абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари

PPT 714.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1480621235_64872.ppt абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро давлат университети психология ва социология кафедраси махсудова маҳлиё мавзу: абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари бакалавр даражаси олиш учун тайёрлаган тақдимоти абу райҳон беруний 973 -1048 абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари кириш i. боб. абу райҳон беруний ижтимоий қарашларининг илмий-назарий асослари. 1.1. беруний ижтимоий қарашларини ўрганишнинг илмий назарий асослари 1.2. беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг социологик таснифи ii боб. абу райҳон берунийнинг илмий-фалсафий қарашлари 2.1. абу райҳон беруний табиий ижтимоий фанлар орқали ижтимоий жараёнларни тасниф этишнинг ўзига хослиги хақида. 2.2. мутафаккирнинг фалсафий қарашлари iii боб. абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари 3.1. беруний қарашларида жамият, бошқарув ва ижтимоий муҳит: қиёсий таҳлил 3.2.беруний маънавий меросини ўрганишнинг илмий ва амалий аҳамияти. хулоса адабиётлар илова мавзунинг долзарблиги. давлат ва жамиятни бошқариш жараёнида ўтмиш маънавий меросимиз анъаналаридан фойдаланиш муҳим аҳамият касб этади. шу маънода буюк мутафаккир олим абу райҳон берунийнинг ижтимоий …
2
аётга ва ижтимоий муҳитга бўлган муносабати илмий назарий қарашлари тадқиқот объектини ташкил этади. тадқиқотнинг предмети. беруний яшаган даврдаги ижтимоий жамоалар ва жараёнлар тахлили ва мутафаккирнинг воқеликка объектив позитив ёндошувини тадқиқ этишдан иборат. тадқиқотнинг вазифалари. -муаммо мавзусига доир фалсафий-сиёсий, тарихий, илмий манбаларни таҳлил қилиш орқали муаммони назарий асослаш; -берунийнинг жамият ва ижтимоий тузилмалар тўғрисидаги қарашларини социология фани нуқтаи назаридан илмий муаммо сифатида тадқиқ этиш. -берунийнинг жамият, шахс, ижтимоий муҳитга оид қарашларини илмий асослаб бериш. тадқиқотнинг назарий ва амалий аҳамияти. бугунги кунда шахс жамият ижтимоий муносабатлар, ижтимоий муҳит мазмунини илмий назарий жиҳатдан такомиллаштиришда берунийнинг “қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар”, “ҳиндистон”, “сайдана” каби асарларида баён қилинган миллий ғоявий, илмий-назарий, маърифий ва услубий қарашлари билан бойитилди. тадқиқот натижаларидан таълим муассасаларида, жамоат ташкилотларида фойдаланиш, унинг хулосаларидан “шарқ мутафаккирларининг социологик қарашлари”, “менталитет социологияси”, “фан социологияси” фанларини ўқитишда фойдаланиш мумкин. тадқиқотнинг методлари: ишда тарихийлик, мантиқийлик ва қиёсий таҳлил каби усуллардан фойдаланилган. ишнинг фарази шундан иборатки, берунийнинг жамият, шахс, …
3
билан давлатимиз томонидан абу райҳон беруний дунёқарашининг янги қирраларини ўрганишга кенг имконият яратиб берилди. алломанинг илм-фан, фалсафа тарихини тадқиқ этиш борасидаги методологик тамойилларини ғарб ва шарқ тадқиқотчилари тадқиқ этилмоқда. ушбу тадқиқотларнинг таҳлили шуни кўрсатдики, берунийнинг тарихий-фалсафий ва тарихий-илмий услуби ҳозирги даврда ҳам ўз қимматини йўқотмай, аксинча янада долзарб аҳамият касб этиб бормоқда. беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг социологик таснифи илмдан нима фойда бор дегувчи қўпол ва бадмуомала жоҳиллар инсоннинг бошқа ҳайвонотдан устунлиги илм туфайли эканини билмайдиган ва илмсиз инсон ўз мазмунидан маҳрум бўлажагини улар фаҳмламайдилар, деб ёзади беруний. “илмни унинг моҳияти учун ўрганадилар. илм ўзи лаззат бағишлайди. одамлар илм туфайли эзгуликка эришадилар. улар илм туфайли ёвузликдан халос топадилар. шунинг ўзи энг аниқ фойда, энг катта давлатдир”. буюк олим берунийнинг илм таърифида айтган бу сўзлари илм-фан қимматини кўкларга кўтариш, яна айни ҳақиқатни лўнда ва ишонарли баён қилишнинг аниқ намунасидир. беруний илм душмани бўлган, ундан нима фойда бор дегувчи жоҳилларни танқид қилиш …
