yer o’qining presession va nutasion harakatlari

DOC 838,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663001024.doc a a a a 26 50 26000 360 // 0 = e e yer o’qining presession va nutasion harakatlari reja: 1. yer o’qining presession va nutasion harakati. 2. yer o’qining presession harakati natijasida kuzatiladigan hodisalar. 1. yer o’qining presession va nutasion harakati yer shaklini uning ekvator sohasida halqasimon qo’shimcha massaga ega bo’lgan katta shar deb olish mumkin. yer sharining shakli sferoidga yaqindir. biror l jism tomonidan sferoidni tortilishi, yerning shar shaklidagi qismini tortish kuchi f (bu kuch yerning markazidan jismga qarab yo’nalgan) va jismga yaqin joylashgan qismini tortish kuchi f1 va uzoq joylashgan qismining tortish kuchi f2 larni yig’indisidan iboratdir. f1 kuch f2 kuchdan kattadir, shuning uchun l jismning yerni tortish kuchi sferoidning (rasm.29) pnps aylanish o’qini soat strelkasi yo’nalishiga teskari yo’nalishda shunday burishga harakat qiladiki, yer ekvator tekisligi tl yo’nalishi bo’yicha joylashsin. mexanikadan ma’lumki, bunda yerning pnps aylanish o’qi kuchlar joylashgan tekislikga perpendikulyar yo’nalishda siljiydi. quyosh- oy, quyosh …

nutasiyaviy harakat deyiladi. yer o’qining asosiy nutasiyaviy tebranishi 18,6 yil davrga ega bo’lib, natijada olam o’qi osmon sferasida kichik ellips chizadi. nutasiyaviy ellipsning katta yarim o’qi 18(42 ga, kichik yarim o’qi esa 13(72 ga tengdir. yer o’qining presessiyaviy va nutasiyaviy harakati natijasida olam qutblari osmonda murakkab to’lqin shaklidagi chiziqlar chizadi. yerni sayyoralar tomonidan tortilishi juda kichikdir. shuning uchun yer o’qini fazodagi vaziyatini o’zgartira olmaydi, lekin yerning quyosh atrofidagi harakatiga ta’sir ko’rsatadi, natijada ekliptika tekisligini fazodagi vaziyati o’zgaradi. ekliptika tekisligini fazodagi bunday o’zgarishlariga sayyoraviy presessiya deyiladi. sayyoraviy presessiya tufayli bahorgi tengkunlik nuqtasi sharqga tomon bir yilda 0(114 ga ko’chadi. 2. yer o’qining presession harakati natijasida kuzatiladigan hodisalar yuqorida qayd etilganidek yer o’qining presession harakati tufayli olam qutblari, ekliptika qutblari atrofida radiusi taxminan 23,5( bo’lgan aylanalar chizadi. bundan tashqari ekliptika o’qi sayyoraviy presessiya natijasida fazoda harakat qilganligi sababli, olam qutbining chizgan egri chizig’i o’zaro kesishmaydi. hozirgi paytda shimoliy olam qutbi kichik ayiqning …

kamayapti. kamayish tezligi bir yilda 0(47 ni tashkil etadi. tengkunlik nuqtalari quyoshning ko’rinma harakati yo’nalishi tomon ekliptika bo’yicha ko’chganligi tufayli bu nuqtaga quyosh, nuqta tinch bo’lganiga qaraganda barvaqtroq yetib keladi. shuning uchun tropik yil ya’ni quyoshning markazini tengkunlik nuqtasidan o’tish orasidagi vaqt yulduz yili yerning quyosh atrofida aylanib chiqish vaqtidan 20m ga kichik bo’ladi. bir sutkada 1( yo’l o’tadigan quyosh 50(26( masofani 20m da o’tadi. yer sharining bir necha punktlarini geografik kengliklarini o’lchash ko’rsatadiki, joyning geografik kengligi davriy ravishda o’zgarib boradi. bir joyda o’zining o’rtacha qiymati atrofida 0(3 oshsa, yer sharining o’lchangan nuqtasining qarama-qarshi boshqa yarim sharida 0(3 ga kamayadi. bu shuni ko’rsatadiki, yerning tanasi aylanish o’qiga nisbatan siljiydi. bu harakat yer o’qi yo’nalishiga ta’sir ko’rsatmagani uchun, o’q fazoda o’z yo’nalishini saqlaydi. natijada qutblarga yerning turli nuqtalari to’g’ri kelib qoladi. natijada yerning qutblari uning yuzasi bo’yicha ko’chib yuradi. yerning shimoliy qutbi, tomonlari 30 metr bo’lgan kvadratdan chiqmagan holda murakkab chiziq …

ildan keyin yevropada janubiy krest yulduzi ko’rinuvchi bo’lsa, sirius yulduzi hamda orion turkumining bir qismi ko’rinmaydigan bo’ladi. rasm 29. sferoidning boshqa jism tomonidan tortilishi rasm 30. yer o’qining presession harakati _1353229329.unknown _1353229384.unknown _1353226348.unknown _1353226548.unknown _1353226604.unknown _1353226336.unknown

yer o’qining presession va nutasion harakatlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yer o’qining presession va nutasion harakatlari"

1663001024.doc a a a a 26 50 26000 360 // 0 = e e yer o’qining presession va nutasion harakatlari reja: 1. yer o’qining presession va nutasion harakati. 2. yer o’qining presession harakati natijasida kuzatiladigan hodisalar. 1. yer o’qining presession va nutasion harakati yer shaklini uning ekvator sohasida halqasimon qo’shimcha massaga ega bo’lgan katta shar deb olish mumkin. yer sharining shakli sferoidga yaqindir. biror l jism tomonidan sferoidni tortilishi, yerning shar shaklidagi qismini tortish kuchi f (bu kuch yerning markazidan jismga qarab yo’nalgan) va jismga yaqin joylashgan qismini tortish kuchi f1 va uzoq joylashgan qismining tortish kuchi f2 larni yig’indisidan iboratdir. f1 kuch f2 kuchdan kattadir, shuning uchun l jismning yerni tortish kuchi sferoidning (rasm.29) pnps ayla...

Формат DOC, 838,0 КБ. Чтобы скачать "yer o’qining presession va nutasion harakatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yer o’qining presession va nuta… DOC Бесплатная загрузка Telegram