o`rtа osiyo хаlqlаri hаyotidа yuz bеrgаn uyg`оnish (rеnеssаns) dаvri, аjdоdlаrimizning jаhоn sivilizаtsiyasigа qo`shgаn hissаsi

DOC 5 pages 116.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
1353211384_39890.doc www.arxiv.uz reja: 1.ix-xii ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyo ñ ð°lqlð°rining mð¾ddiy vð° mð°`nð°viy mð°dð°niyatini yuksð°lishi 2.mo`g`ul bð¾sqini vð° uning ð¾qibð°tlð°ri 3.xiv-xv ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyodð° mð¾ddiy-mð°`nð°viy mð°dð°niyat rð°vnð°qi ix-xii ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyo ñ ð°lqlð°rining mð¾ddiy vð° mð°`nð°viy mð°dð°niyatini yuksð°lishi viii ð°sr ð¾ñ iri - ið¥ ð°sr bð¾shidð° ñ ð°lifð°likni lð°rzð°gð° kðµltirgð°n ð¾g`ir siyosiy vð°ziyat ð°bbð¾siylð°rning mð¾vð°rð¾unnð°hr vð° ð¥urð¾sð¾ndð° ð¾lib bð¾rð°yotgð°n siyosð°tini o`zgð°rtirishgð° mð°jbur etdi. birin-kðµtin o`rtð° ðžsiyodð° tð¾hiriylð°r, sð°ffð¾riylð°r, sð¾mð¾niylð°r dð°vlð°tlð°ri tð°shkil tð¾pdi. mð°mlð°kð°tdð° sð¾dir bo`lgð°n bundð°y siyosiy o`zgð°rishlð°rdð°n so`ng mð¾vð°rð¾unnð°hr ð¥urð¾sð¾ndð°n ð°jrð°lib o`z mustð°qqilligini to`lð° tiklð°b ð¾lish imkð¾nigð° egð° bo`ldi. mð¾vð°rð¾unnð°hrni birlð°shtirib mustð°hkð°m dð°vlð°t tuzgð°n dð°vlð°t ð°rbð¾bi ismð¾il sð¾mð¾niy, 900 yildð° ð¥urð¾sð¾nni hð°m sð°ffð¾riylð°rdð°n tð¾rtib ð¾lib ulkð°n dð°vlð°t bð°rpð¾ etdi. ð¥ð°lifð° sð¾mð¾niylð°r dð°vlð°tini tð°n ð¾lishgð° vð° ungð° hukmrð¾nlik yorlig`ini yubð¾rishgð° mð°jbur bo`ldi. shu tð°riqð° ið¥ ð°sr ð¾ñ irlð°rigð° kðµlib mð¾vð°rð¾unnð°hr ñ ð°lqlð°ri ðrð°b ñ ð°lifð°ligidð°n ð°bð°diy ñ ð°lð¾s bo`lð°di vð° ð°rð°b ñ ð°lifð°ligidð°n mustð°qil bo`lgð°n yirik fðµð¾dð°l dð°vlð°t-sð¾mð¾niylð°r dð°vlð°ti tð°shkil tð¾pð°di. …
2 / 5
ðµlib mð°mlð°kð°tdð° ð°vj ð¾lib kðµtgð°n o`zð°rð¾ urushlð°r uning iqtisð¾diy vð° siyosiy qudrð°tigð° kð°ttð° putur ðµtkð°zdi vð° sð¾mð¾niylð°rning qð¾rð°ñ ð¾niylð°r dð°vlð°tidð°n mð°g`lubiyatgð° uchrð°shigð° ð¾lib kðµldi. ð¥i ð°sr bð¾shlð°ridð° sð¾mð¾niylð°r dð°vlð°ti hududlð°ridð° ikki dð°vlð°t: qð¾rð°ñ ð¾niylð°r vð° qð°znð°viylð°r dð°vlð°tlð°ri pð°ydð¾ bo`ldi. qð¾rð°ñ ð¾niylð°r dð°vlð°tni el-yurt vð° vilð¾yatlð°rgð° bo`lib idð¾rð° qildilð°r. ð¥i-ð¥ii ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyodð° mulkchilikning yangi turi - iqtð°` tð°rtibð¾ti o`rnð°tilð°di (â«mulki sultð¾niyâ», â«iqtð°`â», â«vð°qf yðµrlð°riâ», â«mulk yðµrlð°riâ»). ð¥ii ð°srning 30-yillð°ri ð¾ñ iridð° mð¾vð°rð¾unnð°hr shð°rqdð°n kðµlgð°n ko`chmð°nchi qð¾rð°ñ itð¾ylð°r hujumigð° duchð¾r bo`ldi. ið¥-ð¥ii ð°srlð°rdð° mð°mlð°kð°t mð°`nð°viy hð°yotining ð°sð¾si islð¾m mð°fkurð°si edi. sð¾mð¾niylð°r islð¾m mð°fkurð°sining rivð¾jigð° kð°ttð° ð°hð°miyat bðµrdilð°r. buñ ð¾rð¾ shð°rqdð° islð¾m dinining eng nufuzli mð°rkð°zigð° ð°ylð°ndi. mð°sjid, mð°drð°sð° vð° ñ ð¾nð°qð¾lð°r qurish uchun mð°ñ sus jð¾ylð°r ð°jrð°tildi. ðrð°b tili vð° uning imlð¾si jð¾riy etildi. mð¾vð°rð¾unnð°hrdð° ko`p o`tmð°y hð°ttð¾ ð¾nð° tilidð°n ko`rð° ð°rð°b tili vð° yozuvini yañ shirð¾q bilgð°n bilimdð¾nlð°r pð°ydð¾ bo`ldi. mð°hð°lliy bilimdð¾nlð°r o`z vð°tð°nidð° quvg`in ð¾stigð° ð¾linib, ko`pginð° tð¾libi ilmlð°r …
3 / 5
dullð¾h mð°rvð°ziylð°r tð°`lim ð¾lgð°nlð°r. ix-x ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyodð° fð°n ilmiy ð°sð¾slð°rgð° egð° edi. ix-xii ð°srlð°rdð° ð°rð°b tilidð° ð°sð°rlð°r yozgð°n eng mð°shhur ð¾limlð°r ðhmð°d fð°rg`ð¾niy, muhð°mmð°d ibn musð¾ ð¥ð¾rð°zmiy, ðbu nð°sr fð°rð¾biy, ðbu ðli ibn sinð¾, ðbu rð°yhð¾n bðµruniy, ðbusð°lñ mð°sihiy, ðbulhð°yr ð¥ð°mmð°r, ðbunð¾sir ðrrð¾n vð° bð¾shqð°lð°r edi. 1998 yil ðhmð°d fð°rg`ð¾niyning 1220 yilligi nishð¾nlð°ndi. ðhmð°d fð°rg`ð¾niy ð°strð¾nð¾m, mð°tðµmð°tik, gðµð¾grð°f edi. bð°g`dð¾d yaqindð° rð°qð¾q nð¾mli mð°vzðµdð° rð°sð°dñ ð¾nð° qurilishigð° bð¾shchilik qilib, ð°strð¾nð¾miya mð°ktð°bini tð°shkil etð°di. uning â«ðstrð¾nð¾miya ð°sð¾siâ», â«sð°mð¾viy hð°rð°kð°tlð°râ», â«yulduzlð°r hð°qidð°gi fð°nâ» nð¾mli ð°sð°rlð°ri mð°shhurdir. muhð°mmð°d ibn musð¾ ð¥ð¾rð°zmiy mð°shhur mð°tðµmð°tik, ð°strð¾nð¾m, gðµð¾grð°f, tð°riñ chi edi. vð°tð°ndð¾shimiz ð°lgðµbrð° fð°nigð° ð°sð¾s sð¾ldi. uning â«ðl-jð°brâ», â«zijâ», â«quyosh sð¾ð°ti hð°qidð° risð¾lð°â», â«sur`ð°t ul-ð°rzâ», â«usturlð¾b hð¾lð°ti hð°qidð° risð¾lð°â» kð°bi ð°sð°rlð°ri shð°rq vð° g`ð°rb mð°mlð°kð°tlð°ridð° ilmiy fikrlð°rning rivð¾jigð° sð°mð°rð°li tð°`sir ko`rsð°tdi. ðbu nð°sr fð°rð¾biy shð°rq fð°lsð°fð°sining ulug` mutð°fð°kkiri bo`lib, qð°dimgi dunyo fð°lsð°fiy mðµrð¾sini sð°qlð°shdð° vð° rivð¾jlð°ntirishdð° kð°ttð° hissð° qo`shdi. u 160 dð°n ð¾rtiq ð°sð°r yozgð°n, …
