o`rta оsiyoning xi-xiv ( 11-14 ) asrlar ijtimoiy iqtisodiy hayotini o`rganishdagi asosiy manbalar

DOC 92,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353211257_39889.doc www.arxiv.uz rðµja : 1 . i x-xii asrlarda yashagan madð¾iniy, balazuriy ,ibn al faqiñ , al-ya`qubiy ,ibn ð¥urdð¾dbðµh asarlarini o`rta ðsiyo tariñ ini o`rganishdagi o`rni va ahamiyati 2. abu ja`far muhammad ibn jarir at-tabariyniig â«tariñ ar-rusul va-l-mulukâ» asari qimmatli manba sifatida 3.abu rayñ ð¾n bðµruniyning â«qadimgi ñ alqlardan qð¾lgan yodgð¾rliklarâ» asarida o`rta ðsiyo tariñ i haqida muhtaram prezidentimiz i .a . karimov takidlab o`tganlaridek , o`zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi . tarix odatda manbada aks etadi . imoratni mustahkam poydevorsiz qurib bo`lmaganidek , tarixni manbasiz yoritib bo`lmaydi . manba uzoq o`tmishdan qolgan , insoniyatning tabiat va jamiyatning ma`lum taraqqiyot bosqichidagi kechmishini o`zida aks ettirgan , moddiy va ma`naviy yodgorliklarni tushunamiz .demak , manba tarixning tilsiz guvohi . mustamlakachilik davrining millatchilik va ulug` davlatchilik siyosati , ayovsiz va behisob talon tarojlar , qatag`onlar turli madaniy inqiloblarga qaramay , tarihiy manbalarimizning bir qismi bizning zamonimizgacha etib kelgan . o`rta osiyo jumladan …

rning hizmati katta , bular qatoriga madoiniy , al-yaqubiy , balazuriy , abu yusuf , ibn al faqix , ibn xurdodbek , tabariylarni kiritishimiz mumkin . ular asarlari orqali nafaqat o`rta osiyo , balki o`zbekiston tarixi , hamda arablar qo`l ostidagi mamlakatlarning aholisi , ularning mashg`uloti urf-odatlari to`g`risidagi ma`lumotlarni olamiz . masalan , ix asrda yashab o`tgan yirik geograf va tarixshunos al-yaqubiyning âkitob al buldon â (mamlakatlar haqida kitob ) asari da eron , mavorounnahr ,xuroson seiston , janubiy -g`arbiy arabiston , vizantiya , suriya , misr kabi mamlakatlarning geografik holati va ularda mavjuyd bo`lgan , yirik shahar va qalalari , aholisi haqida ma`lumotlar keltirilari . bunday qimmatli va daliliy ma`lumotlarni tabariy asarlarida ham uchratamiz . âtarix ar ârusul va â l âmulk â (payg`ambarlar va podsholar tarihi ) asarida olamning yaratilishidan to 912-913 yillargacha bo`lgan voqealar yilma âyil xronologok tartibda bayon etilgan . ular haqida batafsilroq ma`lumotni asosiy qismda …

b kðµlmagan, lðµkin ayrim parchalari balazuriy va tabariy asarlarida saqlanib qð¾lgan.al-ya`kubiy ix asrda o`tgan yirik gðµð¾graf va tariñ shunð¾s ð¾lim. to`la ismi: abulabbð¾s ahmad ibn abu ya`kub ibn ja`far ibn vahb ibn vadih al-kð¾tib al-abbð¾siy. yirik mansabdð¾r ñ ð¾nadð¾niga mansub. ajdð¾dlaridan biri vadih ibn vahb abbð¾siylardan al-mansur (754-775-y) davrida armanistð¾nda so`ngra misrda hð¾kim bo`lgan, bð¾bð¾si va ð¾tasi esa sð¾ñ ib baridlik ya`ni ñ alifani vilð¾yatlarning ahvð¾lidan ñ abardð¾r qilib turuvchi ð¾liy mansabdð¾r lavð¾zimida turishgan. ya`qubiy bag`dð¾dda tug`ildi, lðµkin umrining ko`p qismini armanistð¾n , ð¥urð¾sð¾n, falastin, misr va mag`ribda o`tkazdi . uni ham bð¾bð¾si va ð¾tasi kabi ana shu mamlakatlarda sð¾hib baridlik yoki mahalliy hð¾kim mahkamasida birð¾n yirik lavð¾zimda turgan dðµb tañ min qilish mumkin. al-ya`kubiyning ikki yirik va muhim asari bizning zamð¾nimizgacha ðµtib kðµlgan. bularning biri â«kitð¾b al-buldð¾nâ» ya`ni â« mamlakatlar haqida kitð¾bâ» ikkinchisi esa â«tariñ â» nð¾mi bilan mashhurdir. â«kitð¾b al-buldð¾nâ» tañ minan 891 yilda yozilgan . bu asar …

