o`rta osiyoda qadimgi davr va dastlabki madaniyatning shakllanishi

DOC 5 стр. 45,0 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 45,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1403256632_44078.doc www.arxiv.uz o`rta osiyoda qadimgi davr va dastlabki madaniyatning shakllanishi. ajdodlarimizning manzilgohlari reja: 1.o`rta osiyoda qadimgi davri tarixini davrlastirish. 2.o`rta osiyoda paleolit va mezolit davrlari. 3.neolit davri yodgorliklari. joytun va kaltaminor madaniyati. adabiyotlar: 1.i.a.karimov tarixiy xotirasiz kelajak yo`q. t. 1998. 2.ya.g`.g`ulomov. xorazmning sug`orilish tarixi. t. 1959. 3.m.i.isomiddinov. sopolga bitilgan tarix. t., 1993. 4.h.hamidov. âshohnomaâning shuhrati. t., 1991. 5.u.jo`rayev,n.saidjonov. dunyo dinlari tarixi. t. 1996. 6.a.sa`dullayev. qadimgi o`zbek ilk yozma manbalarda. t., 1996. 7.vatan tuyg`usi. t.. 1996. 8.abu rayhon beruniy. qadimgi ajdodlardan qolgan yodgorliklar. t.asarlar,1 jild. t., 1968. 9.abu nasr farobiy âfozil odamlar shahriâ t., 1993. 10.i.jabborov. ko`hna xarobalar siri. t. 1968. 11.o`zbekiston tarixi. universitet. 1997. ibtidoiy jamoa tuzumi-kishilik jamiyati taraqqiyotidagi uzoq davom etgan davrdir. bu davrning markaziy osiyo hududida qachon boshlanganligi tadqiqotchilar orasida hamon bahslarga sabab bo`lmoqda. shuni nazarda tutish lozimki, ibtidoiy jamoa tuzumining boshlanishi dunyoning turli hududlarida, turli davrlarga to`g`ri keladi. masalan: afrikada bu davr 2,5-3 mln. yil ilgari boshlangan …

2 / 5

gan edi. jamiyatimizning har bir a`zosi o`z o`tmishini yaxshi bilsa, bunday odamlarni yo`ldan urush, har xil aqidalar ta`siriga olish mumkin emas.tarix saboqlari insonni xushyorlikka o`rgatadi, irodasini mustahkamlaydi-deydi prezidentimiz i.a.karimov. arxeolog olimlar topilmalarga qarab qadimda odamlarning qanday ishlar bilan shug`ullanganliklarini, nimalarni bilganliklarini va qanday yashaganliklarini aytib beradilar. hozirgi kunlarda ham yer yuzining uzoq chekkalarida, xususan braziliya o`rmonlari, afrika yerlarida, avstraliyaning ichki qismida va tinch okean havzasidagi orollarda ibtidoiy va eng qadimiy jamiyat darajasida hayot kechirayotgan odamlar yashaydilar. ular yarim-yalang`och yurib, metal nimaligini bilishmas, oddiy yog`och va tosh qurollardan foydalanib temirchilik va ov ovchilik bilan kun kechirishgan. ularning turmush tarzlari oilaviy munosabatlari, mehnat faoliyati va e`tiqodlari ko`p jihatdan ibtidoiy va qadimgi davr odamlari hayotiga o`xshaydi. bu odamlar orasida yashagan etnograf olimlar o`zlarini âqadimgi zamonlargaâ sayyohat qilganidek his etadilar. taraqqiyot jihatdan orqada qolgan xalqlar hayotini, urf-odatlari va diniy e`tiqodini o`rganib, qadimgi odamlar hayotini o`rganishga yordam beradi. bunday ish bilan etnografiya fani shug`ullanadi. etnografiya …

3 / 5

avval paydo bo`ladi. eng qadimgi topilmalar sharqiy afrikaning olduvay daryosidan topilgan bo`lib, olduvay madaniyati deb yuritiladi. odamzodni paydo bo`lishi davri 3,5 mln.- 700 ming yilni o`z ichiga oladi. b.ilk paleolit. ashel davri 700-100 ming yilni o`z ichiga oladi. markaziy osiyoda ilk paleolit davri yodgorliklari miloddan 500-100 ming yil avvalgi davrlarga oid bo`lib, ashel davri deb ataladi. v.o`rta paleolit. bu davr muste, davri madaniyati miloddan avvalgi 100-40 ming yilliklar deb yuritiladi. g.yuqori (so`nggi) paleolit miloddan oddan avvalgi 40-12 - ming yilliklar. 2.mezolit (o`rta tosh davri.) miloddan avvalgi 12-7 ming yilliklar. 3.neolit (yangi tosh davri) miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklar. 4.eneolit davri (mis tosh davri) miloddan avvalgi 4-3 ming yilliklar. 5.bronza davri-miloddan avvalgi 3-2 ming yilliklar. 6.temir davri-miloddan avvalgi 1 ming yillikning boshlari. shuni alohida nazarda tutish kerakkki, har bir yangi davr va yangi tartibdagi madaniyatning notekisligi tufayli markaziy osiyo hududida rivojlanishi jarayoni ham bir vaqtda ro`y bermagan yoki bir xil bo`lmagan. …

