ix-xii asrlarda o'zbek davlatchiligi, ijtimoiy-iqtisodiy hayot

PPT 5 стр. 688,0 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 688,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1483820005_65360.ppt ix-xii asrlarda o'zbek davlatchiligi, ijtimoiy-iqtisodiyâ hayot reja: 1.â â viii asr oxiri ix asr boshlarida o'rta osiyodagi ijtimoiy, siyosiy ahvol. movarounnahrda somoniylar davlatining vujudga kelishi va uning boshqaruv tizimi. 2.â â o'rta osiyoda qoraxoniylar davlati.â undagi ijtimoiy va iqtisodiy ahvol. 3.â â xorazmshoxlar davlati. undagi siyosiy - iqtisodiy hayot. 1. viii asr oxiri ix asr boshlarida o'rta osiyodagi ijtimoiy, siyosiy ahvol viii asrning oxirlari va ix asrning boshlarida arab xalifaligining siyosiy tang ahvolga tushib qolishi o'rta osiyoda mustaqil davlatlarning tashkil topishiga qulay shart sharoitlar yaratdi. dastlab bunday davlatlar arablar istilo qilib ulgurmagan movarounnahrning shimoliy va shimoliy sharqiy hududlarida shakllandi. ana hunday davlatlarning birinchisi qorluqlar davlati bo'lsa, ikkinchisi o'g'izlar davlatidir. ix asr boshlarida abbosiylar sulolasi hukmronlik qilib kelayotgan xalifalik davlatining ichki hayotida chuqur ziddiyatli jarayonlar yuz bera boshladi. xalifa xorun ar rashid (786-809) vafotidan so'ng uning o'g'illari - amin va ma'munlar o'rtasida toju taxt uchun kurash kuchayib ketdi. muttasil 4 …

2 / 5

ng poytaxti avval marv, keyinchalik eshinpur bo'ladi. toxiriylar sulolasi toxiriylar sulolasi hukmronligi davrida movarounnahr va xuroson mustaqil davlatga aylanishda dastlabki natijalarga erishdi. o'rta osiyo somoniylar sulolasidan bo'lmish aka-uka nosir va ismoil inb ahmadlar xatti harakati tufayli to'la mustaqillikka erishdi. somoniylar sulolasi somoniylar sulolasiga asos solgan somon yirik yer egasi bo'lgan. manbalarning birida u balx yaqinidan, ikkinchisida esa samarqand atrofidan yoki termizdan bo'lgan deb qayd etilgan. somonxudot somon qishlog'i oqsoqoli bo'lgan. xalifa ma'mun mahalliy hukmdorlardan somonxudot avlodlari - uning nabiralariga movarounnahr hududlarini boshqarish huquqini topshiradi. asad ibn somon o'g'illaridan nuh samarqandga, ahmad farg'onaga, yahyo shosh va usturshonaga, ilyos chag'aniyon va hirotga hokimlik qildilar. nasr somoniy davri (856-888 y.) ix asrning o'rtalariga kelib ahmad va uning o'g'li nasr somoniylar movarounnahrning ko'pchilik hududlarini birlashtirishga muvaffaq bo'ladilar. nasr somoniy davrida (856-888 y.) movarounnahr mavqei yanada kuchaydi. xurosonda tohiriylar sulolasi ag'darilgach (873 y.), uning tarkibiga kirgan buxoro yerlari somoniylar tasarrufiga olinadi. 874- yilda nasr ukasi …

3 / 5

yuqori bo'lgan. ismoil somoniy davri ismoilning 893- yilda sharqdagi turkiy qabilalarga qarshi muvaffaqiyatli yurishi, tarozni egallab, katta o'lja, asirlar bilan qaytishi ham somoniylar qudrati yuksakligidan dalolat beradi. ismoil somoniy qudratining o'sib borishidan cho'chigan va uni zaiflashtirishni ko'zlagan bag'dod xalifasi mu'tazid (892-902 y.) xurosondagi safforiylar hukmdori amr ibn laysga xuroson bilan birga movarounnahr ustidan ham hukm yuritish huquqini beradi va uni ismoilga qarshi qo'yadi. bu esa 900 yilda ular o'rtasida katta urushga sabab bo'ladi. urush natijasi ismoil somoniy foydasiga hal bo'lib, xuroson yerlari somoniylar qo'l ostiga o'tadi. xalifalikning esa bu yerdagi ta'siri pasayadi. ismoil somoniy uzoq yillik davlatchilik tajribasiga tayanib, markaziy davlat boshqaruv tizimini va unga muvofiq keladigan mahalliy idora organlarini vujudga keltiradi.â bu tizim uning o'g'li nasr ii davrida (914-943 y.) ham takomillashib boradi. bunga ko'ra davlat boshqaruvi oliy dargoh va devonlarga (vazirliklarga) bo'linadi. eng asosiy siyosiy-ma'muriy va xo'jalik boshqaruvi vazir devoni tasarrufida bo'lgan.â boshqa devonlar esa unga bo'ysungan. turkiston …