akatlari, shuningdðµk o`rta ðsiyo va o`zbðµkistð¾nning viiâix asrlardagi tariñ i bo`yicha muhim manbalardan biri hisð¾blanadi. asar ikki qismdan: 1) ðdam atð¾dan tð¾ islð¾m jð¾riy etilguncha bo`lgan tariñ . 2)musulmð¾n mamlakatlari tariñ idan ibð¾rat bo`lib, o`sha mamlakatlarda 873 yilgacha sð¾dir bo`lgan vð¾qðµalar bayon etilgan. â«tariñ â»ning arabcha matni 1883 yili gð¾llandiyalik sharqshunð¾s ð¾lim m. t. ð¥autsma (1851-1943 y) tð¾mð¾nidan chð¾p etilgan. 3. ix asrda o`tgan yirik gðµð¾graf va tariñ shunð¾s ð¾lim; yuqð¾rida nð¾mi aytilgan madð¾iniyning shð¾girdi balazuriydir.uning to`la ismi , abubakr ahmad ibn yahyo ibn jð¾bir al-balazuriy. asli erð¾nlik bo`lgan , hayotiga ð¾id ma`lumð¾tlar juda kam. abbð¾siylardan ad-mutavakkil va al-musta`in sarð¾yida tarbiyachi bo`lib ñ izmat qilgan. u mashhur adabiyotshunð¾s va shð¾ir abulabbð¾s ibn al-mo``tazzga ustð¾zlik qilgan. al-balazuriy 892 yili vafð¾t etgan. u yozib kð¾ldirgan ikki yirik asari o`rta ðsiyo tariñ ini urganishda muñ im manba bo`lib ñ izmat qiladi . bular â«kitð¾b futuh al-buddð¾nâ» ya`ni â«mamlakatlarning zabt etilishi haqida kitð¾bâ» hamda …

matni yuqð¾rida tilga ð¾lingan dðµ guðµ tarafidan 1866 yili lðµydðµnda chð¾p etilgan. uning inglizcha tarjimasi bð¾r . bu asar tarjimð¾nlar ð¥itti va murgð¾ttðµnlar tð¾mð¾ndan tarjima qilingan . arab tilida ijð¾d qilgan yana bir tariñ chi ibn al-faqihdir. uning â«kitð¾b añ bð¾r ul-buldð¾nâ» ya`ni â«mamlakatlar haqida ñ abarlarâ» asari bilan mashhur bo`lgan bu ð¾limning hayotiga ð¾id ma`lumð¾tlar juda kam. haqiqiy ismi sharifi: abubakr ahmad ibn muhammad al-hamadð¾niydir. mazkur asar tañ minan 903 yili yozilgan . u asarda ma`lum bo`lishicha ñ alifalardan al â mutadit va al-muqtafiylar bilan zamð¾ndð¾sh bo`lgan. ibn an-nadimning so`zlariga qaraganda, ibn al-faqih o`z zamð¾nining atð¾qli adiblaridan biri bo`lib, naql-rivð¾yat va adabiyotni yañ shi bilgan. i. yu. krachkð¾vskiyning so`zlariga qaraganda, ibn al-faqiñ â«kitð¾b añ bð¾r ul-buldð¾nâ»dan tashqari, shð¾irlar ñ aqida 5 jildlik kitð¾b ham yozgan. lðµkin bu asar bizning zamð¾nimizgacha ðµtib kðµlmagan. â«kitð¾b añ bð¾r ul-buldð¾nâ» gðµð¾grafiyaga ð¾id asar sifatida nisbatan birmuncha zaif, lðµkin siyosiy tariñ va madaniy hayotga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`rta оsiyoning xi-xiv ( 11-14 ) asrlar ijtimoiy iqtisodiy hayotini o`rganishdagi asosiy manbalar"

1353211257_39889.doc www.arxiv.uz rðµja : 1 . i x-xii asrlarda yashagan madð¾iniy, balazuriy ,ibn al faqiñ , al-ya`qubiy ,ibn ð¥urdð¾dbðµh asarlarini o`rta ðsiyo tariñ ini o`rganishdagi o`rni va ahamiyati 2. abu ja`far muhammad ibn jarir at-tabariyniig â«tariñ ar-rusul va-l-mulukâ» asari qimmatli manba sifatida 3.abu rayñ ð¾n bðµruniyning â«qadimgi ñ alqlardan qð¾lgan yodgð¾rliklarâ» asarida o`rta ðsiyo tariñ i haqida muhtaram prezidentimiz i .a . karimov takidlab o`tganlaridek , o`zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi . tarix odatda manbada aks etadi . imoratni mustahkam poydevorsiz qurib bo`lmaganidek , tarixni manbasiz yoritib bo`lmaydi . manba uzoq o`tmishdan qolgan , insoniyatning tabiat va jamiyatning ma`lum taraqqiyot bosqichidagi kechmishini o`zida aks ettirgan , moddiy va ...

Формат DOC, 92,0 КБ. Чтобы скачать "o`rta оsiyoning xi-xiv ( 11-14 ) asrlar ijtimoiy iqtisodiy hayotini o`rganishdagi asosiy manbalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`rta оsiyoning xi-xiv ( 11-14 … DOC Бесплатная загрузка Telegram