xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. temur davlatining tashkil topishi

DOC 39.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444142726_61735.doc xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. temur davlatining tashkil topishi reja: 1. xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. 2. temur davlatining tashkil topishi. 3. amrir temur tomonidan movarounnahrning birlashtirilishi. xiv asr oârtalarida chingizxon egallab olgan yerlar uning merosxoârlari qul ostida boâlsa ham, bu yerlar mayda boâlaklarga boâlinib ketib, ularda toju taxt, hokimiyat uchun oâzaro nizolar kuchayib ketgan edi. 1348 yilga kelib sharqiy turkiston yerlarida mugâuliston feodal davlati tashkil topdi, uning xoni etib chigâatoy avlodidan tugluq temur koâtarildi. tugâluq temur dastlabki davrlardanoq oâz yerlarini kengaytirish maqsadida movarounnahr yerlariga bir necha harbiy harakatlar uyushtirdi. xiv asr oârtalariga kelib, chigâatoy ulusidagi barqarorlik qozonxon vafotidan soâng (1336-1347) barxam topdi. siyosiy va iqtisodiy inqiroz amir qozagâon (1347-1357) davrida yanada avj oldi. amir qozagâon fitna natijasida oâldirilgach, chigâatoy ulusi beklari oâzlarini mustaqil deb eâlon qildilar: keshda amir xoji barlos, xoâjandda boyazdi jaloyir, balxda oâljoy bugâo suldus, shibirgonda muxammad xoja aperdi nayman, xuttalonda amir …

amir xusayn tomonidan qatl etilishi oârtadagi ittifoqning barxam topishiga sabab boâladi. 1370 yil amir temur qoâshinlari balxda amir xusaynni magâlubiyatga uchratdi va shu yerda amirlar qurultoyida amir temur movarounnaxr xukmdori etib saylandi. amir temur xukmronligi yillarida chingizxon naslidan suyurgatmish (1370-1388) va uning oâgâli sulton maxmud (1388-1402) rasmiy ravishda taxtni boshqardilar. amir temur movarounnaxrning qonuniy xukmdori boâlib olgach, mamlakat hududlarini birlashtirishga kirishdi. xorazm ustiga besh marotaba (1371, 1373, 1375, 1379, 1388) yurish qildi. shosh, termiz, xisor, badaxshon, qunduz xukmdorlari tobelik bildirdilar. mugâuliston ustiga toârt marta yurish qilib, sharqiy hududlar daxlsizligini taâminlaydi 1371, 1374, 1375, 1376, 1377). uch bor mangâishloq xokimi toâyxoja oâgâlon farzandi, oltin oârda xoni toâxtamishga qarshi yurish qilib, (1389, 1391, 1394. 1395) oltin oârdani magâlubiyatga uchratdi. amir temur 1380 yildan boshlab xuroson yurishlarini boshlaydi. tus, nishopur, sabzavor jangsiz taslim boâldi. shundan soâng amir temurning eronga qarshi uch yillik (1386), besh yillik (1392), yetti yillik (1399) amalga oshiriladi. 1398-1399 (sentyabr-mart) …

ar, tartiblar, mafkura asosida boshqarilishi. boshqaruv tizimi muvofiqlashtirib turuvchi qoidalar shakillangan boâlishi. jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar axvoli davlat eâtiborida boâlishi. fan va madaniyat ravnaqi toâgârisida doimiy qaygâurish. xar bir davlat shart-sharoiti, tartiblariga koâra davlat jamiyat ichki taraqqiyoti masalalarini tashqi dunyodagi mavjud omillardan foydalangan xolda olib borishi. davlat tepasidagi kuchlar oâtmish, zamona va kelajakni teran tafakkur, mustaxkam iyon, gâoyat yuksak maânaviyat va millatparvarlik ila anglamogâi. amir temur davlatchilikning bu asoslariga toâqqizinchisini, yaâni, jamiyat rivoji va barcha ijtimoiy tabaqalar, manfaatlarini taâminlashini qoâshdi. boshqaruv ikki idordan: dargox va vazirlik (devon) dan iborat boâlgan. dargoxni oliy xukmdor boshqargan. dargox faoliyatini boshqarish, uning devonlar, maxalliy xokimyat idoralari bilan bogâlanib turish ishlarini oliy devon yuritgan. oliy devonda-ijroiya xokimyatida bosh vazir, xarbiy vazir, mulkchilik va soliq ishlari vaziri, moliya vaziri turgan. sarxadlar va tobex mamlakatlar boshqaruvi bilan shugâullanuvchi uch vazir devonbegiga xisobot berib turgan. markaziy xokimyat tizimida shayxuislom, qozikalon, qoziy axdos (odat boâyicha xkum chiqaruvchi qozi), qozi askar, …

