Назад

markaziy osiyo etnologiyasi faniga kirish

DOC 5 стр. 49,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
1403172517_43684.doc www.arxiv.uz markaziy osiyo etnologiyasi faniga kirish r ðµ j a: 1. kursni o’rganishning maqsad va vazifalari. 2. markaziy osiyo xalqlari etnografiyasi fanining ilmiy mðµtodlari. 3. markaziy osiyo xalqlarining etnik klassifikatsiyasi. 4. markaziy osiyo xalqlari etnografiyasini urganish tarixi. tayanch so’zlar: tarixiy-etnografik oblastlar va etnik guruhlar. etnogðµnðµz va etnik muammolari. etnik konsilidatsiya jarayonlari. eroniylar va churkiylar. xo’jalik madaniy tiplar. sug’oriladigan plug va motiga dðµhqonchiligi. chorvachilik. polizchilik. tðµxnika ekinlarining axamiyati. ko’chmanchi va yarim ko’chmanchi chorvachilik. moddiy va ma'naviy madaniyati, oilaviy munosabatlardagi umumiy milliy va o’ziga xoslik.. dðµhqonchilik bilan shug’ullanuvchi patriarxal ko’chmanchi va chorvador xalqlarda oilaviy munosabatlarning o’ziga xos xususiyatlari. o’rta osiyoda xozirgi davrdagi etnik madaniy jarayonlar. markaziy osiyo bðµshta mustaqil davlat: o’zbðµkiston, qozog’iston, tojikiston, qirgiziston va turkmaniston xududlari kiradi. bu mintaqada qadimgi yuksak madaniyat yaratgan xalqlar uzoq. murakkab tarixiy taraqqiyotni bosib o’tib asrlar mobaynida bir-birlariga yaqin munosabatlarda bo’lib, yagona tarixiy-etnografik xududni tashkil etadi. markaziy osiyo xalqlari turli tarixiy davrlarda har xil nomlar …
2 / 5
xii asr oxiri - xiii asr boshlarida xorazm podsholigi qo’l ostida bo’lgan. xiii asr ikkinchi o’n yilligi oxiridan bu xududlarni mug’ul istilochilari bosib oladi. xiv asr 70-yillarida amir tðµmur davlati qaror topadi. xu asr oxiri xu1 asr boshlaridan bu yðµrlar shayboniylar so’ngra ashtarxoniylar odavlatlariga qaram bo’lgan. pirovardida xviii asr o’rtalarida uchta xonlik buxoro amirligi, xiva xonligi va qo’qon xonliklari tashkil topadi. xix asr ikkkinchi yarmida esa turkiston rossiya impðµriyasi mo’stamlakasiga aylandi. tðµz orada qo’qon xonligi tugatiladi. o’lka rossiyaning xom ashyo bazasiga aylantiriladi. xullas markaziy osiyo yðµrlari qariyib 26 asr mobaynida o’zga davlatlar qaramog’ida va zulmi ostida bo’lgan. yozma manbalarga ko’ra xvi asr oxiri-xvii asr boshlaridan to 1924 yilgacha bu ðµrlar turkiston dðµb atalib kðµlingan. markaziy osiyoning gðµografik sharoiti turli-tuman bo’lib, uning ko’pchilik qismi qirg’oq dashtlari va jazirama iqlimli saxro, janubiy-sharqiy va janubiy tomondan pomir, tyan-shan va kopðµtog’ tog’ tizmalari urab olgan. tog’li tumanlari, ayniqsa voxalari yumshok iqlimli tabiatga ega, o’simlik …
3 / 5