4 / 5

oridan topilgan yodgorliklar alohida qimmatga egadir. bu yerda o`tkazilgan arxeologiyaga doir izlanishlar natijasida ko`pgina ashyoviy dalillar bilan bir qatorda g`or devorining istidan 9-yashar bolaning qabri topilgan. undagi suyak qoldiklari hayvon shohlari bilan murda o`ralganligini shuni ko`rsatadiki, teshik toshliklar o`zlari uchun muqaddas hisoblangan hayvon shohlari bilan bolalarini o`rab ânarigi dunyogaâ jo`natganlar. bu hol neandertal odamlar yashagan zamonda asta-sekinlik bilan diniy tasavvurlarning dastlabki belgilari paydo bo`layotganligini ko`rsatadi. markaziy osiyo hududida bugungi kunda yuqori paleolit davriga oid 30 dan ortiq yodgorliklar madaniyati topib o`rganilgan. masalan: kaltaminor madaniyati, uzunko`l, toyloqko`l makonlari (farg`ona vodiysida), jonbosqala makonlari (qoraqalpog`iston), katta va kichik tuzkon (buxoroda) miloddan avvalgi 2-ming yillikda. bronza davri yodgorliklari. zamonbobo madaniyati (buxoro) suvyorgan madaniyati (qoraqalpog`iston) chust madaniyati (namangan), amirobod madaniyati (xorazm) sopollitepa madaniyati (surxondaryo) kuchuktepa manzilgohi (surxondaryo) va boshqalar. keyingi 30 yil ichida markaziy farg`onada sho`rko`l, achchiqko`l, yangiqadam, bekobod, zambar, toychoko`l kabi 80 ga yaqin mezolit davri yodgorliklari topilgan. joytun madaniyati. janubiy turkmanistonda, ashxobod shahridan …

5 / 5

a sazovordir. bu yerni qazish vaqtida chayla shaklidagi makon ochilgan. bu makon yog`och ustun bilan ko`tarilgan. ustiga ko`ndalang yog`ochlar tashlanib, usti qamish bilan berkitilgan. chayla o`rtasida katta markaziy o`chog` qoldig`i, atrofida mayda o`choq qoldiqlari ochilgan. bu makonlarda yashagan neolit davri odamlari termachilik, jayron yovvoyi ot, cho`chqa, bug`u va boshqa hayvonlar baliq ovlab kun kechirganlar. xisor madaniyati. keyingi 25-30 yil ichida markaziy osiyoning neolit davri xisor madaniyatiga oid yodgorliklarni o`rganishda katta yutuqlarga erishildi. xisor va pomir tog`laridan topilgan, neolit davri makonlari xisor madaniyati nomi bilan ataladi. bu madaniyat tog` madaniyati bo`lib, turkistonning g`arbidan hisor-bobotog` oralig`idan olib tekshirilgan. hisor madaniyatiga oid yodgorliklar 200 dan ortiq bo`lib, ularning eng mashhurlari tutqovul, soysayod, quyi bulyon va boshqalar. so`nggi vaqtda turkistonning vaxsh, kofirnixon daryolari ko`lob shahri atrofidan topilgan neolit davri yodgorliklari, ham xisor madaniyatiga mansub bo`lib, miloddan avvalgi iii ming yilliklarga borib taqaladi. mazkur joylardagi qoyatoshlarda o`zbekistonning qadimgi va hozirgi hayvonot olami vakillarini rasmlarini kuzatish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`rta osiyoda qadimgi davr va dastlabki madaniyatning shakllanishi"

1403256632_44078.doc www.arxiv.uz o`rta osiyoda qadimgi davr va dastlabki madaniyatning shakllanishi. ajdodlarimizning manzilgohlari reja: 1.o`rta osiyoda qadimgi davri tarixini davrlastirish. 2.o`rta osiyoda paleolit va mezolit davrlari. 3.neolit davri yodgorliklari. joytun va kaltaminor madaniyati. adabiyotlar: 1.i.a.karimov tarixiy xotirasiz kelajak yo`q. t. 1998. 2.ya.g`.g`ulomov. xorazmning sug`orilish tarixi. t. 1959. 3.m.i.isomiddinov. sopolga bitilgan tarix. t., 1993. 4.h.hamidov. âshohnomaâning shuhrati. t., 1991. 5.u.jo`rayev,n.saidjonov. dunyo dinlari tarixi. t. 1996. 6.a.sa`dullayev. qadimgi o`zbek ilk yozma manbalarda. t., 1996. 7.vatan tuyg`usi. t.. 1996. 8.abu rayhon beruniy. qadimgi ajdodlardan qolgan yodgorliklar. t.asarlar,1 jild. t., 1968. 9.abu nasr farobiy âfozil...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (45,0 КБ). Чтобы скачать "o`rta osiyoda qadimgi davr va dastlabki madaniyatning shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`rta osiyoda qadimgi davr va d… DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram