юнон-эрон урушлари

DOC 62,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353507125_40089.doc юнон-эрон урушлари www.arxiv.uz режа: 1. юнон-эрон урушларининг сабаблари. 2. эронликларнинг биринчи ва иккинчи юришлари. марафон жанги. 3. учинчи юриш. фермопол ва саламин жанглари. 4. юнонларнинг ғалабаси. делос иттифоқи. милоддан аввалги vi асрнинг иккинчи ярмида эрон шарқнинг энг қудратли давлатига айланади. у қисқа вақт ичида қора денгиздан ҳинд океанигача, ўрта ер денгизининг шарқий соҳилларидан ҳиндистонгача бўлган ерларни босиб олади. энди эронликлар юнонистонга хам кўз олайтира бошлайдилар. эрон қўшинлари юнонистоннинг қора, мармар ва эгей денгизлари соҳилларидаги мустамлакаларини, улар орасидаги йўлларни ва ундаги бўғозларни ҳам эгаллаганлар. бу билан эронликлар юнонистоннинг қора денгиз соҳилларидаги халқлар билан алоқасини узиб қўйганлар. эрон қўшинлари илгарироқ мисрни ҳам забт этган эди. натижада қора денгиз ва миср томондан юнонистонга келиб турадиган ғалла ва бошқа маҳсулотлар келмай қўйган. эрон қўшинлари эгей денгизидаги оролларнинг кўпчилигини, шунингдек унинг шимолидаги ерларни ҳам истило қилганлар. юнонистон шарқ ва шимоли-шарқ томондан душман босқини хавфи остида қолган. бу вақтда юнонистон полислари ўртасида бирлик йўқ бўлиб, …

ўшинлари юнонистонга етолмай, денгиз фалокатидан омон қолган кучлари билан орқага чекинишга мажбур бўлган. эрон қўшинлари орқага чекингач, доро i юнонистон полисларига элчи юбориб, уларнинг эронга тобе бўлишларини талаб қилган. кўпчилик юнон шаҳар-давлатлари эрон шоҳининг талабига рози эканликларини билдирганлар. фессалия ва беотиядаги айрим полислардаги хоин аслзодалар ўз ҳукмронликларини сақлаб қолиш учун эрон ёрдамига умид боғлаганлар. аммо афина ва спарта доро i нинг таклифини рад этган. афинада эрон элчилари қоядан улоқтирилган. спартада эса элчиларни ерни ҳам, сувни ҳам шу ердан олсинлар, деб қудуққа ташлаганлар. шу тариқа доро i нинг бутун юнонистонни ўзига тобе этиш йўлидаги биринчи уриниши натижасиз тугаган. эрон шоҳи доро i катта тайёргарликдан сўнг милоддан аввалги 490 йилда юнонистонга қарши иккинчи юришини бошлаган. эроннинг ҳарбий денгиз флоти киликия қирғоқларидан сузиб, эгей денгизини кесиб ўтган. эрон ҳарбий денгиз флотига тажрибали қўмондон датис ва шоҳнинг жияни артаферилар бошчилик қилган. эронликлар эвбия оролига қўшин тушириб, тезда эретрияни босиб олганлар. датис ўз қўшинларини аттиканинг …

ар тўлин ой чиқмасдан туриб, ёрдамга кела олмасликларини билдирганлар. афинанинг жанговар қўшинига мильтиад қўмондонлик қилган кун у бутун лашкарни жанговар тартибда сафлаган ва эронликларга қарши ҳужумга ўтган. марафон ёнида ҳаёт-мамот жанги бўлган. юнон қўшинлари эрон қўшинларига қараганда кам бўлишларига қарамай, бу жангда ғолиб чиққанлар. юнонлар эрон қўшинларини эгей денгизининг саёзлигида батамом яксон этганлар. юнон қўшинлари эронликларнинг етти кемасини қўлга туширганлар, бошқа кемалар қочиб қолган. марафон ёнида ғалабани афинага етказиш учун бир чопар 42 км масофани чопиб ўтган. чопар афина остоналарига югуриб келиб, "қувонинг, биз енгдик!", деб шу заҳоти юраги ёрилиб, жон берган. ривоятларга кўра, марафонча югуриш ана шундан қолган экан. марафон мағлубиятидан кейин эронликлар афинага яна ҳужум қилишга ҳаракат қилган бўлсада, афиналикларнинг кучли мудофаасини кўриб бунга журъат қилмаганлар. милоддан аввалги 486 йили эрон шоҳи доро 1 вафот этади. шундан кейин эрон тахтига унинг ўғли ксеркс ўтиради. ксеркс мамлакатдаги қўзғолонларни бостириб, юнонистонни босиб олишга тайёргарлик кўра бошлайди. бу даврда юнонистондаги полислар …

