xattotlik

PPTX 2,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1505231904_66813.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti tarix talim yo’nalishi 3v guruh talabasi xattotlik arabcha — husnixat yozuvchi, kalligrafiya — yozuv (xat) sanʼati, kitob koʻchirish hamda meʼmoriy inshootlar, badiiy buyumlarning kitobalirini yaratish kasbi. yozuvning paydo boʻlishi natijasida yuzaga keldi. ayniqsa, arab yozuvining keng tarqalishi tufayli rivojlanishi jadallashdi. sharqda, jumladan, oʻrta osiyoda kitob bosish vujudga kelguniga qadar qoʻlyozma kitob tayyorlash, ularning nusxalarini koʻpaytirish (matn koʻchirish) bilan xattotlar shugʻullangan. xattotlok maktablari buxoro hirot xorazim farg’ona samarqand toshkent kitobat san’ati eng qadimgi kitoblardan "avesto" qoʻlyozmalari; sugʻd tilida yaratilgan "vessantaraka jataka" asari (uning varaqlari turli mamlakatlar — rossiya, fransiya, angliyada saqlanadi); sopol yuzasidagi bitiklar, charm oʻramlari, metall buyumlardagi yozuvlar, qogʻoz varaq taxlamalari (taxtachalar orasiga olib tizimchalar bilan bogʻlangan turi) va boshqalar. temuriy shahzoda boysungʻur mirzo (1397—1433) hirotda tashkil qilgan kutubxonada musavvir, naqqosh va boshqa ustalar bilan bir qatorda 40 dan ortiq xattotlar qoʻlyozma kitoblar tayyorlash, yaroqsiz holga kelganlarini taʼmirlash bilan mashgʻul boʻlgan. xattotlik markaziy osiyoda temuriylar, shayboniylar …

tlagan va "shams", "lavha", "sarlavha", "zarvaraq" "xotima" naqshlar bilan bezagan. almoida surasi “ey iymon keltirgan odamlar! sharob ichmoq, qimor o’ynamoq ,sanam yo’nmoq va zalam(odam shaklini yasash)shaytonning murdor ishlaridandir.ulardan uzoqlashingki,najot topasizlar. bilasizlarmi,shayton sharob ichmak va qimor o’ynamoq bilan sizning orangizda adovat va dushmanlik solmoq va sizni ollohning zikri va namozidan uzoqlashtirmoq istaydi.” alisher navoiy va kitobat san'ati taraqqiyoti «majolisun nafois» tazkirasi tadqiqotchisi olima suyima ganiyevaning aniqlashicha bu asarda to`rt yuz ellik to`qqiz shoir, adib va tarixchi, olim alisher navoiy va kitobat san'ati taraqqiyoti va davlat arboblari xaqida ma'lumotlar keltirilgan tadqiqotchilarning kuzatishlariga qaraganda ijodkorlarning elliktasi kitobat san'atiga daxldor ekanligini ko`rsatadi. shu bilan birga "sab'ai sayyor"dagi etti xikoyaga ishlangan miniatyuralar asosida etti maqom har birining pardalarini aniqlab olish imkoninini mavjud ko`rinadi. shundayki, adabiy manbaga ko`ra etti xikoyaning har biri muayyan rang bilan muqim bog`langan xolda bayon etiladi. nizomiy ganjaviyning "xaft paykar" va xisrav dehlaviyning "hash bihisht" dostonlariga ishlangan miniatyuralar hikoyalarda ko`zda tutilgan ana …

pardalari va navolarini ranglar vositasida imkon qadar ifoda ettirish istagidan kelib chiqqan. bu kabi murakkab ijodiy vazifani musavvirlar bevosita hazrat navoiy ko`rsatmasi asosida amalga oshirgan bo`lsalar ham ajab emas. shu asnoda miniatyura tasvirlarida ramziy mavjud maqom pardalarini aniqlashga urinib ko`ramiz. rohaviy - navo - busalik - rost - iroq – ushshoq -zirofkand hikoyalar tartibi sayyora nomi hafta kuni rang tusi birinchi hikoya ikkinchi hikoya uchinchi hikoya to`rtinchi hikoya beshinchi hikoya oltinchi hikoya ettinchi hikoya kayvon (saturn) quyosh oy mirrix (mars) atorud (merkuriy) mushtariy (yupiter) zuhra (venera) shanba yakshanba dushanba seshanba chorshanba payshanba juma qora sariq yashil qizil moviy sandal oq birinchi xikoyaga ishlangan miniatyura "bahrom qora qasrda" deb nomlanadi. unda uch xolatni, uch darajani (quyi, o`rta va yuqori) anglatuvchi jixatlarini ajratib olish mumkin. eng oldingi (quyi) saxnada tasvirlangan etti (kanizak va sozandalar) siymosi go`yo rohaviy maqomining shartli timsollari sifatida ham xozir bo`ladi. bunday yondoshuvimizga alisher navoiy dostonida qo`llangan ishorat tili …

i in'ikos etadi. asosiy tayanch tovush "mi" pardasiga to`g`ri kelgan. to`rtinchi xikoya. "bahrom gulgun qasrda" shox shafaq kiyimli go`zal bilan may ichish arafasida. quyida turli rangdagi musiqachilar tasviri. ularning o`zaro uyg`unligi "si"dan boshlab tuzilgan ushshoq maqomi pardalarini zuxur etadi. beshinchi xikoya . "bahrom moviy qasrda". u nilufar libosli go`zal bilan may ichish arafasida. quyida musiqachilar dastasi. qo`llangan ranglar asosida "fa" tayanch pardasidan boshlab tuzilgan busalik maqomi pardalarini aniqlash mumkin. oltinchi xikoya . "bahrom sandal tusli qasrda". shox sandal tusli libos kiygan go`zal bilan may ichish arafasida. quyida xonanda va kanizaklar tasviri. jami ranglar nisbati "do" pardasidan tuzilgan zirofkand pardalarini in'ikos etadi. ettinchi xikoya . "bahrom oq qasrda". shox oq libosli go`zal bilan may ichish arafasida. quyi sahnada musiqachilar dastasi va kanizaklar. timsollar sifatida kelgan ranglar asosida sol pardasidan tuzilgan rost maqomi pardalari aniqlab olish mumkin kufiy-dastlabki arab yozuvi (islomdan oldingi) suls-uchdan bir.bu yozuv ko’proq ta’limda ishlatilgan. rayhoniy-sahifalar bezagi va duo …

ga rahbar etib tayinlangan. keyinchalik bu joy oʻz davrining badiiy akademyyasiga aylanadi. uni mutaxassislar "nigorxonayi behyud" yoki "behzod akademiyasi" deb ataganlar (qadimgi hirot minniatyura moktabi). oʻzbekiston prezidenta islom karimovning farmoni (1997 y. 23 yanvar)ga binoan kamoliddin behzod nomidagi davlat mukofoti taʼsis etildi; milliy rassomlik va dizayn institutita behzod nomi berildi. oʻzr vazirlar mahkamasining qarori (1997 yil 23 dekabr)ga binoan, toshkent, samarqand sh.larida va xorijiy mamlakatlarda yunesko homiyligida behzod tavalludining 545 yilligi keng nishonlandi (2000 y. noyabr), uning va izdoshlarining ijodini oʻrganish, merosiga oid ashyolarni toʻplashga hamda toshkent shahrida behzod nomidagi memorial bogʻ barpo etishga kirishildi. 2000 yil 23 noyabrda toshkentda temuriylar tarixi davlat muzeyida behzodga bagʻishlab buyuk britaniya, turkiya, hindiston, ozarbayjon, tojikiston va oʻzbekiston sanʼatshunos olimlari ishtirokida xalqaro ilmiy konferensiya oʻtkazildi. yubiley munosabati bilan behzod hayoti va ijodiga bagʻishlangan bir qancha tadbirlar amalga oshirildi. jumladan, "kamoliddin behzod" hujjatli filmi yaratildi (2 qismli, 2000). muhammad shayboniyxon qalami tekkan surat sultonali mashhadiyning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xattotlik"

1505231904_66813.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti tarix talim yo’nalishi 3v guruh talabasi xattotlik arabcha — husnixat yozuvchi, kalligrafiya — yozuv (xat) sanʼati, kitob koʻchirish hamda meʼmoriy inshootlar, badiiy buyumlarning kitobalirini yaratish kasbi. yozuvning paydo boʻlishi natijasida yuzaga keldi. ayniqsa, arab yozuvining keng tarqalishi tufayli rivojlanishi jadallashdi. sharqda, jumladan, oʻrta osiyoda kitob bosish vujudga kelguniga qadar qoʻlyozma kitob tayyorlash, ularning nusxalarini koʻpaytirish (matn koʻchirish) bilan xattotlar shugʻullangan. xattotlok maktablari buxoro hirot xorazim farg’ona samarqand toshkent kitobat san’ati eng qadimgi kitoblardan "avesto" qoʻlyozmalari; sugʻd tilida yaratilgan "vessantaraka jataka" asari (uning varaqlari turli ...

Формат PPTX, 2,5 МБ. Чтобы скачать "xattotlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xattotlik PPTX Бесплатная загрузка Telegram