xirot miniatyura maktabi

DOC 155,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404475988_53721.doc www.arxiv.uz ð¥irot miniatyura maktabi. ðžâ€˜zbðµk xalqining buyuk farzandi, insonparvar mutafakkir, tðµngi yo‘q sð¾â€˜z ustasi nizomiddin mir alishðµr navoiy ð¾â€˜lmas asarlari bilan ð¾â€˜zbðµk adabiyotini jahon adabiyoti miqyosiga kð¾â€˜targan va progrðµssiv insoniyat madaniyati xazinasiga katta qissa qð¾â€˜shgan zotdir. shoir va olim, jamoat va davlat arbobi b ð¾lmish alishðµr navoiy tom ma'nodagi insonparvar, xalqchil shoir, o‘z xalqi taqdirini umuminsoniyat, boshqa xalqlar taqdiri bilan boqlagan adib edi. shuning uchun shoir asarlarining qaqramonlari turli millat, vakillari — ð¾â€˜zbðµk, eron, arman, yunon, arab, qind, nðµgr, xitoy xalqlarining vakillaridir. shuning uchun qam olijanob insoniy xususiyat egalari farqod, shirin, majnun, layli, baqrom, dilorom, iskandarlar jaqon adabiyoti qaqramonlari galðµrðµyasidan ð¾rin olgandir. alishðµr navoiyning qayoti, ijodi, dav​lat, jamoat arbobi sifatidagi faoliyati xv asrning ikkinchi yarmi, o‘rta osiyo va xurosonda tðµmuriylar qukmronlik qilgan, movarounnaqrda samarqand, xurosonda qirot madaniy markazga aylangan davrga t ð¾qri kðµladi. uluqbðµk, qozizoda rumiy, ali qushchi, ibn arabshoq, sharafiddin ali yazdiy, mirxond xondamir, davlatshoq samarqandiy, lutfiy, jomiy, …
2
manbalarda bðµrilgan xabarlarga k ð¾ra qirot umuman malakali ustalar, qunarmandlar, mðµ'morlar, xattotlar, naqqoshlar, nomlari qaligacha tarixda qolgan uluq shaxslar makoniga aylangan edi. zaxiriddin muqammad bobur aytganidðµk, jaqonda qirotdðµk shaqar y ð¾q edi qirotning shu darajaga kð¾â€˜tarilishiga raqnamolik qilgan shaxs qazrat alishðµr navoiy edi. bu qaqda “boburnoma”da juda adolatli s o‘zlar aytilgan: “aqli fazl va aqli qunarga alishðµrbðµkcha murabbiy va muqavviy ma'lum emaskim qargiz paydo b ð¾lmish b ð¾lqay. ustoz qulmuqammad va shayxi noyi va qusayn udiykim, sozda saromad edilar, bðµkning tarbiyat va taqviyati bila muncha taraqqiy va shuqrat qildilar. ustoz behzod va shoq muzaffar tasvirda bðµkning sa'y va eqtimomi bila mundoq mashqur va ma'ruf ð¾ldilar. muncha binoyi xayrkim, ul qildi, kam kishi mundoqqa muvaffaq bð¾â€˜lmish bð¾â€˜lg‘ay”. bu sð¾â€˜zlar uluq shoir va mutafakkir, ustoz va olim, yirik jamoat va davlat arbobi, ð¾sha davrning eng madaniyatli vakillaridan biri b ð¾lmish alishðµr navoiy qirot madaniy qayotining qomiysi, ilmu fan, adabiyot, san'at arboblarining valinðµ'mati …
3
a xatni yoqochga ð¾yib k ð¾paytirish usuli qam b ð¾lgan, ammo bu usul kðµng rivoj topmagan va tðµz orada istðµ'moldan chiqqan. o‘rta asrda sharqda qð¾lyozmalar inson tafakkuri asrlar, ming yillar davomida ajdodlar yaratgan ma'naviy boylik durdonalari maxzani b ð¾libgina qolmay, yagona tarbiya va bilim bðµrish quroli qam edi. shuning uchun yaqin vaqtlargacha qam q ð¾lyozma kitoblarni yaratishga katta aqamiyat bðµrilgan. q ð¾lyozma kitoblarning eng oliy, bðµnazir namunalari alishðµr navoiy davrida qirotda, ana shu zot ðµtishtirgan san'atkorlar tomonidan yoki uning qomiyligida yaratilgan edi. qatto maxsus xat usuli, kðµyincha asosiy uslub b ð¾lib qolgan mashqur “nasta'liq” xati qam ishlab chiqilgan edi. kotiblik o‘z navbatida madaniy qayotning qay darajada taraqqiy etganligini aniqlovchi omillardan biri qisoblangan. q ð¾lyozma kitoblarni yaratishda bir nðµcha mutaxassislar ishtirok etganlar: q og‘ozrðµz, xattot, muzaqqib (oltin qal bðµruvchi), lavvoq (sarlavqa va jadvallarni bðµzovchi), musavvir, naqqosh, va saqqof (muqovasoz). q ð¾lyozmalarning qimmati q og‘oz, siyoq ayniqsa xattot san'ati turli bðµzaklar sifati …
4
tsuz millionðµri ro‘tshild xazinasida qam saqlanib kðµlmoqda. xattot faqat qð¾â€˜lyozmalarnigina kuchirmay, toshlarga, binolar pðµshtoqiga qam xatlar bitgan, yaxshigina shðµ'rlar yozgan, xayotining oxirida esa shðµ'rda “risolai xat” asarini yaratgan. qur'onda jonivorlar tasvirini chizmaslik qaqida maxsus ta'kidlanmagan bð¾â€˜lsa qam, islom dini asrlar davomida rasm san'atining rivojiga t ð¾sqinlik qilib kðµldi. arab grafikasining turli variantlari ishlab chiqilib, xatning o‘zi san'at asariga aylanib qolganligining sababi qam shunday bð¾â€˜lsa kðµrak. qð¾â€˜lyozma kitoblar qaqida xattotlik san'atining bilimdoni a. murodov: “ sharq. mamlakatlarida va o‘rta osiyoda xristian va buddizm dunyosida k ð¾rilmagan xattotlik, xat unsurlari bilan boqlangan naqqoshlik, kompozitsiya va xat san'ati asosiga qurilgan badiiy q ð¾lyozmalar san'ati aloqida taraqqiy etgan”, dðµydi. xqx - xv asrlarda movarounnaqr, xuroson va eronda, ayniqsa xv asrning ikkinchi yarmida ) qirotda, xvq asrda esa buxoro va tabrizda naqshlar va m ð¾'jaz rasmlar bilan bðµzatilgan q ð¾lyozma kitoblar k ð¾plab yaratildi. navoiy, jomiy va behzod davridagi qirot madaniyatining yuksalishi va gullab-yashnashi o‘z- …
5
virlanmay, zamonaviy asarlar, jonli qayotdan olingan qayotiy epizodlar tarixiy voqðµalar va shaxslar portrðµtlari bilan ziynatlandi. tasviriy san'at, m ð¾'jaz rasmlarning yangi janrlari, tabiat k ð¾rinishlari, zamona aqllarining bir guruqi va aloqida shaxslar portrðµtlari, kundalik maishiy qayot lavxalarini tasvirlovchi asarlar paydo b ð¾ldi. miniatyura san'atiga xos b ð¾lgan shartlilikni qisobga olgan qolda, navoiy davrida va uning raqnamoligida qirotda kamolot ch ð¾qqisiga chiqqan m ð¾'jaz tasviriy san'atni rðµalistik y ð¾nalishdagi san'at dðµyishiga qaqlimiz. miniatyurada tasvir etilgan inson, jonivorlar va tabiat manzaralarini musavvirlar niqoyatda nafis, m ð¾'jaz chiziqlarda bðµra olganlar. b ð¾yoqlarning qammasi qam yuksak did, maqorat bilan tanlanadi, ularning uyqunligiga erishiladi, ammo ba'zida ular shartli b ð¾ladi. bu davr san'atiga xos b ð¾lgan qayotiylik xalqchillikka qam olib kðµladi. albatta, xalqchillikni tasviriy san'at asarlari xalq uchun yaratiladi, xalq orasida kðµng tarqaladi, dðµgan ma'noda tushunmaslik kðµrak. avvalo san'at namunalarini yaratuvchilar k ð¾pincha mðµqnatkash xalq orasidan chiqqan kishilar b ð¾lib, “ular o‘z ijodlarida umumxalq, idðµallari, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xirot miniatyura maktabi"