иради. ксеркс қўшини жанг қилмай шимолий юнонистонни ишғол қилади. чунки фессалия билан македония ксерксга жангсиз итоат этади. юнонлар билан эрон қўшинлари фермопол ёнида бир-бирларига тўқнаш келадилар, фермопол мудофаасига спарта подшоси леонид бошчилик қилади ва эронликларнинг ўрта юнонистонга ўтадиган йўлини тўсиб туради. эрон қўшинлари шимолий юнонистондан ўтиб, шимолий ва ўрта юнонистонни боғлаб турувчи фармопол йўлагига етиб келади. леонид ўз қўшинлари билан икки кун давомида эронликларнинг сон жиҳатдан ортиқ бўлган қўшинининг ҳужумларини қаҳрамонона қайтариб турган. лекин катта бойликка сотилган фессалиялик бир хоин эронликларни айланма тоғ сўқмоқлари орқали юнон қўшинларининг орқа томонига бошлаб борган. леонид душманларнинг орқа томондан ўраб олаётганини сезиб, 300 спарталикдан бошқа ҳамма юнон жангчиларига чекинишни буюрган. у 300 спарталик ва серғайрат юнон жангчилари билан бирга эронликларга қарши беомон жангга отланган. жанг икки кечаю икки кундуз тўхтовсиз давом этган. аёвсиз жангда леонид ва у билан қолган аскарлар қаҳрамонларча ҳалок бўлганлар. шундан кейин эронликлар ўрта юнонистонга бостириб кирганлар ва афинани ишғол қилганлар. …

ида уч қатордан эшкаклар бўлган, шунинг учун улар триералар деб аталган. уларнинг ҳар бирида 180 тадан эшкакчи ва 20-30 тадан жангчи бўлган. эронликларнинг очиқ денгизда юришга мослашган каттакон, оғир кемаларига қараганда, триералар бўғозда анча тез ҳаракат қила оларди. юнон денгизчилари тор саламин бўғозининг қаери саёз, қаерида қоя тошлар борлигини яхши билишарди. ўзининг кўп сонли флотининг ғалаба қилишига ишонган ксеркс унга бўғозга кириб, юнонлар билан жанг қилишни буюради. ксеркс ўз аъёнлари билан аттиканинг баланд қирғоғидан ўз кемалари юнонлар кемаларига яқинлашиб бораётганини кузатиб туради. оролдан эса афиналик қариялар ва аёллар жангнинг боришини кузатиб турардилар. афиналиклар ва бошқа полислардан келган юнонлар ё ғалаба, ёки қаҳрамонларча ҳалок бўлишни шиори остида жангга кирганлар. чунки улар учун чекинадиган жойнинг ўзи йўқ эди, чекинсалар оилалари қулликка тушарди. эрон флоти бўғозга кириши билан юнон эшкакчилари эшкакларини ишга солиб, кемаларини шитоб билан душман устига ҳайдаб борадилар. юнонларнинг триералари душман кемаларининг эшкакларини синдириб, бурни билан уриб кемаларнинг ёнларини теша бошлайдилар. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "юнон-эрон урушлари"

1353507125_40089.doc юнон-эрон урушлари www.arxiv.uz режа: 1. юнон-эрон урушларининг сабаблари. 2. эронликларнинг биринчи ва иккинчи юришлари. марафон жанги. 3. учинчи юриш. фермопол ва саламин жанглари. 4. юнонларнинг ғалабаси. делос иттифоқи. милоддан аввалги vi асрнинг иккинчи ярмида эрон шарқнинг энг қудратли давлатига айланади. у қисқа вақт ичида қора денгиздан ҳинд океанигача, ўрта ер денгизининг шарқий соҳилларидан ҳиндистонгача бўлган ерларни босиб олади. энди эронликлар юнонистонга хам кўз олайтира бошлайдилар. эрон қўшинлари юнонистоннинг қора, мармар ва эгей денгизлари соҳилларидаги мустамлакаларини, улар орасидаги йўлларни ва ундаги бўғозларни ҳам эгаллаганлар. бу билан эронликлар юнонистоннинг қора денгиз соҳилларидаги халқлар билан алоқасини узиб қўйганлар. эрон қўшинлари илг...

Формат DOC, 62,5 КБ. Чтобы скачать "юнон-эрон урушлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: юнон-эрон урушлари DOC Бесплатная загрузка Telegram