tillarning tipologik tasnifi

PPTX 20 стр. 222,8 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 222,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

tillarning tipologik tasnifi mamatqulova. sh. 30.11.2024 rivojlanish 30.11.2024 obyektiv, dialektik jarayon bo‘lib, bir sifatdan boshqa sifatga o‘tish natijasida yuz beradigan o‘zgarishlar tufayli ro‘y beradi dunyodagi har bir predmet, hodisa doimiy harakatdadir. xuddi shuningdek, til ham hamisha o‘zgarishda jamiyat bu harakatdan to`xtasa yoki bu aloqa uzilsa, o‘sha zahoti til ham rivojlanishdan to`xtaydi, yo`qoladi. 30.11.2024 til taraqqiyotida ichki va tashqi omillar mavjud. til taraqqiyotining ichki omillari til tizimidagi sathlarning o‘ziga xos rivojlanishiga asoslansa, tashqi faktorlar til va jamiyat, tillararo munosabat va ta’sir, nutq jarayoni, o‘zlashma, qatlam singari lisoniy, aniqrog‘i ekstralingvistik hodisalarda aks etadi. shunga ko‘ra, tilshunoslik 2 ga: ichki tilshunoslik hamda tashqi tilshunoslikka bo‘linadi. 30.11.2024 ichki tilshunoslik tilning ichki qurilishini, sistemasini o‘rgansa, tashqi tilshunoslik 1) tilning ijtimoiy ahamiyati va vazifasini, 2) ya’ni jamiyatda yashovchi inson, so‘zlovchining tildan qay tarzda foydalanishi-yu, tilning jamiyatga ta’siri, 3) shuningdek, bir xil hamda turli til oilasiga mansub tillarning o‘zaro munosabati, 4) tilga tashqi ta’sir natijasida ro‘y beradigan …

2 / 20

netik tizimga, leksik sathga, grammatik qurilishga, stilistik uslublarga ega 30.11.2024 yuneskoning ma’lumotiga ko’ra dunyoda 5600 dan ortiq, til mavjud.unga 100, 200 kishidan iborat bo’lgan qabila tili ham 100 millionli xalq tili ham kiradi. 30.11.2024 tillarni klassifikatsiyasida asosan geneologik, arial, tipologik, funktsional klassifikatsiyasiga e’tibor beriladi. arial klassifikatsiyada jahon tillarining xaritasi,ayrim tillar qo’llanish doirasining kengayishi yoki torayishi o’rganiladi. tillarning funktsional klassifikatsiyasi a) tilning o’zi tegishli bo’lgan xalq tarixi bilan aloqasi b) tilning jamiyatdagi vazifasiga asoslanadi. tipologik klassifikatsiyada tillarning grammatik ko’rinishi asosga olinib,ularning asosiy tiplari belgilanadi. tillarning geneologik klassifikatsiyasi til faktlarini tarixiy prinsip asosida o’rganib tillarning qarindoshlik munosabatini aniqlaydi.bu klassifikatsiyasi deyarli dunyodagi barcha tillarni qamrab oladi. 30.11.2024 qiyosiy - tarixiy metod qiyosiy-tarixiy metodning shakllanishiga f.bonn, ya.grimm, r.rask, a.x.vostokovlar asos soldilar. frana bonn (1791-1861) 1816 yilda e’lon qilgan “sanskrit tilining tuslanish sistemasi va uni grek, lotin, fors va german tillaridagi tushlanish sistemasiga qiyoslash” asarida bu tillardan tuslanishning o’xshashligini va bu tillarning bir manbadan kelib …

3 / 20

iy grammatikasini birinchi bo’lib yaratdi.u to’rt tomlik “nemis tilli grammatikasi” asarida german tillari bilan boshqa hind –yevropa tillarining tovushlar sistemasi o’rtasida o’xshashlik borligini isbotlab berdi. bu fonetik qonun keyinchalik “grimm qonuni”deb nom oldi. 1820yilda mashhur rus tilshunosi a.x.bostakov o’zining “slavyan tili haqida mulohazalar”asarida slavyan tillari o’rtasida qardoshlik munosabati borligini isbotlab berdi. 30.11.2024 qiyosiy-tarixiy metod asosida qiyosiy tarixiy. tilshunoslik shakllandi.bu esa tillarning qardoshlik munosabatini o’rganish asosida tillarning geneologik klassifikatsiyasini yaratdi. ba’zi hind-yevropa tillaridagi “ona”, “uch”, “suv”so’zlarni taqqoslaymiz. rus bolgar polyak litva nemis fransuz tojik mat mayka matka matina mutter meve modar tri tri trzy trys dret trois se voda voda woda vanduo wasser eou ob 30.11.2024 demak qiyosiy-tarixiy metod subetantsional (ifoda ma’no) metod bo’lib tillarning qarindoshlik munosabatini aniqlashda qardosh tillarning tarixiy taraqqiyot qonunlarini o’rganishda til faktlarini qayta tiklashda so’zlarning etimologiyasini o’rganishda muhim rol o’ynaydi. 30.11.2024 tilllarning geneologik klassifikatsiyasi. 30.11.2024 geneologik klassifikatsiya tillarning qarindoshlik munosabatini isbotlash tillarning dastlabki formalarini tiklash tillarning tarixiy …