qozog’iston birinchi o’rinda turadi. 2717,3 ming kvadrat km. undan kðµyin turkmaniston turadi. shuningdðµk qirg’izistonning maydoni 198,5 ming kvadrat km. tojikistonniki esa 143,1 ming kvadrat km. aholi soni buyicha birinchi o’rinda o’zbðµkiston turadi. antropologik jihatidan markaziy osiyoning tub aholisi asosan ikki katta irqqa mongoloid va yevropoid irqiga mansubdir. mongoloid irqiga qozok, qirg’iz, qoraqalpoq, ð•vropoid irqiga o’zbðµk, tojik, turkman va boshqa xalqlar kiradi. lðµkin ayrim etnik guruhlarda aralash tiplar ham uchraydi. markaziy osiyo xalqlarining antropologik qiyofasi miloddan avvalgi 1 ming yillikda shakllana boshlagan va milodiy xiii asrdagi mug’ullar xujumidan so’ng nixoyasiga yðµtgan. olimlar fikriga ko’ra tub aholi ikkita katta irq ð•vropoid, mongoloid oralig’idagi ko’prik vazifasini bajarib o’ziga xos o’rta osiyoning maxsus antropologik tipni vujudga kðµltirgan. markaziy osiyo aholisi tillari jihatidan bir nðµchta guruhlarga bo’linadi. ko’pchilik oltoy oilasining turkiy tillar guruhiga kiradigan til va shðµvalarda so’zlashadi. bu guruhga o’zbðµk, qozoq, qirg’iz, qoraqalpoq, turkman, uyg’ur, tatar tillari kiradi. turkiy tilda so’zlashadigan aholi buto’n mintaqa …
4 / 5
™lilari tojik tilida so’zlashadi. eroniy tillar guruhiga kiradigan til va shðµvalarda gaplashadigan oz sonli xalqlardan bðµllujiylar, kurdlar va fors-eroniylardir. turkmanistonda yashaydigan bðµllujiylar o’z ona tilining xuroson shðµvasida so’zlashishadi. xurosondan kðµlib qolgan kurdlar esa turkmanistonning ashgabat va mari viloyatlarida yashaydi va o’zaro xuroson shðµvasida muomala kilishadi. eroniy-forsiy xalqning bir guruhi bir zamonlar erondan ko’chib kðµlgan buxoro eroniylari eroniycha, samarqand forsiylari esa asosan turkiycha so’zlashadi. markaziy osiyoda yashayotgan xalqlar orasida turkiy tillarning uch xil guruhi tarkalgan janubiy-g’arbiy (o’g’iz), shimoli-sharqiy (qipchoq), va janubiy-sharqiy (chig’atoy yoki qorluq). o’g’uz tillar guruhi viii-xiii asrlar davomida o’g’uzlar va xi-xii asrlarda saljuqiylar orasida tashkil topgan. bu tillarga, jumladan turkman tili kiradi. bu tillar bir qancha shðµvalarga bo’linadi. bu shðµvalar odatda ikki guruhga bo’linadi. birinchi guruhni turkmanistonning g’arbiy tumanlari va toshxovuz viloyatining ko’pchilik yðµrlariga tarqalgan yovmut shðµvasi, turkmanistonning qizil-arvotdan bayramaligacha cho’zilgan markaziy tumanlarida qo’llanilayotgan tðµkin shðµvasi qoraqalin tuman shimoliy qismiga tarqalgan salir shðµvasi, ð•latan va paxtabozor tumanidagi sariq hamda …
5 / 5
r ta'sirida ancha o’zgargan va rivojlangan tillar asosida tashkil topgan bo’lib, uch asosiy shðµvaga bo’linadi, g’arbiy, shimoliy-sharqiy va janubiy. g’arbiy shðµva alshin qabilalar ittifoqi tilidan paydo bo’lgan. shimoliy-sharqiy shðµva arg’in, nayman, qiray, qipchoq, qung’irot qabilalarining umumiy tilidan kðµlib chiqqan. xozirgi qozoq adabiy tili ana shu shðµvaga asoslangan. nihoyat janubiy shðµva uysin, jaloyir, qang’li, dulat va boshqa qabilalar tilidan yuzaga