o`rta osiyoda ilk o`rta asrlarda shaharlar soni ortib borishi

DOC 1 page 38.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

ilk o`rta asrlar markaziy osiyo shaharlari. ko`chmanchi xalqlar hayoti reja: 1. o`rta osiyoda ilk o`rta asrlarda shaharlar soni ortib borishi. 2. shaharlar qurilishi texnikasi va arxitekturasi. 3. o`rta osiyoning ko`chmanchi chorvador qabilalari. 4. turmush tarzi va xo`jalik hayoti. chorvachilik va ko`chmanchilik tarixi. o`rta osiyo aholisining xo`jalik faoliyati qulay iqlim va unumdor voxa va turli xil geografik sharoitga qarab o`zigi xos holda tarkib topgan. o`ziga xos ko`rinish va xususiyatlarga ega bo`lgan xo`jalik turini olimlar uchta madaniy tipga bo`ladilar.bular, i. o`troq dehqonchilik. ular xo`jaligining asosini sug`orma dehqonchilikka asoslangan xaydalma yerlar tashkil etgan. ii. ko`chmanchi chorvachilik. ular uchun mavjud chorvasi bilan yil bo`yi yaylovlarda bo`lish harakterli.iii. yarim o`troq xo`jalik. ular bir paytning o`zida sug`orma va lalmi dehqonchilik hamda, ko`chmanchi chorvachilik va baliqchilik bilan shug`ullanganlar. davrlar mobaynida biror hududda yashovchi kishilarning ixtisoslashgan xo`jalik turi bir xilda bo`lmagan. har bir xo`jalikning tarkib topishida yana boshqa tiplarning yarim ko`rinishlari ham u yoki bu hududda yashashiga qarab …

2 / 1

bog`liq holda sodir bo`lgan. enograflar o`rta osiyodagi chorvador xalqlarning tarixiy tarkib topgan quyidagi turlarini sanab ko`rsatadilar. bular: ko`chmanchilik, yaylov chorvachiligi, o`troq chorvachilik. o`rta osiyoda yashagan ko`chmanchi chorvador xalqlar xo`jaligi ikki xildir.1. ko`chmanchilar. 2. yarim ko`chmanchilar. ko`chmanchilikning bu ikki xili ham tabiiy sharoit tufayli dehqonchilik qilish imkoniyati cheklangan joylarda yoyilgan. faqat yarim ko`chmanchilargina dehqonchilik bilan kam bo`lsada shug`ulllanishgan. ishlov berish texnikasi past va natijada hosil kam bo`lgan. xullas yashash uchun zarur ehtiyojni qondira olmagan. ko`chmanchi chorvachilik qanday xo`jalik madaniy tur? insoniyat sivilizatsiyasi tarixidako`chmanchi chorvachilik jamiyati muxim ahamiyat kasb etadi. ko`chmanchilik nafaqat yashash uchun muxtojlik tufayliovchilik va dehqonchilik orqali paydo bo`lgan, balki u tarixan shunday paydo bo`lganki ma`lum bir hududda tabiiy geografik imkoniyat dehqonchilik bilan shug`ullanishga imkon bermagan. bundan tashqari xo`jalik taraqqiyoti uchun ishlab chiqarish vositalari sust rivojlangan. shunday bir paytda dasht va cho`lda yashash imkonini ta`minlash uchun chorvani sayyor tarzda saqlash zarur bo`lgan. ming yillar mobaynida chorvachilik ekstensiv rivojlanib keldi. davrlar …