4 / 20

i: 1. hind tillari guruhi hind urdu bengal,panjop, laxndo, sinx, rajastxon, gujarat, maratxi, singal, nepal, bixar, oriy, assam, kashmir, lo’lilar tili. o’lik til, sanskrit-qadimiy hind adabiy tili. hind tilshunosi panini sanskrit tilining grammatikasini yaratgan. 2. eron tillari guruhi: fors,pushtu, tojik, kyrd, osetin,sug’diy xx asr boshlarida o’rta osiyoda topilgan til, pomir-yozuvga ega bo’lgan pomir tillari,skif, pahveaviy,xorazmiy,qadimgi fors, porfyan, kabi tillar o’lik tillar hisoblanadi. 30.11.2024 3. slavyan tillari guruhi: uch kichik guruhga bo’linadi: a)sharqiy,v)g’arbiy,b)janubiy. a) sharqiy slavyan tillari: rus,ukrain,belarus tilli. d) janubiy slavyan tillari:balgar,makedon, serb-xorvat,sloven tilli. v) g’arbiy slavyan tillari:chex,polyak, slovak,kashub,sarob tilli. 4. boltik tillari guruhi litva,latviya tillari 5. german tillari guruhi ham 3 kichik guruhga. a) shimoliy german,b)g’arbiy va v) sharqiy german tillariga bo’linadi. a) shimoliy german tillari: daniya, shved, norveg, island tili. b)g’arbiy german tillari: ingiliz, golland,firts, nemis tilli. v)sharqiy german tillariga vestgot,ostgot tillari kiradi va ular o’lik til hisoblanadi. 30.11.2024 30.11.2024 6. ramon tillar guruhi: fransuz,italyan,ispan,portugal,rumen, moldavan va lotin …

5 / 20

t tillari kiradi. iii.kavkaz tillari oilasi. 1.g’arbiy guruh: abxaz,kabardin,cherkas,adigey 2. nax tillar guruhi: chechen, ingush,bastbiy 3.dog’iston tillar guruhiga avar, dargin, lezginlak,tabasarin,kabi yozuvi bor tillar,andiy, xaratin,tindin,chamolin, bagaul,axvax,butlix,gadoberin,sez,betetunkabi yozuviga ega bo’lmagan tillar kiradi. janubiy va kartvel tillari guruhiga gruzin,zan vasvan tillari kiradi.gruzin tili qadimiy yozuviga ega. 30.11.2024 turkiy tillar oilasi turkiy tillar oilasi to’g’risida har xil fikrlar mavjud. d.polivanov, g.ramstedt turkiy tillarni katta oltoy tillar oilasiga kiruvchi guruh deb hisoblab, bu oilaga tungus-monchjur, mug’ul,kores,va yapon tillarini ham kiritishadi.o.betling, g.binkler urol-oltoy tillari oylasini ajratib unga fin-ugor tillarini ham kiritishadi. turkiyshunoslarning fikricha turkiy,mug’ul, tungus-manchjur tillari orasidagi genetik qarindoshlik uzil-kesil tasdiqlanmagan.ularni birlashtirishi mumkin bo’lgan narsa-tipologik o’xshashlik bo’lib, bu tillar agglyutinativ tillar guruhiga kiradi. lekin bu qarindosh degan ma’noni anglatmaydi. shuning uchun ham ko’p adabiyotlarda turkiy tillar alohida oila sifatida ajratiladi. 30.11.2024 turkiy tillar oilasiga kiruvchi guruhlar va tillar. g’arbiy xun tarmog’i 1. bulg’or guruhi chuvash tili 2. o’g’uz guruhi bir nechta kichik bo’limlardan tashkil topgan: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tillarning tipologik tasnifi"

tillarning tipologik tasnifi mamatqulova. sh. 30.11.2024 rivojlanish 30.11.2024 obyektiv, dialektik jarayon bo‘lib, bir sifatdan boshqa sifatga o‘tish natijasida yuz beradigan o‘zgarishlar tufayli ro‘y beradi dunyodagi har bir predmet, hodisa doimiy harakatdadir. xuddi shuningdek, til ham hamisha o‘zgarishda jamiyat bu harakatdan to`xtasa yoki bu aloqa uzilsa, o‘sha zahoti til ham rivojlanishdan to`xtaydi, yo`qoladi. 30.11.2024 til taraqqiyotida ichki va tashqi omillar mavjud. til taraqqiyotining ichki omillari til tizimidagi sathlarning o‘ziga xos rivojlanishiga asoslansa, tashqi faktorlar til va jamiyat, tillararo munosabat va ta’sir, nutq jarayoni, o‘zlashma, qatlam singari lisoniy, aniqrog‘i ekstralingvistik hodisalarda aks etadi. shunga ko‘ra, tilshunoslik 2 ga: ichki tilshunoslik ham...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (222,8 КБ). Чтобы скачать "tillarning tipologik tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tillarning tipologik tasnifi PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram