amaldorlardan biri, madalixon davrida yuzboshi boâlgan musulmonqul qipchoq qoâqonliklarni taslim boâlishga koândirish uchun amirdan ruhsat olib qoâqonliklar huzuriga keladi. lekin u qoâqonliklarni amir qoâshinlariga taslim boâlmaslikka undab, shahar mudofaasini yekuchaytiriga boshchilik qiladi. amir nasrullo hujumga oâtadi, lekin qoâqonliklar kattiq qarshilik koârsatadilar. qamal choâzilib ketadi va bu orada xiva qoâshinlari buxoro chegaralariga bostirib kiradilar. bu habarni olgan amir nasrullo gaprovga olingan amaldorlarni ozod qilib buxoroga qaytishga majbur boâladi. bu vaziyatda qoâqonni buxoroga tobelikdan saqlab …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo‘qon xonligi (xviii asr ikkinchi yarmi – xix asrning birinchi yarmi)"

1483551006_67218.doc qoâqon xonligi (xviii asr ikkinchi yarmi â xix asrning birinchi yarmi) reja: 1. qoâqon xonligining tashkil topishi va uning siyosiy taraqqiyoti. 2. xonlikning davlat tizimi. 3. xonlikdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar. 4. qoâqon xonligi madaniy hayoti. buxoro xonligiga tobe hisoblangan fargâona vodiysida 18-asr boshlarida yangi davlatga â qoâqon xonligia asos solindi. 18-asrda faqat fargâona vodiysini oâz ichiga olgan bu davlat 19-asr boshlarida toshkent voxasi, xozirgi qirgâiziston respublikasi, janubiy qozogâiston va shimoliy tojikiston hududlarini oâz ichiga olgan yirik davlatga aylandi. ashtarxoniy subxonqulixon vafotidan soâng buxoro taxtiga oâtirgan ubaydullaxon hukmdorligi (1702-1712) davrida xonlikdagi siyosiy vaziyat chigallashib ...

Формат DOC, 74,5 КБ. Чтобы скачать "qo‘qon xonligi (xviii asr ikkinchi yarmi – xix asrning birinchi yarmi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo‘qon xonligi (xviii asr ikkin… DOC Бесплатная загрузка Telegram