xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi

DOC 39,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1409030285_58902.doc xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning o’g’li ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh bo’ysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan ko’chmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur bo’ldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligida siyosiy tarqoqlikning kuchayishi va uning oqibatlari buxoro xonligi ubaydullaxon ii davrida 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning o’g’li ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh bo’ysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan ko’chmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur bo’ldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. u ana shu maqsad yo’lida harakat qildi. dastlab u balxni bo’ysundirish yo’lini izladi. ma’lumki, ubaydullaxon ii ning otasi subhonqulixon balxni qatag’on qabilasi boshlig’i mahmudbiy otaliqqa alohida xizmatlari uchun tortiq qilgan edi. ubaydullaxon davrida mahmudbiy balxda hokimiyatni to’liq o’z …

lishga intildi. natijada, ubaydullaxonga qarshi fitna uyushtirildi va 1711 - yilning 16- martida u o’ldirildi. taxtga ubaydullaxonning inisi abulfayzxon (1711-1747) o’tqizildi. abulfayzxon tomonidan fitnaning hamma ishtirokchi va ijrochilari saxiylik bilan mukofotlandi. ular katta-katta lavozim egalari bo’ldilar. ubaydullaxonning yaqinlari, amaldorlarining mol-mulklari talandi, o’zlari esa qatl etildi. shunday qilib, parokandalikka qarshi, oliy hokimiyatni kuchaytirish va mamlakat birligini ta’minlash uchun kurashgan ubaydullaxonning hukmronligi fojiali yakunlandi. xonlikda parokandalikning kuchayishi abulfayzxon kundan kunga mamlakat hayotida nufuzi kuchayib borayotgan amirlar va zodagonlar qo’lida bir qo’g’irchoq hukmdor edi, xolos. bu davrga kelib, xonning ahvoli shu darajaga borib yetdiki, uning farmonlari saroy ostonasidan nariga o’tmaydigan bo’lib qoldi. zamondosh tarixchilarning ma’lumotlariga qaraganda, abulfayzxon „saroyning oldi (ya’ni registon) tinch bo’lsa bo’lgani”, degan gapni doimo takrorlab turgan. abulfayzxon davrida o’zbeklarning mang’it qabilasidan kelib chiqqan muhammad hakimbiy katta nufuzga ega bo’lib oladi. u barcha shahzodalar otaliqlarining boshlig’i deb tan olingan edi. bu boshqa qabilalar aslzodalarining qat’iy noroziligiga sabab bo’ladi. shahrisabz hokimi, kenagas …

shu yo’l bilan xonlikning eng nufuzli kishisi bo’lish edi. abulfayzxon siyosatidan norozi bo’lgan beklar ibrohimbiyga qo’shiladilar. ibrohimbiy katta qo’shin to’plab buxoroga yurish boshlaydi. ibrohimbiy va rajab sultonlar kimki ularga qo’shilsa, g’alabadan so’ng juda katta boylik va amal ulashishni va’da qiladilar. jangda muhammad hakimbiy otaliq boshchiligidagi buxoro qo’shinlari mag’lubiyatga uchraydi. lekin rajab sulton buxoro shahrini egallay olmaydi. qanday bo’lmasin buxoro taxtini egallash ishtiyoqida yonayotgan ibrohimbiy va rajab sulton oqibatini chuqur o’ylab ko’rmasdan turib ko’chmanchi qozoqlardan yordam so’raydilar. ularga katta o’ljalar va’da qiladilar. jung’ar (qamoq) ko’chmanchilarining bosqinidan katta talafot ko’rgan, talangan hamda ocharchilikka duchor etilgan qozoqlar bu taklifga rozi bo’ladilar. mamlakatga kirib kelgan qozoqlar talon-tarojlikni avj oldiradilar. ular yetti yil mobaynida zarafshon va qashqadaryo vohalariga talonchilik yurishlarini uyushtirib, hamma yoqni talab, xonavayron qiladilar. na buxoroda, na samarqandda ularni to’xtatishga qodir kuch topilmadi. bunday sharoitda ichki nizolar yanada avj oldi. aholining abulfayzxondan noroziligi kuchayib ketdi. nihoyat, abulfayzxon yaqinlarining talabi bilan muhammad hakimbiyni buxorodan …

rning movarounnahrga bostirib kirishiga qulay imkoniyat yaratdi. davlat mustaqilligining yo’qotilishi eron shohi nodirshoh kavkaz, hindiston, usmonli turklar saltanati va afg’onistonga qarshi zafarli yurishlardan so’ng, 1736- yili buxoro xonligiga bostirib kirdi. nodirshohning o’g’li rizoqul yetakchiligidagi qo’shinlar amudaryodan o’tib, ko’pgina hududlarni bosib oladi va qarshini 15 kun qamal qiladilar. bunday og’ir sharoitda buxoro xoni xiva xonidan yordam so’rashga majbur bo’ldi. xiva xoni elbarsxonning yordamga kelayotganidan xabar topgan nodirshoh buyrug’iga binoan rizoqul qo’shinlari orqaga qaytib ketadilar. 1740- yilda eron qo’shinlari buxoroga qarshi ikkinchi marta hujum qiladilar. bu safar qo’shinni nodirshohning o’zi boshqaradi. buxoro va xiva xonlari umumiy dushmanga qarshi kurashish uchun birlasha olmaydilar. bu ham yetmaganidek, buxoroning o’zida xoinlik yuz beradi. xonlikda yetakchi mavqega ega bo’lib olish niyatidan qaytmagan qarshi hukmdori muhammad hakimbiy nodirshoh tomoniga o’tib ketadi. abulfayzxon eron bosqiniga qarshi kurashni uyushtira olmay, taslim bo’ladi. nodirshoh buxoro xonligining taslim bo’lish shartlarini muhammad hakimbiy orqali abulfayzxongajo’natadi. abulfayzxon zarafshon daryosining bo’yidagi chorbakr qo’rig’iga — …

xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi" haqida

1409030285_58902.doc xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning o’g’li ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh bo’ysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan ko’chmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur bo’ldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligida siyosiy tarqoqlikning kuchayishi va uning oqibatlari buxoro xonligi ubaydullaxon ii davrida 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning o’g’li ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh bo’ysunmas mahalliy hukmdorlarga...

DOC format, 39,5 KB. "xviii asrning birinchi yarmida buxoro xonligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xviii asrning birinchi yarmida … DOC Bepul yuklash Telegram