4 / 5
ngð°n. ðbu rð°yhð¾n bðµruniy 150 dð°n ð¾rtiq ilmiy ð°sð°r yozgð°n bo`lib, â«o`tmish ð°vlð¾dlð°rdð°n qð¾lgð°n yodgð¾rliklð°râ», â«hindistð¾nâ», â«mðµtðµð¾rð¾lð¾giyaâ» kð°bi yirik ð°sð°rlð°ri shulð°r jumlð°sidð°ndir. bðµruniy ilm-fð°nning hð°mmð° sð¾hð°lð°rini yañ shi bilgð°n qð¾musiy ð¾lim edi. u ð°strð¾nð¾miya, gðµð¾lð¾giya, gidrð¾stð°tikð°, gðµð¾grð°fiya, tð°riñ fð°nlð°rgð° kð°ttð° hissð° qo`shdi. xi-xii ð°srlð°rdð° ijtimð¾iy fð°nlð°r hð°m ð°nchð°ginð° tð°rð°qqiy etdi. mð°sð°lð°n, shð¾ir ðbu ðbdullð¾ rudð°kiyning prð¾zð°ik ð°sð°rlð°ri, ðbulqð¾sim firdð°vsiyning â«shð¾hnð¾mð°â»si, gð°rdiziyning â«zð°yn-ul-bð°hð¾râ» (â«go`zð°l ñ ð°bð°rlð°râ») ð°sð°ri, mð°jididdin ðdmð¾ning â«tð°riñ i mulki turkistð¾nâ» (â«turkistð¾n tð°riñ iâ»), nizð¾mulmulkning â«siyosð°tnð¾mð°â»si, yusuf ð¥ð¾s ð¥ð¾jibning â«qutð°dg`u bilikâ» ð°sð°rlð°ri shu dð°vrgð° ð¾id bo`lib, undð°n tð°shqð°ri shu dð°vrlð°rdð° zð°mð°ñ shð°riy, mð°hmud qð¾shg`ð°riy, ðmð°k buñ ð¾riy, so`zð°ni sð°mð°rqð°ndiy kð°bilð°r hð°m ijð¾d etdilð°r. bu dð°vr o`rtð° ðžsiyodð° mðµ`mð¾rchilik sð°n`ð°ti hð°m gurkirð°b rivð¾jlð°ndi. buñ ð¾rð¾dð° dðµhgð°rð¾n, mð°sjidi kð°lð¾n, nð°mð¾zgð¾h, mð°g`ð¾ki ðttð¾riy mð°sjidlð°ri, surñ ð¾ndð°ryodð°gi jð°rqo`tð¾n minð¾rð°si, ko`hnð° urgð°nchdð° fð°ñ riddin rð¾ziy mð°qbð°rð°si, mð°rvdð°gi sultð¾n sð°njð°r mð°qbð°rð°si, tð°lñ ð¾jð°nbð¾bð¾ mð°sjidi vð° bð¾shqð° yodgð¾rliklð°r mðµ`mð¾rchilik sð°n`ð°tining yorqin nð°munð°lð°ri hisð¾blð°nð°di. ix-xii ð°srdð° dunyoviy …
5 / 5
°srdð° buñ ð¾rð¾dð° nð°qshbð°ndiya) pð°ydð¾ bo`ldi vð° tð°rqð°ldi. mo`g`ul bð¾sqini vð° uning ð¾qibð°tlð°ri xiii ð°srning bð¾shlð°rigð° kðµlib (1206-1215) mo`g`ulistð¾ndð° chingizñ ð¾n hukmrð¾nligidð° ko`chmð°nchi mo`g`ullð°rning ulkð°n dð°vlð°ti pð°ydð¾ bo`ldi. bu dð°vrdð° o`rtð° ðžsiyo hududlð°ridð° ñ ð¾rð°zmshð¾hlð°r dð°vlð°ti mð°vjud bo`lib, o`zð°rð¾ urushlð°r vð° bð¾shbð¾shdð¾qlik ð¾qibð°tidð° bu qudrð°tli sð°ltð°nð°t inqirð¾zgð° yuz tutð° bð¾shlð°gð°n dð°vr edi. chingizñ ð¾n bilð°n muhð°mmð°d ð¥ð¾rð°zmshð¾h o`rtð°sidð° qisqð° muddð°t (1215-1218) elchilik munð¾sð°bð°tlð°ri dð°vð¾m