buxoro amirligi (xviii asr ikkinchi yarmi-xix asrning birinchi yarmi)

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1483551633_67228.doc buxoro amirligi (xviii asr ikkinchi yarmi-xix asrning birinchi yarmi) reja: 1. mangâitlar sulolasining xokimiyat tepasiga kelishi. muhammad rahimxonning siyosiy faoliyati. 2. siyosiy vaziyatning oâziga xos jihatlarii. 3. ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar va madaniy hayot. buxoro xonligida 18-asrning oârtalarida yuz bergan siyosiy voqealar oâzbeklarning mangâit urugâi vakillarini hokimiyat tepasiga olib chiqdi. hukmron sulola almashuvi davlatning siyosiy maqomida ham oâzgarish boâlishiga olib keldi. yangi hukmdorlar hokimiyatni rasman âamirâ unvoni bilan boshqara boshladilar va bu davlat buxoro amirligi nomi bilan tarixda qoldi. ashtarxoniylar davrida oâta zaiflashib qolgan davlat boshqaruvida mangâit urugâi biylarining nufuzi ancha koâtarilgan edi. abulfayzxonning oâlimidan (1747) keyin taxtga to 1756 yilgacha uning avlodlari chiqqan boâlsada, amalda hokimiyat mangâitlar sulolasi vakili muhammad raxim qoâlida edi.u oâz hukmronligining dastlabki davridayoq markaziy davlat hokimiyatini mustahkamlashga kirishadi. yirik yer egalari, savdogarlar va ulamolar uning bu harakatini qoâllab-quvvatlaydilar. ishni avvalo saroy amaldorlarini oâzgartirishdan boshlagan muhammad raxim keyinroq viloyat hokimligiga ham oâz odamlarini tayinlashga erishadi. buning uchun …

âtkazilib, bu hududlar yana boâysundirildi. oâz hokimiyatini mustahkamlab olgan muhammad raximni qonuniy hukmdor ekanligini tan olishib, qoâqon, toshkent, marv, balx va qunduz bekliklaridan rasmiy elchilar keldi. muhammad raximning vafotidan soâng buxoro taxtiga uning togâasi, miyonqol hokimi doniyolbiy mangâit (1759-1784) oâtirdi. uning hukmdorligi davrida markaziy hokimiyatga qarshi chiqishlar yana avj oldi. jumladan, yuz, kenagas, burgut, baxrin, saroy va boshqa yirik oâzbek urugâlarining amirlari birlashib katta qoâshin bilan buxoroga yurish qiladi. markaziy hokimiyatning kuchayishidan manfaatdor boâlgan savdogarlar va shahar aholisining yordami bilan qoâzgâolonchilar tor-mor etiladi va uning boshida turganlar qatl etiladi. lekin mamlakatda siyosiy vaziyat oânglanmadi, amirlikning sharqiy qismida hokimiyatga qarshi qoâzgâolonlar koâtarildi. iqtisodiy vaziyat yana nochor ahvolga kelib qoldi. 1784 yilda buxoroda boshlangan qoâzgâolon taxtga yangi hukmdorni olib keldi. qoâzgâolon bostirilgan boâsada. taxtdan voz kechish payti kelganini anglagan doniyolbiy 1785 yilda taxtni oâgâli shohmurodga topshirdi. shohmurod mangâit hukmdorlari orasida birinchi boâlib âamirâ unvoni bilan davlatni boshqardi. tarixda âamir maâsumâ (âbegunoh amirâ) …

nidan oâtkazilgan moliya, sud maâmuriy va harbiy sohalardagi islohotlar natijasida mamlakatda siyosiy-iqtisodiy yuksalish koâzga tashlandi. soliqlarning tartibga solinishi, sud ishlaridagi nohaqliklarga chek qoâyilishi, mahalliy amaldorlar faoliyati ustidan nazorat oârnatilishi, savdo-sotiq va hunarmandchilikning, qishloq xoâjaligining yuksalishiga sharoit yaratdi. shohmurodning vafotidan keyin taxtga oâtirgan amir xaydar otasi boshlagan siyosatni izchillik bilan davom ettira olmadi. uning amirligi davrida (1800-1826) mamlakatda siyosiy vaziyatda keskinlik saqlanib qoldi. u buxoroga boâysunishdan bosh tortgan shahrisabz, urgut bekliklariga, miyonqolga qarshi janglar olib bordi. xarbiy kuch ish bermagan vaziyatda kelishuvchilik yoâli tutilib, shahrisabz mahalliy hokim doniyor vallomaga mulk sifatida taqdim etildi va shahrisabz voxasi to 1858 yilgacha deyarli mustaqil ravishda boshqarildi. oâratepa bekligi ham boâysundirildi va amirlik hududi ancha kengaydi. bu davrda qoâshni xonliklar bilan munosabatlar ancha keskinlashdi. xiva xoni qoâshinlarining buxoroga talonchilik yurishlari davom etdi. shuningdek, bu davrda tobora kuchayib borayotgan qoâqon xonligi bilan munosabatlar ham yomonlashdi. azaldan buxoroga tobe hisoblangan toshkent, turkiston, oâratepa, xoâjand va boshqa shaharlarga …