4
имологиясининг халқ орасида юритилиши ёки нотўғрилигини танқид қилиш; в) синоним ва омонимларни аниқлаш асосида турли тилларга ва айрим тилларга хос терминларни солиштириш; г) терминлар орфографияси ва транскрипциясини аниқлаш. берунийнинг терминологияга оид тадқиқотларини ўз ичига олган асосий асарлари «доривор ўсимликлар ҳақида китоб» ва «минералогия»дир. айрим терминологияга оид фикрларни «масъуд қонуни», «геодезия», «тафхим», «гномоника» ва бошқа асарларда ҳам учратамиз. жуда кўп миқдордаги санскрит терминларини беруний «ҳиндистон» ва «масъуд қонуни» китобларида баҳс этган, баъзи бирларини эса ҳиндлардаги фан билан боғлиқ бўлган рисолалари («ҳинд рашиклари ҳақида китоб» ва бошқалар) да кўриб чиққан. мутафаккирнинг фалсафий қарашлари улуғ шарқ мутафаккири абу райҳон муҳаммад ибн аҳмад ал-беруний шарқ тафаккур оламининг ўзига хос йўналишини очиб берди ва инсоният тарихи, унинг вужудга келиши, тараққиёти ҳамда таназзуллари атрофидаги мавжуд фикрларга аниқлик киритди. турли зиддиятли қарашларни бутун моҳияти билан ўрганиб, унга ўзига хос ёндашиб, мавжуд қарашларни кескин тарзда бойитиб, унинг ўзанини ўзгартириб юборди. аниқроқ қилиб айтганда, беруний оламнинг яралиши, инсоннинг вужудга …
5
онгимиз мазмунининг объектив ҳолатига мувофиқлиги деб таърифланади. бироқ қадимги ҳинд фалсафий мактабларининг аксариятида ҳақиқатни аниқлашга доир турли хил бир-биридан фарқ қилувчи ёндашувлар шаклланган. бу ёндошувлар орасидаги асосий фарқ шундаки, агар астика (ведани тан олувчи) мактаб вакиллари ҳақиқатни бирор борлиқ (ёки брахман)га тегишли нарса десалар, настика (ведани тан олмайдиган) мактаб вакиллари уни бизнинг онгимизнинг билиш мазмунининг характеристикаси, унинг мантиқий боғланган нутқ, ҳукм (руҳ)да ифодаланиши деб билганлар. бундан кўринадики, биринчи ҳолатда ҳақиқат бу ўз - ўзича борлиқ (брахман) дир, иккинчи ҳолда эса - бизнинг бу борлик ҳақидаги ҳақиқат (ўзлигимиз) ни билишимиз билан белгиланади. ҳинд фалсафаси вакиллари билишнинг вазифасини моҳиятга эришиш деб билган эканлар, ҳақиқат (брахман)ни нарсаларнинг асл моҳиятини ифодаловчи ишончли билим, деб тушуниш ҳиндларнинг гносеологик таълимотларида асосий мақсад бўлган. абу райҳон берунийнинг "ҳиндистон" асарида онтологик ва гносеологик муаммолар талқинини қуйидагича изоҳлаймиз: ҳиндларнинг борлик ҳақидаги қарашлари диний-мифологик характерга эга бўлиб, бу қарашларда табиат худо билан бирлашиб кетган. табиатни бундай руҳлантириш юнон ва айрим …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари"

1480621235_64872.ppt абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро давлат университети психология ва социология кафедраси махсудова маҳлиё мавзу: абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари бакалавр даражаси олиш учун тайёрлаган тақдимоти абу райҳон беруний 973 -1048 абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари кириш i. боб. абу райҳон беруний ижтимоий қарашларининг илмий-назарий асослари. 1.1. беруний ижтимоий қарашларини ўрганишнинг илмий назарий асослари 1.2. беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг социологик таснифи ii боб. абу райҳон берунийнинг илмий-фалсафий қарашлари 2.1. абу райҳон беруний табиий ижтимоий фанлар орқали ижтимоий жараёнларни тасниф этишнинг ўзига хослиги хақида. 2.2. мутафаккирнинг фалсафий қарашлар...

PPT format, 714.0 KB. To download "абу райҳон берунийнинг ижтимоий қарашлари", click the Telegram button on the left.