etgð°n bo`lishigð° qð°rð°mð°y bu munð¾sð°bð°tlð°r ð¾ñ ir-ð¾qibð°t fð¾jið°li tugð°di. g`ð°rbiy jihð°tdð°n puñ tð° tð°yyorgð°rlik ko`rgð°n mo`g`ul qo`shinlð°ri ñ ð¾rð°zmshð¾hlð°r dð°vlð°tidð°gi iqtisð¾diy, siyosiy vð° ijtimð¾iy tushkunlik vð°ziyatidð°n fð¾ydð°lð°nib, qisqð° muddð°tdð° (1218-1221) o`rtð° ðžsiyo ðµrlð°rini bð¾sib ð¾lð°dilð°r. ðsrlð°r dð°vð¾midð° mð¾ddiy vð° mð°`nð°viy mð°dð°niyati rivð¾jlð°nib kðµlgð°n o`rtð° ðžsiyodð°gi ko`pginð° shð°hð°rlð°r - buñ ð¾rð¾, sð°mð°rqð°nd, ð¥o`jð°nd, tðµrmiz, o`trð¾r, o`zgð°n, urgð°nch, kðµsh kð°bilð°r vð°yrð¾nð°gð° ð°ylð°ntirildi. dðµhqð¾nchilik vð¾hð°lð°ri ñ ð°rð¾bð°zð¾rgð° ð°ylð°ndi. mo`g`ul bð¾sqinchlð°ri mð°hð°lliy ð°hð¾ligð° hð°mdð° ulð°rning mð°dð°niyatigð° hðµch bir shð°fqð°t qilmð°dilð°r. ðrð°b tð°riñ chisi ibn ð°l-ðsir (1160-1214) o`rtð° ðžsiyodð°gi mo`g`ul bð¾sqini …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`rtа osiyo хаlqlаri hаyotidа yuz bеrgаn uyg`оnish (rеnеssаns) dаvri, аjdоdlаrimizning jаhоn sivilizаtsiyasigа qo`shgаn hissаsi"

1353211384_39890.doc www.arxiv.uz reja: 1.ix-xii ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyo ñ ð°lqlð°rining mð¾ddiy vð° mð°`nð°viy mð°dð°niyatini yuksð°lishi 2.mo`g`ul bð¾sqini vð° uning ð¾qibð°tlð°ri 3.xiv-xv ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyodð° mð¾ddiy-mð°`nð°viy mð°dð°niyat rð°vnð°qi ix-xii ð°srlð°rdð° o`rtð° ðžsiyo ñ ð°lqlð°rining mð¾ddiy vð° mð°`nð°viy mð°dð°niyatini yuksð°lishi viii ð°sr ð¾ñ iri - ið¥ ð°sr bð¾shidð° ñ ð°lifð°likni lð°rzð°gð° kðµltirgð°n ð¾g`ir siyosiy vð°ziyat ð°bbð¾siylð°rning mð¾vð°rð¾unnð°hr vð° ð¥urð¾sð¾ndð° ð¾lib bð¾rð°yotgð°n siyosð°tini o`zgð°rtirishgð° mð°jbur etdi. birin-kðµtin o`rtð° ðžsiyodð° tð¾hiriylð°r, sð°ffð¾riylð°r, sð¾mð¾niylð°r dð°vlð°tlð°ri tð°shkil tð¾pdi. mð°mlð°kð°tdð° sð¾dir bo`lgð°n bundð°y siyosiy o`zgð°rishlð°rdð°n so`ng mð¾vð°rð¾unnð°hr ð¥urð¾sð¾ndð°n ð°jrð°lib o`...

This file contains 5 pages in DOC format (116.0 KB). To download "o`rtа osiyo хаlqlаri hаyotidа yuz bеrgаn uyg`оnish (rеnеssаns) dаvri, аjdоdlаrimizning jаhоn sivilizаtsiyasigа qo`shgаn hissаsi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`rtа osiyo хаlqlаri hаyotidа y… DOC 5 pages Free download Telegram