inlariga suyangan. davlat boshqaruv ishlarida soxibqiron islom qonun-qoidalariga asoslangan. amir temur xokimyat tepasiga kelgach, barcha soxada mugâullardan qolgan vayronagarchilikni tugatish va obodonlashtirishi, qishloq xoâjaligi va sugâorish tarmoqlarini taâmirlash ishlariga asosiy eâtibor qratdi. davlat turli toifaga mansul mulk soxiblari birlashtirildi. qattiq intizom oârganildi. mamlakatda axvol yaxshilanib, xunarmand axolining turmush darajasi yaxshilandi. temur davlatidagi ijtimoiy tuzum davlat tarkibiga kirgan xalqlarning turli tumanligi, ularning bir-biri bilan aloqadorligi, inobati bilan bogâliq edi. amir temur mamlakatni boshqarishda axolining oân ikkita ijtimoiy guruxga boâlganligi manbalarida qayd etilgan. ular quydagi ijtimoiy toifalardir:-sayyidlar, olimlar va shayxlar. katta tajribaga ega ilmli kishilar. duo qiluvchi taqvodorlar. lashkarning sipoxlari, sarxang va amirlar. askarlar va xalq ommasi. dalat boshqaruv ishlarini aâlo darajada biladigan maslaxatgoây dono va aqlli kishilar. vazirlar, kotiblar, devon boshligâi. tibbiyot axli, munajjim va muxandislar. muxaddislar va muarrixlar. tasavvuf vakillari va oriflar. xunarmandlar va sanâatkorlar. ajnabiy sayyoxlar va savdogarlar. bu ijtimoiy toifalar yoki qatlamlar amir temur davlatining maâmuriy-boshqaruv tizimidagi tartiblar …

g asosiy turi-xiroj boâlgan. yer soligâi xosilning uch bir qismigacha boâlgan. bogâlardan tanobona soligâi olingan. shuningdek, jon soligâi, ulogâ, begar ham mavjud edi. yerga egalikning keng tarqalgan turixususiy yer egaligi boâlgan suyurgâol edi. xv asrda ziroatchilar qanday yer mulklarida yashab, ekin ekishlariga qarab xiroj toâlaganlar. ular asosan toârt turga davlat yerlarida ishlovchi ziroatkorlar. xususiy mulk yerlarida ishlaydigan ziroatchilar. oâz yerida ishlovchi ziroatchilar. vaqf yerlarida ishlovchi ziroatchilarga boâlingan. xiroj asosan maxsulot yoki pul bilan olingan. magâlub shaxar aholisidan sari shumor (jizñya) olingan. mamlakat xavf ostida qolgan vaqtda favqulodda soliq - avorizot yigâib olingan. doâkondor hunarmandlardan tamgâa soligâi olingan. xalq koâplab xashar ishlari (begar)ga jalb etib turilgan. shuningdek mulkdorlar oâz mulklarining qirqdan bir qismi miqdorida zakot toâlab turganlar. chegaradagi bojxonalarda chetdan kelgan savdogarlardan boj undirilgan, mahalliy savdogarlar esa tagjoy soligâi, bogâdorlar tanobona toâlaganlar. amir temur davlatida xuquqiy munosabatlar boshqa sharq davlatlarida boâlgani kabi qurâoni karim, hadislarda bayon etilgan tartib - qoidalarga asoslangan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. temur davlatining tashkil topishi"

1444142726_61735.doc xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. temur davlatining tashkil topishi reja: 1. xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. 2. temur davlatining tashkil topishi. 3. amrir temur tomonidan movarounnahrning birlashtirilishi. xiv asr oârtalarida chingizxon egallab olgan yerlar uning merosxoârlari qul ostida boâlsa ham, bu yerlar mayda boâlaklarga boâlinib ketib, ularda toju taxt, hokimiyat uchun oâzaro nizolar kuchayib ketgan edi. 1348 yilga kelib sharqiy turkiston yerlarida mugâuliston feodal davlati tashkil topdi, uning xoni etib chigâatoy avlodidan tugluq temur koâtarildi. tugâluq temur dastlabki davrlardanoq oâz yerlarini kengaytirish maqsadida movarounnahr yerlariga bir necha harbiy harakatlar uyushtirdi. ...

DOC format, 39.5 KB. To download "xiv asrning ikkinchi yarmida movarounnahrda siyosiy vaziyat. temur davlatining tashkil topishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xiv asrning ikkinchi yarmida mo… DOC Free download Telegram