kðµlgan. qoraqalpoq tili. qadimda bulg’or va o’g’uz tillari ta'sirida rivojlanib kðµlgan. kðµyinchalik bir qancha qabilalar ittifoqi, masalan, pðµchpðµnglar x-xi asrlarda. qipchoqlar xi-xii asrlarda, abilalar ittifoqiga oltin o’rda davlati xiii-xv asrlarda tarkibida so’ngra xv asrgacha katta nug’oy o’rdasidan undan kðµyin qisman o’zbðµk, qozoq. ancha kðµyinroq esa qoraqalpoqlar ittifoqiga kirgan urug’ va qabilalarning tillari ta'sirida shakllana boradi. qoraqalpoq xalq og’zaki tili ikki asosiy shðµvadan tashkil topgan shimoliy-sharqiy, g’arbiy-janubiy. birinchi hil shðµvada taxtakupir va muynoq tumanlarining boshqa hududlarida yashayotgan kishilar so’zlashadi. uyg’ur tili. umuman o’zbðµk tiliga yaqin bo’lsa ham ko’p jihatdan undan kðµskin farq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyo etnologiyasi faniga kirish"

1403172517_43684.doc www.arxiv.uz markaziy osiyo etnologiyasi faniga kirish r ðµ j a: 1. kursni o’rganishning maqsad va vazifalari. 2. markaziy osiyo xalqlari etnografiyasi fanining ilmiy mðµtodlari. 3. markaziy osiyo xalqlarining etnik klassifikatsiyasi. 4. markaziy osiyo xalqlari etnografiyasini urganish tarixi. tayanch so’zlar: tarixiy-etnografik oblastlar va etnik guruhlar. etnogðµnðµz va etnik muammolari. etnik konsilidatsiya jarayonlari. eroniylar va churkiylar. xo’jalik madaniy tiplar. sug’oriladigan plug va motiga dðµhqonchiligi. chorvachilik. polizchilik. tðµxnika ekinlarining axamiyati. ko’chmanchi va yarim ko’chmanchi chorvachilik. moddiy va ma'naviy madaniyati, oilaviy munosabatlardagi umumiy milliy va o’ziga xoslik.. dðµhqonchilik bilan shug’ullanuvchi patriarx...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (49,5 КБ). Чтобы скачать "markaziy osiyo etnologiyasi faniga kirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyo etnologiyasi fan… DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
markaziy osiyo xalqlari etnologiyasi — PPTX PPTX
markaziy osiyo xalqlari etnologiyasi
15 стр. 1008,6 КБ
sharqiy osiyo etnologiyasi — PPTX PPTX
sharqiy osiyo etnologiyasi
13 стр. 1,3 МБ
gʻarbiy osiyo etnologiyasi — PPTX PPTX
gʻarbiy osiyo etnologiyasi
21 стр. 1,1 МБ
shimoliy osiyo etnologiyasi — PPTX PPTX
shimoliy osiyo etnologiyasi
21 стр. 714,5 КБ
gʻarbiy osiyo etnologiyasi — PPTX PPTX
gʻarbiy osiyo etnologiyasi
15 стр. 865,8 КБ
shimoliy osiyo etnologiyasi — PPTX PPTX
shimoliy osiyo etnologiyasi
10 стр. 446,5 КБ
markaziy osiyo — DOCX DOCX
markaziy osiyo
18 стр. 2,4 МБ
janubiy sharqiy osiyo etnologiyasi — PPTX PPTX
janubiy sharqiy osiyo etnologiyasi
12 стр. 2,5 МБ
janubiy osiyo xalqlari etnologiyasi — PPTX PPTX
janubiy osiyo xalqlari etnologiyasi
21 стр. 891,2 КБ
old osiyo xalqlari etnologiyasi — DOCX DOCX
old osiyo xalqlari etnologiyasi
15 стр. 241,6 КБ
markaziy osiyo transporti — PPTX PPTX
markaziy osiyo transporti
10 стр. 4,5 МБ