qadimgi xett podsholigi

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479927551_66200.doc qadimgi xett podsholigi reja: 1. kichik osiyoning tabiati. 2. yangi xett podsholigi. 3. xettlarning ijtimoiy tuzumi, xo`jaligi va madaniyati 4. foydalanilgan adabiyotlar. 1. kichik osiyoning tabiati. kichik osiyo yarimorol bo`lib, osiyoning g`arbiy qismida joylashgan. u uch tomondan o`rtayer, egey, marmar va pont (qora) dengizlari bilan o`ralgan. osiyo atamasi sharq, kun chiqish tomon degan ma`noni bildiradi. kichik osiyoning markaziy qismida anatoliya yassitog`ligi bo`lib, atrofini pont, tavr va antitavr tog`lari o`rab turadi. tog` oralaridan meandr, qizilirmoq, yashilirmoq, jayhun, sayhun daryo va juda ko`p soylar oqib chiqadi. daryo bo`yi vohalari va dashtlarning tuprog`i unumdor. yarim orolning dengizga yaqin joylarida iqlim mo`tadil, sharqqa tomon quruqlashib boradi. kichik osiyoning shimoliy va janubiy tomonlari o`simlik va hayvonot dunyosiga boy. yarim orolda oltin, kumush, mis, temir, qalay kabi ma`danlar, xilma-xil tosh konlari ko`p. bu o`lka odamlarning hayot kechirishlari uchun yaxshigina qulayliklarga ega bo`lgan. shuning uchun bu yerda juda qadim zamonlardan boshlab kishilar yashab kelganlar. keyinchalik yarim …

yarimorolning sharqiy qismini birlashtirib, o`zini podsho deb e`lon qilgan. pitxaning o`g`li anitta uzoq davom etgan qattiq janglardan so`ng nesa xattusa, zalpuva kabi shahar-davlatlarini bosib olib, xett podsholigiga asos soladi. nesa xett podsholigining poytaxtiga aylantiriladi. miloddan avvalgi 1680–1650-yillarda hukmronlik qilgan laborna (taborna) mamlakatni birlashtirishni oxiriga yetkazadi. u mamlakatning ko`p joylari va qora dengizning janubiy sohillarigacha bo`lgan yerlarni iste`lo qiladi. ularni xett davlati tarkibiga qo`shib oladi. u poytaxtni nesodan xattusaga ko`chiradi. podsho xattusili i (1650-1620) va mursili i (1619-1590) davrlarida xett podsholigi kuchayib, xett qo`shinlari shimoliy suriyadagi xalap va bibl shaharlarini bosib oladilar. shu davrda mamlakat ichkarisida qullar va kambag`allar qo`zg`olon ko`targanlar. xett podsholari saroyida fitna kuchayib xattusili i ga nisbatan suiqasd uyushtirilib u o`z kuyovi tomonidan oidiriladi. podsho telepen davrida (1520–1490) xett podsholigi bir oz kuchaygan. lekin telepen vafotidan so`ng podsholik kuchsizlanib inqirozga uchragan. 3. o`rta xett podsholigi. telepen vafotidan keyin, uning o`g`il-lari o`rtasida toj-taxt uchun kurash boshlanadi. bu davr miloddan …

boshlarida suppilulium xett davlati taxtiga o`tiradi. u serg`ayrat lashkarboshi, mohir diplomat va uzoqni ko`ruvchi dono siyosatdon edi. suppilulium davrida xett podsholigi qayta tiklanib ravnaq topadi. u xett qo`shinlarining jangovarlik jihatlariga katta e`tibor beradi. xett qo`shini ot qo`shilgan tezkor jang aravalari bilan ta`minlanadi. jang aravalarning har birida haydovchi, komondoz va qalqon-bardorlardan iborat uch jangchi bo`lar edi. xettlar urushda jang aravalaridan foydalanishni giksoslar yoki mitanniliklardan qabul qilgan bo`lsalar kerak. urush vaqtida jangovar aravali qismlar shiddat va tezkorlik bilan hujumga o`tgan va dushman saflarini sarosimaga solganlar. podsho xett shaharlarini, xususan mamlakat poytaxti xattusaning mudofaa inshootlarini mustahkamlashga ham katta e`tibor bergan. suppilulium qo`shni mamlakatlar ustiga lashkar yuborish, o`z qizlarini ularning shoh va shahzodalariga nikohlab berish va turli diplomatiya usullarini qo`llab, ularni o`ziga qaratib oladi. jangovar xett qo`shinlari janubi-g`arbda arsava podsholigini, janubda kilikiya va suriyaning katta qismini bosib oladi. xett qo`shinlari mitanniga hujum qilib, g`olib chiqadilar. mitanni podshosi saroy fitnachilari tomonidan o`ldiriladi. shu davrda ossuriya …

turar edilar. mursili ii mira, lukka va miletlarni o`z tomoniga og`dirib, ittifoqchilarni kuchsizlantirishga erishadi. lekin ular hamon kuchli raqib bo`lib turar edilar. valma shahri yaqinida xettlar bilan arsava ittifoqchi qo`shinlari o`rtasida dahshatli jang bo`lib o`tadi. jangda ittifoqchilar qo`shini yengilib, arsava shohi va uning o`g`li qochib ketadilar. xett qo`shinlari apasu (efes) shahrini egallab, egey dengizi sohillariga chiqadilar shundan keyin arsava davlati xett podsholigiga qaram boiib qoladi. kichik osiyo yarimorolining katta qismi xettlar ixtiyoriga o`tadi. bu davrda xett podsholigining harbiy kuch-qudrati eng yuqori darajaga ko`tariladi. 5. xett podsholigining kuchsizlanishi va parchalanishi. mursili ii podsholigining oxirlarida old osiyodagi ahvol o`zgaradi. seti i va ramzes ii fir`avnlik qilgan davrda – 1337–1235-yillarda misr podsho-ligi kuchayadi. misr fir`avnlari o`rtayer dengizining sharqiy sohilidagi mamlakatlarni qaytadan qo`lga kiritish uchun xettlar bilan qattiq kurash olib boradilar. bu urush miloddan avvalgi 1280-yili misr-xett sulhi bilan yakunlanadi. sulhga binoan suriyaning katta qismi va shimoliy finikiya xettlar, palastin va janubiy finikiya esa …

ndira olmagan. miloddan avvalgi 1190-yili «dengiz xalqlari»ning lashkarlari xett podsholigi markazi xattusani ishg`ol qilib, uni vayronaga aylantiradilar. «dengiz xalqlari»ning bergan zarbalari natijasida yaqinginada qudratli hisoblangan xett podsholigi barham topadi. miloddan avvalgi xii–viii asrlarda bu qudratli podsholik mayda-mayda davlatlarga bo`linib ketadi. xettlarning ijtimoiy tuzumi, xo`jaligi va madaniyati 1. xettlarning ijtimoiy tuzumi. xett podsholigi sharqdagi boshqa davlatlar kabi quldorlik davlati bo`lgan. miloddan avvalgi iii ming yillik oxiri va ii mingyillik boshlarida kichik osiyoda katta-kichik shahar-davlatlari tashkil topgan. bu shahar-davlatlarni dastlab xalq yig`ini tomonidan saylangan hokimlar boshqarganlar. keyinchalik esa shahar-davlat hokimligi lavozimi otadan bolaga, aka-ukalarga meros qilib qoldiriladigan bo`lgan. xett podsholaridan biri tabarna o`zini «ulug` podsho» deb e`lon qilgan. tabarna xett davlatiga asos soluvchi hisoblanib, uning ismi podsholik unvoniga aylangan. shundan boshlab xett podsholari o`zlarini «tabarna» deb ataganlar. ular o`z yozuv-vasiyatlarida o`g`limni «tabarna» – podsho qildim deb yozib, hokimiyat-ni o`g`illariga topshirar ekanlar. o`sha vaqtdagi yozuvlarning birida shunday deyiladi: «ulug` podsho tabarna o`z shahri …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xett podsholigi"

1479927551_66200.doc qadimgi xett podsholigi reja: 1. kichik osiyoning tabiati. 2. yangi xett podsholigi. 3. xettlarning ijtimoiy tuzumi, xo`jaligi va madaniyati 4. foydalanilgan adabiyotlar. 1. kichik osiyoning tabiati. kichik osiyo yarimorol bo`lib, osiyoning g`arbiy qismida joylashgan. u uch tomondan o`rtayer, egey, marmar va pont (qora) dengizlari bilan o`ralgan. osiyo atamasi sharq, kun chiqish tomon degan ma`noni bildiradi. kichik osiyoning markaziy qismida anatoliya yassitog`ligi bo`lib, atrofini pont, tavr va antitavr tog`lari o`rab turadi. tog` oralaridan meandr, qizilirmoq, yashilirmoq, jayhun, sayhun daryo va juda ko`p soylar oqib chiqadi. daryo bo`yi vohalari va dashtlarning tuprog`i unumdor. yarim orolning dengizga yaqin joylarida iqlim mo`tadil, sharqqa tomon quruqlashib bora...

DOC format, 47.0 KB. To download "qadimgi xett podsholigi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xett podsholigi DOC Free download Telegram