xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi

DOC 39,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1409030285_58902.doc xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning oâgâli ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh boâysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan koâchmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur boâldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligida siyosiy tarqoqlikning kuchayishi va uning oqibatlari buxoro xonligi ubaydullaxon ii davrida 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning oâgâli ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh boâysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan koâchmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur boâldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. u ana shu maqsad yoâlida harakat qildi. dastlab u balxni boâysundirish yoâlini izladi. maâlumki, ubaydullaxon ii ning otasi subhonqulixon balxni qatagâon qabilasi boshligâi mahmudbiy otaliqqa alohida xizmatlari uchun tortiq qilgan edi. ubaydullaxon davrida mahmudbiy balxda hokimiyatni toâliq oâz qoâliga oladi va oâzini 1706- yilda …

imi mustaqil boâlishga intildi. natijada, ubaydullaxonga qarshi fitna uyushtirildi va 1711 - yilning 16- martida u oâldirildi. taxtga ubaydullaxonning inisi abulfayzxon (1711-1747) oâtqizildi. abulfayzxon tomonidan fitnaning hamma ishtirokchi va ijrochilari saxiylik bilan mukofotlandi. ular katta-katta lavozim egalari boâldilar. ubaydullaxonning yaqinlari, amaldorlarining mol-mulklari talandi, oâzlari esa qatl etildi. shunday qilib, parokandalikka qarshi, oliy hokimiyatni kuchaytirish va mamlakat birligini taâminlash uchun kurashgan ubaydullaxonning hukmronligi fojiali yakunlandi. xonlikda parokandalikning kuchayishi abulfayzxon kundan kunga mamlakat hayotida nufuzi kuchayib borayotgan amirlar va zodagonlar qoâlida bir qoâgâirchoq hukmdor edi, xolos. bu davrga kelib, xonning ahvoli shu darajaga borib yetdiki, uning farmonlari saroy ostonasidan nariga oâtmaydigan boâlib qoldi. zamondosh tarixchilarning maâlumotlariga qaraganda, abulfayzxon âsaroyning oldi (yaâni registon) tinch boâlsa boâlganiâ, degan gapni doimo takrorlab turgan. abulfayzxon davrida oâzbeklarning mangâit qabilasidan kelib chiqqan muhammad hakimbiy katta nufuzga ega boâlib oladi. u barcha shahzodalar otaliqlarining boshligâi deb tan olingan edi. bu boshqa qabilalar aslzodalarining qatâiy noroziligiga sabab boâladi. shahrisabz …

qsadi buxoro taxtini egallash, rajab sultonni buxoro taxtiga oâtqazish hamda shu yoâl bilan xonlikning eng nufuzli kishisi boâlish edi. abulfayzxon siyosatidan norozi boâlgan beklar ibrohimbiyga qoâshiladilar. ibrohimbiy katta qoâshin toâplab buxoroga yurish boshlaydi. ibrohimbiy va rajab sultonlar kimki ularga qoâshilsa, gâalabadan soâng juda katta boylik va amal ulashishni vaâda qiladilar. jangda muhammad hakimbiy otaliq boshchiligidagi buxoro qoâshinlari magâlubiyatga uchraydi. lekin rajab sulton buxoro shahrini egallay olmaydi. qanday boâlmasin buxoro taxtini egallash ishtiyoqida yonayotgan ibrohimbiy va rajab sulton oqibatini chuqur oâylab koârmasdan turib koâchmanchi qozoqlardan yordam soâraydilar. ularga katta oâljalar vaâda qiladilar. jungâar (qamoq) koâchmanchilarining bosqinidan katta talafot koârgan, talangan hamda ocharchilikka duchor etilgan qozoqlar bu taklifga rozi boâladilar. mamlakatga kirib kelgan qozoqlar talon-tarojlikni avj oldiradilar. ular yetti yil mobaynida zarafshon va qashqadaryo vohalariga talonchilik yurishlarini uyushtirib, hamma yoqni talab, xonavayron qiladilar. na buxoroda, na samarqandda ularni toâxtatishga qodir kuch topilmadi. bunday sharoitda ichki nizolar yanada avj oldi. aholining abulfayzxondan noroziligi …

ing zaiflashuvi siyosiy tarqoqlikni yanada kuchaytirdi. samarqand, qarshi, balx, fargâona, badaxshon amalda mustaqil boâlib oldilar. bu ahvol tashqi dushmanlarning movarounnahrga bostirib kirishiga qulay imkoniyat yaratdi. davlat mustaqilligining yoâqotilishi eron shohi nodirshoh kavkaz, hindiston, usmonli turklar saltanati va afgâonistonga qarshi zafarli yurishlardan soâng, 1736- yili buxoro xonligiga bostirib kirdi. nodirshohning oâgâli rizoqul yetakchiligidagi qoâshinlar amudaryodan oâtib, koâpgina hududlarni bosib oladi va qarshini 15 kun qamal qiladilar. bunday ogâir sharoitda buxoro xoni xiva xonidan yordam soârashga majbur boâldi. xiva xoni elbarsxonning yordamga kelayotganidan xabar topgan nodirshoh buyrugâiga binoan rizoqul qoâshinlari orqaga qaytib ketadilar. 1740- yilda eron qoâshinlari buxoroga qarshi ikkinchi marta hujum qiladilar. bu safar qoâshinni nodirshohning oâzi boshqaradi. buxoro va xiva xonlari umumiy dushmanga qarshi kurashish uchun birlasha olmaydilar. bu ham yetmaganidek, buxoroning oâzida xoinlik yuz beradi. xonlikda yetakchi mavqega ega boâlib olish niyatidan qaytmagan qarshi hukmdori muhammad hakimbiy nodirshoh tomoniga oâtib ketadi. abulfayzxon eron bosqiniga qarshi kurashni uyushtira olmay, taslim …

shbegi (bosh vazir) lavozimini egallaydi. butun hokimiyat amalda uning qoâlida toâplanadi. ashtarxoniylar hukmronligining barham topishi muqarrar boâlib qoladi.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi"

1409030285_58902.doc xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning oâgâli ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh boâysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan koâchmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur boâldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligida siyosiy tarqoqlikning kuchayishi va uning oqibatlari buxoro xonligi ubaydullaxon ii davrida 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning oâgâli ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh boâysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bost...

Формат DOC, 39,5 КБ. Чтобы скачать "xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xviii asrning birinchi yarmida … DOC Бесплатная загрузка Telegram