ligini birmuncha tiklagan hukmdor edi. amir nasrulloning hukmronligi davri (1826-1860) ham ichki va tashqi dushmanlar bilan toâxtovsiz kurashlar bilan oâtdi. birinchi galda u oâzini taxtga chiqishida yordam bergan kishilarni oâldirib yubordi. u dushmanlarini qoârquvga solib turish uchun buxoroda har kuni koâplab kishilarni qatl ettirib turar edi. shuning uchun ham u xalq orasida âqassob amirâ deb atalgan. u markaziy hokimiyatni tan olmagan mahalliy bekliklarga qarshi qattiq kurash olib bordi. ayniqsa, shahrisabz bekligiga qarshi olib boilgan urushlar uzoq davom etdi. 1832 yilda boshlangan urushlar 1858 yilda shahrisabz va kitob bekliklarining boâysundirilishi bilan yakunlandi. amirlikning shimolidagi chegara shaharlari (xoâjand, oâratepa, toshkent, jizzax, zomin) uchun qoâqonliklar bilan boâlgan nizolar davom etdi va harbiy jihatdan kuchli boâlgan buxoro qoâshinlari bu shaharlarni asta-sekin oâziga boâysundirdi. amir nasrullo 1842 yilda qoâqon shahrini ham egallaydi va qoâqon xoni muhammad alixonni oila aâzolari bilan birga qatl ettiradi. xatto, isteâdodli shoira nodirabegimga ham shafqat qilinmadi. bunda nasrulloga qoâqon xonidan norozi …

dkasi boâlishib, bu yerda rossiyaga qarshi buxoro-xiva ittifoqini tashkil qilishga urinib koârdilar. lekin bu urinish samarasiz yakunlandi. amir nasrullo davrida chor rossiyasi qoâshinlarining oârta osiyo chegaralariga yaqinlashishi davom etdi. rossiya hukumati ham buxoroga oâz taâsirini oâtkazishga faol intildi. istilochilik yurishlariga qadar buxoroga 4 ta yirik rus elchilik missiyasining tashrifi buning dalilidir. yuborilgan bu missiyalarga mamlakatdagi siyosiy-iqtisodiy vaziyat, shaharlpar va mudofaa qoârgâonlari, qoâshin tuzilishi, qurol-yarogâlar, aloqa yoâllariga oid kerakli maâlumotlarni yigâish haqida topshiriqlar berilgan edi. bu maâlumotlardan keyinchalik rossiya imperiyasining oârta osiyoga bosqinchilik yurishlarida keng foydalanilganligi maâlum. amir nasrullo amalda buxoroning oxirgi mustaqil hukmdori boâlib qoldi. nasrulloxondan soâng buxoro taxtiga uning oâgâli muzaffarxon oâtirdi (1860-1885). uning hukmronligi boshidayoq amirlikning hududi birmuncha qisqardi. katta qiyinchilik bilan boâysundirilgan shahritsabz-kitob bekliklari yana buxoroga boâysunishdan bosh tortadilar. lekin amirlik uchun eng katta xavf xali oldinda edi. mangâitlar hukmronligi davrida ham buxoroning davlat tizimida jiddiy oâzgarishlar amalga oshirilmadi. garchi oliy hukmdor amir unvoni bilan mamlakatn boshqargan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buxoro amirligi (xviii asr ikkinchi yarmi-xix asrning birinchi yarmi)"

1483551633_67228.doc buxoro amirligi (xviii asr ikkinchi yarmi-xix asrning birinchi yarmi) reja: 1. mangâitlar sulolasining xokimiyat tepasiga kelishi. muhammad rahimxonning siyosiy faoliyati. 2. siyosiy vaziyatning oâziga xos jihatlarii. 3. ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar va madaniy hayot. buxoro xonligida 18-asrning oârtalarida yuz bergan siyosiy voqealar oâzbeklarning mangâit urugâi vakillarini hokimiyat tepasiga olib chiqdi. hukmron sulola almashuvi davlatning siyosiy maqomida ham oâzgarish boâlishiga olib keldi. yangi hukmdorlar hokimiyatni rasman âamirâ unvoni bilan boshqara boshladilar va bu davlat buxoro amirligi nomi bilan tarixda qoldi. ashtarxoniylar davrida oâta zaiflashib qolgan davlat boshqaruvida mangâit urugâi biylarining nufuzi ancha koâtarilgan...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "buxoro amirligi (xviii asr ikkinchi yarmi-xix asrning birinchi yarmi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buxoro amirligi (xviii asr ikki… DOC Бесплатная загрузка Telegram