quyosh haqida umumiy ma’lumotlar

DOCX 996.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1697279201.docx v k m r = m t v r k = m * 2 2 dl l = v c * 2 2 2 ÷ ø ö ç è æ d = l l k mc t k 284 23,45sin360 365 n d + æö = ç÷ èø 1 1 2 5 2 - = kt hc hc l l l p e l mv kt k * 2 2 = quyosh haqida umumiy ma’lumotlar quyosh haqida umumiy ma’lumotlar reja: · quyoshning tuzilishi · quyosh atmosferasi · quyoshning harorati · quyosh yadro energiyasining manbalari · quyoshning elektromagnit tabiati. quyosh nurining fizik xususiyatlari · quyosh doimiysi. atmosfera massasi. yer sirti albedosi. vaqt tenglamasi grafigi · kosmosda va yerda (φ0, ѱ0) nuqtada ixtiyoriy orientatsiyalangan qabul qilgich maydonchaga tushayotgan qn asosiy va qo’shimcha omillari va uning ta’siri quyosh nurlanishining manbasi – quyosh hisoblanib (1-rasm) bir yil davomida quyosh kosmik fazoga kaloriya energiyani …
2
hi bunday katta xajmdagi shar ichiga yer kattaligidagi sharchalardan qariyib 1 million 304 mingtasi joy bo’lib ketadi. quyoshning massasi: m=21033 kg bu kattaliklar orqali aniqlangan o’rtacha zichligi: = 1,41 g/sm3; quyosh sirtida erkin tushish tezlanishi: g= 247 m/s2 ni tashkil qiladi. quyoshda eng ko’p tarqalgan elementlar vodorod va geliy hisoblanadi. vodorod va geliyning ulushlari mos ravishda taxminan 92,1% va 7,8% ni tashkil etadi. shuningdek quyosh tarkibida 0,1% atrofida boshqa elementlarning mikroskopik konsentratsiyasi mavjud bo’lib ular temir, nikel, kislorod, azot, kremniy, oltingugurt, magniy, uglerod, neon, kalsiy va xromdan iborat. o’rtacha quyosh nurlanishi oqim zichligi 200-250 vt/m2 yoki 1752-2190 tushganda yer sathining butun yuzasiga taxminan (0,85-1,2) kvt yoki (7,5-10)kvtsoat/yil to’g’ri keladi. quyoshning tuzilishi quyoshning harorati 6000c dan (sirtida) 15000000c gacha (markaziy qismida) bo’lgan plazma shardan iborat bo’lib, uning ichki va tashqi qismlari fizik tabiatiga ko’ra bir-biridan farqlanuvchi turli qatlamlarga bo’linadi. u qatlamlar quyidagicha nomlanadi: 1. quyoshning yadro reaksiyalari ro’y beradigan markaziy qismi …
3
yaqin bo’lib, boshqa qatlamlarga nisbatan yaxshi o’rganilgan fotosfera quyidagi ob’ektlarni kuzatish mumkin: granulyasiya (donadorlik), mash’allar va quyosh dog’lari. quyosh granulyasiyasi birinchi marta xix asr oxirlarida jansen (medon) va a. p. ganskiy (pulkovo) tomonidan olingan fotografiyalarda ko’rish mumkin. fotosfera, oddiy ko’z bilan kuzatilganda, ko’rinadigandek bir tekis ravshanlikdagi sirtdan iborat bo’lmay, asalari uyasini eslatuvchi donador strukturaga ega. bu donadorlik-granulyasiya (“granul”-grekcha so’z bo’lib donadorlik demakdir) deb yuritiladi. granulyasiyani kuchli ajrata olish qobiliyatiga ega bo’lgan yirik teleskoplarda, kuzatish uchun sharoit yaxshi bo’lganda (yer atmosferasi changlardan xoli, xavoning turli yo’nalishlaridagi oqimi juda kamayganda) ko’rish mumkin bo’ladi. keyingi yillarda granulyasiya xaqidagi tasavvurlar yer atmosferasidan tashqarida-strotosferada kuzatish natijalari bilan boyitildi. quyoshni va boshqa osmon jismlarini o’rganish maqsadida strotosferaga uchirilgan astronomik stansiyalar, granulyasiya donalarining kattaligi, fizik tabiati va ularda gaz massasi oqimining xarakteri bilan tanishtirdi. bu uchishlar bilan sobiq sssrda v.a. krat rahbarligidagi guruh, aqshda esa m. shvarsshild rahbarligidagi guruh shug’ullandi. 1970 yilda uchirilgan “stratoskop - p” quyosh …
4
di. fotosferada kuzatiladigan mash’allar, ravshanligi jixatdan ajralib turadigan zanjirsimon ob’ektlardir. spektral analiz, mash’allarning ravshanligi fotosferanikidan 10-20 % ga ortiq ekanligini ko’rsatadi. mash’allarni faqat quyosh ko’rinma diskining chekkalari yaqinidagina kuzatish mumkin, disk markazi atrofida esa ular deyarli ko’rinmaydi. buning sababi, quyosh diski markazida nurlanish, uning chuqurroq oblastlaridan chiqayotganligi tufayli chetlariga nisbatan kuchliligidadir. mash’allar magnit maydonga ega bo’lib, maydon kuchlanganligi 50-100 erstedni tashkil qiladi. fotosferaning muammolarga boy ob’ektlaridan biri quyosh dog’laridir. quyoshning harorati astrofizikada murakkab masalalaridan biri-osmon jismlarining haroratini aniqlashdir. ma’lumki, harorat modda xolatini xarakterlaydigan asosiy kattalik bulib, uning fizik xususiyatlari ko’p jixatdan haroratiga bog’liq buladi. astrofiziklar uchun bu masalaning qiyinchiligi shundaki, ular, birinchidan; yerdagi tajribalardagi kabi tekshirilayotgan jismga bevosita o’rnatilgan maxsus jihozlar yordamida haroratni o’lchash imkoniyatiga ega emaslar va ikkinchidan, osmon jismlarining haroratini aniqlashda, ko’p xollarda, osmon yoritgichlari nurlanishlarini absolyut qora jism nurlanishi deb qarab va uning qonunlarini qo’llab haroratni aniqlaydilar. biroq xaqiqatda bu qonunlarni qo’llash yoritgichlar uchun xar doim xam …
5
1 sm2 yuzasidan 1 sekundda chiqadigan energiya miqdori: 0=6,26 1010 erg/ssm2 u holda stefan-bolsman qonuni orqali aniqlangan samarali harorat 0=t4eff formuladan t=5760 k bu yerda, sgs birliklarida =5, 670367(13) 10-5 erg/s sm2 grad-4. jismning samarali harorati deb, shunday absolyut qora jismning haroratiga aytiladiki, uning 1 sm2 yuzasining butun spektr bo’yicha chiqargan energiyasi, berilgan jismning 1 sm2 yuzasidan chiqadigan energiyaga teng bo’ladi. ravshanlik harorati deyiluvchi harorat esa ma’lum to’lqin uzunligi (, ) intervalida plank formulasi: dan foydalanib topiladi. plank formulasi absolyut qora jism uchun o’rinli ekanligi e’tiborga olinsa, ravshanlik harorati quyidagicha ta’riflanadi. jismning ravshanlik harorati deb, uning ma’lum to’lqin uzunligidagi, 1 sm2 yuzasi chiqaradigan energiyasi, shu to’lqin uzunligida 1sm2 yuzasidan chiqadigan energiyaga teng bo’lgan absolyut qora jismning haroratiga aytiladi, quyosh spektrining 5500a to’lqin uzunligi uchun aniqlangan ravshanlik harorati 6400k atrofida bo’ladi. siyrak plazmada harorat, bu plazmani tashkil qiluvchi zarralarning kinetik energiyasi bo’yicha aniqlanadigan harorat bilan o’lchanadi va u plazmaning kinetik harorati …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "quyosh haqida umumiy ma’lumotlar"

1697279201.docx v k m r = m t v r k = m * 2 2 dl l = v c * 2 2 2 ÷ ø ö ç è æ d = l l k mc t k 284 23,45sin360 365 n d + æö = ç÷ èø 1 1 2 5 2 - = kt hc hc l l l p e l mv kt k * 2 2 = quyosh haqida umumiy ma’lumotlar quyosh haqida umumiy ma’lumotlar reja: · quyoshning tuzilishi · quyosh atmosferasi · quyoshning harorati · quyosh yadro energiyasining manbalari · quyoshning elektromagnit tabiati. quyosh nurining fizik xususiyatlari · quyosh doimiysi. atmosfera massasi. yer sirti albedosi. vaqt tenglamasi grafigi · kosmosda va yerda (φ0, ѱ0) …

DOCX format, 996.1 KB. To download "quyosh haqida umumiy ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: quyosh haqida umumiy ma’lumotlar DOCX Free download Telegram