3 / 1

bga olish kerakki, bunda xo`jalik taraqqiyoti chuqur sinfiy aralashuv asosida (boy, kambag`al) o`zining yuqori cho`qqisiga chiqdi. keyin esa o`ziga xos ilg`or xo`jalik turiga aylandi. ko`chmachi chorvadorlar faqat qulay keng yaylovli joylarda mavjud bo`lib, yaylovlar ..... ....... berishi bilan esa ko`chmanchilik doirasi torayib bu chorvachilik aholi o`troq aholiga aylanadilar. ko`chmanchi chorvachilik (ko`chmanchi yaylov) yarim o`troq xo`jalikdan keyin paydo bo`lgan. buning paydo bo`lishida yoki ko`chmanchilikning o`troq tarzga aylanishida asosiy sabab iqtisodiy va geografik sharoitlar bo`lgan. barchasi aftidan shunday paydo bo`lganki, bunda hayvonlarning oddiy usuli qo`lda asrash, keyinchalik o`troq yoki yarim o`troq holda saqlash va keyin choorvani yaylov sharoitida saqlash qachonki asosiy aholining o`troq hayot tarziga o`tishi chorvani esa vaqtincha yaylovdan qaytarish va keyin yana yaylovlarga haydashni taqazo etgan2. turkmanistonning kapetlog` etaklaridagi oltintepa manzilgohi qazilmalaridan katta shahar qurilishi topilib bu yerda aholi uchinchi ming yillik oxirlarida dehqonchilik, chorvachilik, bog`dorchilik bilan shug`ullangan (urart ming y. avval). bu yerda ko`chmanchi chorvadorlar bo`lgan. qadimgi suv tarmoqlari …

4 / 1

ning qo`shinlari erkin ko`rinishda bo`lib harbiy yurishlarga mo`ljallangan edi. unda oddiy vakillar ham muxim o`ringa ega bo`lgan. ko`chmanchi qabilalar tarixida orda va birlashmalarning o`rni ham katta bo`lgan. xoqon, tudun, tarxan, qabila-urug`, oqsoqollari, o`z qo`li ostidagi odamlar soni, yaylovlari chegarasini yaxshi bilgan. ko`chmanchilar jamiyatidagi oilalarni boshqarish erkaklar qo`lida bo`lgan. bu narsa matriarxatdan patriarxatga o`tishda ham muxim ahamiyat kasb etadi. ayollar to`liq erlar ixtiyorida bo`lib, agar er o`lsa o`z ixtiyori bilan turmushga chiqishi yoki otasinikiga ketishi mumkin bo`lmagan. qadimdan davom etib kelayotgan levirat tartibiga ko`ra, agar akasi o`lsa ukalari yoki yaqin qarindoshlari yesirga uylanishi shart bo`lgan. bu narsa bir urug`(oila) doirasidagi boylikni saqlab qolish, yangi ish kuchiga ega bo`lish va asosan beva huquqini himoya qilish uchun zarur bo`lgan. turmush qurayotgan qiz taqdirini boshqa (ota) lar hal qilgan. har xil qalin, qora kabi to`lovlar hisobiga uzalgan qiz to`liq er ixtiyorida bo`lgan. ro`zg`or ishlari, chorvaning ortidan muntazam ko`chib yurish ko`p ish kuchini talab qilar …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`rta osiyoda ilk o`rta asrlarda shaharlar soni ortib borishi"

ilk o`rta asrlar markaziy osiyo shaharlari. ko`chmanchi xalqlar hayoti reja: 1. o`rta osiyoda ilk o`rta asrlarda shaharlar soni ortib borishi. 2. shaharlar qurilishi texnikasi va arxitekturasi. 3. o`rta osiyoning ko`chmanchi chorvador qabilalari. 4. turmush tarzi va xo`jalik hayoti. chorvachilik va ko`chmanchilik tarixi. o`rta osiyo aholisining xo`jalik faoliyati qulay iqlim va unumdor voxa va turli xil geografik sharoitga qarab o`zigi xos holda tarkib topgan. o`ziga xos ko`rinish va xususiyatlarga ega bo`lgan xo`jalik turini olimlar uchta madaniy tipga bo`ladilar.bular, i. o`troq dehqonchilik. ular xo`jaligining asosini sug`orma dehqonchilikka asoslangan xaydalma yerlar tashkil etgan. ii. ko`chmanchi chorvachilik. ular uchun mavjud chorvasi bilan yil bo`yi yaylovlarda bo`lish harakterli.i...

This file contains 1 page in DOC format (38.5 KB). To download "o`rta osiyoda ilk o`rta asrlarda shaharlar soni ortib borishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`rta osiyoda ilk o`rta asrlard… DOC 1 page Free download Telegram