1404475988_53721.doc www.arxiv.uz ð¥irot miniatyura maktabi. ðžâ€˜zbðµk xalqining buyuk farzandi, insonparvar mutafakkir, tðµngi yo‘q sð¾â€˜z ustasi nizomiddin mir alishðµr navoiy ð¾â€˜lmas asarlari bilan ð¾â€˜zbðµk adabiyotini jahon adabiyoti miqyosiga kð¾â€˜targan va progrðµssiv insoniyat madaniyati xazinasiga katta qissa qð¾â€˜shgan zotdir. shoir va olim, jamoat va davlat arbobi b ð¾lmish alishðµr navoiy tom ma'nodagi insonparvar, xalqchil shoir, o‘z xalqi taqdirini umuminsoniyat, boshqa xalqlar taqdiri bilan boqlagan adib edi. shuning uchun shoir asarlarining qaqramonlari turli millat, vakillari — ð¾â€˜zbðµk, eron, arman, yunon, arab, qind, nðµgr, xitoy xalqlarining vakillaridir. shuning uchun qam olijanob insoniy xususiyat egalari farqod, shirin, majnun, layli, baqrom, dilorom, ...

Формат DOC, 155,5 КБ. Чтобы скачать "xirot miniatyura maktabi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xirot miniatyura maktabi DOC Бесплатная загрузка Telegram