4 / 5

ansur (997-999) davrida mamlkat oliy hokimiyati va mamlakat oliy hokimiyati va mamlakat ichida mahalliy beklar, amaldorlar o'rtasida o'zaro ichki nizolar ziddiyatlar kuchayib bordi. davlatning harbiy tayanchi bo'lgan turk qo'shinlari lashkarboshlari saltanatga bo'ysunmay, ayrim viloyatlarni egallashga ko'z tika boshladilar. masalan, alptegin, abu ali va boshqalar. bularning hammasi davlatning zaiflashuviga sabab bo'ldi. xalq noroziligi shu qadar avj oldiki, amir adul malik vafoti bahonasi bilan boshlangan qo'zg'olon amir saroyini bosib olib, yakson qildi. buning natijasida sharqdan kelgan qoraxoniylar somoniylar hukmronligini barham toptirdi. buning natijasida x asr oxiriga kelib, bu hududda qoraxoniylardan iborat yangi sulolaning hukmronligi vujudga keldi va mustahkamlanib bordi. x asrning birinchi yarmida yettisuv va sharqiy turkistonda yashovchi ko'chmanchi turk qabilalari (qorluq, chigil va yag'mo)ning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida katta o'zgarishlar bo'ldi. ularning o'troq hayotga o'tishi tezlashdi. bunday o'zgarishlarda yettisuv va qashqar orqali o'tgan qadimgi karvon yo'li ham muhim rol o'ynadi. shuningdek, qo'shni movarounnahrni o'troq aholisi bilan olib borilgan iqtisodiy va madaniy …

5 / 5

(boshqaruv) tartib-qoidalarini qo'llaganlar va somoniylar davlatida xizmat qilgan quyi pog'onadagi ilmli xodimlardan foydalanganlar. xoqonlik hududlari el viloyatlarga bo'lingan. el-yurt xokimlari "ilaqxon" viloyat noiblari "takin" deb yuritilgan. ilaqxonlar o'z nomlari bilan chaqa tangalar zarb qilar, viloyatlarning mustaqilligi uchun intilar edilar. viloyat boshqaruv ma'muriyatida somoniylar davridagidek sohibbaridlar, mustavfiylar xizmat qilardi. shaharlar va shahar xokimi, rais va muxtasiblar tomonidan boshqarilardi. har bir xon o'ziga mustaqil bo'lishga intilgan, bu esa davlatning zaiflanishiga olib keladi. imomlar, saidlar, sadrlar katta imtiyozga ega bo'lganlar. qoraxoniylar ularni izzat qilib qo'llab-quvvatlaganlar. qoraxoniylar davrida bir qator ijtimoiy o'zgarishlar sodir bo'ldi. ularning asosiy tayanchi bo'lmish ko'chmanchi chorvadorlarning bir qismi dehqonchilik bilan shug'ullanib o'troq hayotga o'tdi. o'troq dehqon aholisi o'rtasida feodal munosabatlarning rivojlanishi tez sur'atlar bilan bordi va sinfiy tabaqalanish jarayoni kuchaydi. milodning dastlabki asrlaridayoq sirdaryo va amudaryo oraligâidagi yerlarda turkiy qabilalar yashaganlar.â â mazkurâ â daryolarâ â oârta asrlardaâ sayxunâ â vaâ jayxunâ deb atalgan. viii-ix asrlarda turklarning koâpchiligi, ayniqsa, fargâona …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ix-xii asrlarda o'zbek davlatchiligi, ijtimoiy-iqtisodiy hayot"

1483820005_65360.ppt ix-xii asrlarda o'zbek davlatchiligi, ijtimoiy-iqtisodiyâ hayot reja: 1.â â viii asr oxiri ix asr boshlarida o'rta osiyodagi ijtimoiy, siyosiy ahvol. movarounnahrda somoniylar davlatining vujudga kelishi va uning boshqaruv tizimi. 2.â â o'rta osiyoda qoraxoniylar davlati.â undagi ijtimoiy va iqtisodiy ahvol. 3.â â xorazmshoxlar davlati. undagi siyosiy - iqtisodiy hayot. 1. viii asr oxiri ix asr boshlarida o'rta osiyodagi ijtimoiy, siyosiy ahvol viii asrning oxirlari va ix asrning boshlarida arab xalifaligining siyosiy tang ahvolga tushib qolishi o'rta osiyoda mustaqil davlatlarning tashkil topishiga qulay shart sharoitlar yaratdi. dastlab bunday davlatlar arablar istilo qilib ulgurmagan movarounnahrning shimoliy va shimoliy sharqiy hududlarida shakllandi. ana hunday da...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPT (688,0 КБ). Чтобы скачать "ix-xii asrlarda o'zbek davlatchiligi, ijtimoiy-iqtisodiy hayot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ix-xii asrlarda o'zbek davlatch… PPT 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram