qadimgi kichik osiyo

DOC 74,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1555409862_74132.doc qadimgi kichik osiyo reja: 1. manbalari va tarixshunoslik. 2. qadimgi xett podsholigi. 3. yangi xett podsholigi davrida buyuk xett davlati (er.av. xiv-xii asrlar) 4. xett podsholigi davrida iqtisodiy-ijtimoiy munosabatlar 5. xett madaniyati 6. ilk mitanni xett daviatini tarixi manbalari va tarixnavisligi er. av. ii ming yillikda halokatga uchragan xett davlati to'g'risida tarixiy ma'lumotlar xx asr boshlarigacha deyarli yo'q darajada edi. bu vaqtgacha kichik osiyo va shimoliy suriyada sirli iyeroglif yozuvlar va tasvirlar topilgan edi. 1887-yil tadqiqotchilar tell-amarna arxividagi diplomatik yozishmalarda xett podshosining misr fir'avniga tengligi (uning birodari) eslatib o'tiladi bu kashfiyot old osiyoda qadimda yana bir buyuk davlat mayjud bo'lganini ko'rsatdi. 1906-yil nemis olimi y. g. vinkler bugozgoyada (turkiya) xettlar poytaxti xattusi xarobalarida arxeologik qazishmalarga kirishdi. qazishmalar natijasida yaqin sharq tillarida bitilgan o'n minglab taxtachalardan iborat arxiv, jumladan, xett — misr tinchlik shartnomasining mixxat varianti topildi. chex tadqiqotchisi b. grozniy 1915-yilda chuqur tadqiqotlar natijasida xett tili hind-yevropa tillar oilasiga …

orqali xalqaro savdo olib boriladi, eng avalo, rnetallar va yuqori sifatli gazlamalar savdosi amalga oshiriladi. bu davrda sharqiy kichik osiyoda xett qabilalari boshqa mahalliy tub joy aholini assimilatsiya qiladilar. kichik osiyodagi nesa (kanish), burusxan, kussar va xattusi kabi shaharlarni o'z ichiga olgan siyosiy birlashmalar vujudga kela boshlaydi. kichik osiyoning bu siyosiy birlashmalarining ilk birlashuvi eramizdan avalgi xviii asrning birinchi yarmida yuz beradi. viloyatlardan birining hokimi anitta nesa shahrini markaz qilib, qora dengizdan kichik osiyodagi tuz ko'ligacha bo'lgan hududlarni egallab bepoyon davlatni barpo qiladi. qadimgi xett davlatida urug'-jamoa qoldiqlari ham kuchli bo'lgan. xett podsholari o'z hokimiyatlarini xalq kengashlariga tayanib amalga oshirganlar. qurol ko'tarishga qobiliyatli bo'lgan barcha erkaklar podsho chiqaradigan pankus deb ataladigan yig'ilishga muntazam ishtirok etganlar . zodagonlar davlat boshqaruvda faol qatnashib, o'zlarini kuchli tayanchi bo'lgan zodagonlar kengashi (tuliya) orqali xalq yig'iniga boshchilik qilganlar. zodagonlardan tashqari davlat boshqaruvida podsho oilasi: akaukalari va boshqa qarindoshlari muhim rol o'ynaganlar. qadimgi xett an'anasiga ko'ra …

llaydi va shimoliy qora dengizga chiqadi. xett davlati chegaralarini dengizdan-dengizgacha kengaytiradi. uning ichki va tashqi siyosati kuchli ta'sirlangan va tan bergan, keyingi vorislari labarna va uning rafiqasi tavannanna nomlarini o'zlariga unvon sifatida qabul qiladilar. labarna mayjud xett an'analariga zid ravishda o'g'li xattusilini o'z vorisi deb e'lon qiladi. xattusili i (er. av. 1650-1625-yillar itrpfida) poytaxtni xettlarning sobiq bosh markazi xattusiga ko'chiradi. (shu voqeadan keyin davlat rasmiy ravishda xatti zamonaviy fanda xett deb atala boshlandi.) uning vorisi mursili i (er. av. 1625—1590-yillar atrofida) davrida xett podsholigida markazlashuv kuchayadi. u mesopotamiyadan finikiyaga boradigan yo'ldagi asosiy savdo markazi bo'lgan shimoliy suriyadagi xalpa shahrini bosib oladi. mursili i eramizdan avalgi 1595-yilda uzoq bobilga yurish qilib hammurapi sulolasini tugatdi. ammo mamlakat ichida keskin vaziyat vujudga keladi. saroy fitnachilari podsho hokimiyatini kuchayishini istamay taxt vorisligiga ko'pgina da'vogarlar bo'lishiga imkoniyat beradigan an'analarni saqlab qolishga urinadilar. oqibatda mursili i saroy fitnasi qurboni bo'ladi. xett hukmron tabaqalari ichida o'zaro kelishmovchiliklar …

ham podsho aybdorning oilasini ta'qib ostiga olish va mol-mulkini musodara qilish huquqidan mahrum edi. tadqiqotchilar bu davrni (er. av. xviiii er. av. xvi asrlar) qadimgi xett podsholigi davri deb hisobladilar. telepin va uning o'g'li hukmronligidan so'ng, xett davlatining tushkunlik davri boshlanadi. bu davr o'rta xett podsholigi davri (er.av. xv asr ) deb nom oldi. bu davrda xett podsholigining ahvoli yana og'irlashadi. bir asr davomida xett davlati va jamiyati go'yoki tushkunlikni boshidan kechiradi. yangi xett podsholigi davrida buyuk xett davlati (er.av. xiv-xii asrlar) er. av. xiv asr boshlarida old osiyoda misr, kassitlar bobil va mitanni davlatlari zaiflashib, xalqaro munosabatlarda xett davlatining kuchayishi uchun qulay shart-sharoit tug'iladi. er. av. 1450-yillar atrofiga kelib, chiqishi xurrit bo'lgan omadli amaldor taxtni egallab yangi xett sulolasiga asos soladi. yangi sulola podsholari qadimgi xett buyuk davlatchiligi g'oyalarini qaytarishga da'vo qilib, harbiy-byurokratik monarxiyani tashkil qildilar. podsho ilohiylashtirilgan mutlaq hukmdorga aylandi va o'ziga voris tayinladi (bu voris alohida «tuxkante» …

qaram davlatlarga asos solib, bu davlatlarni hukmdori qilib o'z o'g'illarini tayinladi. bobil va axey (miken yunonistoni) davlatlari suppilium bilan do'stlik aloqalarini o'rnatishga majbur bo'ldilar. uning vorisi mursili ii ( er. av. 1335—1305-yillar atrofida) otasining davlatini to'la hajmda saqlab qoldi, lekin qaram hududlardagi isyonlar, qo'zg'olonlar va boshqa qudratli davlatlarni mamlakat hududiga tazyiqiga qarshi to'xtovsiz urushlar olib borishga majbur bo'ldi. mursili ii kichik osiyodagi janubiy frigiya va lidiya, milavan (milet) hokimlarini bo'ysundiradi. u an'anaviy raqib arsava podsholigiga (kichik osiyo) qarshi g'olibona yurish qilib egey dengizi qirg'og'igacha chiqadi. ammo mursili ii podsholigining so'nggi yillarida misr xix sulola davrida yanada kuchayadi va sharqiy o'rtayer dengizi qirg'og'i uchun xett davlati bilan yana raqobat boshlaydi. eramizdan avalgi 1286-yilda kadesh shahri yonida har ikki tomon uchun hal qiluvchi janglardan biri bo'lib o'tadi. jangda misr qo'shinlari yengiladi. shunga qaramasdan misr fir'avni, iste'dodli sarkarda ramzes ii yana urushga tayyorlanib, xettlarni falastin, finikiya va suriyani katta qismidan siqib chiqaradi. oxiroqibatda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi kichik osiyo" haqida

1555409862_74132.doc qadimgi kichik osiyo reja: 1. manbalari va tarixshunoslik. 2. qadimgi xett podsholigi. 3. yangi xett podsholigi davrida buyuk xett davlati (er.av. xiv-xii asrlar) 4. xett podsholigi davrida iqtisodiy-ijtimoiy munosabatlar 5. xett madaniyati 6. ilk mitanni xett daviatini tarixi manbalari va tarixnavisligi er. av. ii ming yillikda halokatga uchragan xett davlati to'g'risida tarixiy ma'lumotlar xx asr boshlarigacha deyarli yo'q darajada edi. bu vaqtgacha kichik osiyo va shimoliy suriyada sirli iyeroglif yozuvlar va tasvirlar topilgan edi. 1887-yil tadqiqotchilar tell-amarna arxividagi diplomatik yozishmalarda xett podshosining misr fir'avniga tengligi (uning birodari) eslatib o'tiladi bu kashfiyot old osiyoda qadimda yana bir buyuk davlat mayjud bo'lganini ko'rsatdi. 1906...

DOC format, 74,5 KB. "qadimgi kichik osiyo"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi kichik osiyo DOC Bepul yuklash Telegram