Orqaga

mirzo ulug’bek

PPT 5 sahifa 936,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 5
1461341656_62305.ppt o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakulteti mehnat ta’limi yo’nalishi 1 â«bâ» guruh talabalasi alimov g’iyosjonning â«o’zbekiston tarixiâ» fanidan tayyorlagan o’qituvchi: isomiddinov z. qo’qon– 2013 www.arxiv.uz www.arxiv.uz ulug‘bek 1394 yil 22 martda eronning g‘arbidagi sultoniya shahrida a. temurning harbiy yurishlari paytida tug‘ilgan. to‘rt yoshidan boshlab uning tarbiyasi bilan buvisi saroymulk va bobosi temur shug‘ullanadilar. ulug‘bekka shoir muhammad solihning bobosi amir shoh malik vasiylik va murabbiylik qiladi. amir temur sevimli nevarasini safarlarda, yurishlarda ham birga olib yurgan. temur vafotidan so‘ng 15 yashar ulug‘bek samarqand hokimi bo‘ladi. poytaxti hirot bo‘lgan xuroson davlatini o‘zi boshqaradi. mirzo ulug’bek (1394 - 1449) www.arxiv.uz www.arxiv.uz ulug‘bek o‘z atrofiga â«o‘z davrining aflotuniâ» deb nom oltan qozizoda rumiy (ulug‘bek uni o‘ziga ustoz deb bilgan), â«o‘z zamonasining ptolomeyiâ» bo‘lgan ali qushchi, matemagik va astronomlar mansur koshiy, birjandiy, miram chalabiy, g’iyosaddin jamshid kabi olimlarni jamlagan. samarqanddagi obirahmat soyi yoqasida 3 qavatli, balandligi 50 …
2 / 5
ilan 1449 yshga yollangan qotil abbos tomonidan o‘ldirilgan. asarlari: â«ziji jadidi ko‘ragoniyâ», â«bir daraja sinusini aniqlash haqida risolaâ», â«risolai ulug‘bekâ», â«to‘rt ulus tarixiâ». www.arxiv.uz www.arxiv.uz dunyo astronomiya fani taraqqiyotida o‘rta asr sharq astronomiyasi, jumladan, markaziy osiyo olimlarining faoliyati alohida o‘rin tutadi. bu davrda, ayniqsa, quyosh, oy va sayyoralarning harakat nazariyasi, amaliy astronomiyaning vaqt va joyning geografik koordinatalarini aniqlashga doir masalalari bo‘yicha o‘rta osiyo, xususan, o‘zbek allomalari juda boy meros qoldirdilar. bu davrda musulmon mamlakatlarining yuzlab buyuk mutafakkirlari astronomiya, matematika va falsafa fanlari bo‘yicha tadqiqot ishlari bilan mashg‘ul bo‘ldilar. ular ichida muhammad al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abu nasr al-forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, umar xayyom, abu mahmud hamid al-xo‘jandiy, nasiruddin at-tusiy, mahmud al-chag‘miniy, qozizoda rumiy, g‘iyosiddin jamshid koshiy, ulug‘bek kabi mashhur siymolar o‘z ijodlari, ilmiy meroslari bilan markaziy osiyo xalqlarininggina emas, balki dunyo xalqlarining boyligiga aylanib, bugun jahonning barcha ellari orasida hurmat bilan tilga olinadilar. mirzo ulug’bek va uning …
3 / 5
keyingi yuz yillar mobaynida faqat sharq emas, balki g‘arb mamlakatlari ko‘pgina yirik rasadxonalarining olimlari dasturul-amal sifatida keng foydalandilar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz ulug‘bek maktabining shakllanishi astronom g‘.jalolovning fikricha, koshiy iskandar o‘limidan keyin, ya'ni 1416 yilning yozidayoq ulug‘bek tomonidan samarqandga taklif etilgan. sharqshunos olimlar b.rozenfeld bilan g.matvievskaya esa, koshiy samarqandga 1417 yili kelgan deb uqtirishadi. nima bo‘lganda ham, koshiy samarqandga kelgach, bu yerda rasadxona qurdirish niyati borligini ulug‘bekka bildirib, unga rasadxona qurilishi uchun mo‘ljallangan va yuqorida eslatilgan "astronomik asboblarga sharh" risolasini topshiradi. bunday iltimosning sababini tarixchi solih zakiy shunday bayon qiladi: "ulug‘bek "ziji elxoniy"da keltirilgan ma'lumotlar eng so‘nggi kuzatishlar natijalari bilan mos kelmasligini g‘iyosiddin jamshiddan ko‘p marta eshitganini ta'kidlaydi...". www.arxiv.uz www.arxiv.uz oqibatda matematika va astronomiyadan katta bilimga ega bo‘lgan ulug‘bek rasadxona qurilishiga rozilik beradi. shu munosabat bilan ulug‘bek ko‘p olimlarni to‘plab, 1417 yili rasadxonani qurishga bag‘ishlangan majlis ham chaqirgan. rasadxona qurilishi bo‘yicha ulug‘bekning zamondoshi tarixchi abdurazzoq samarqandiy bu majlis haqida shunday …
4 / 5
chraydigan bahslarga nuqta qo‘yadigan ma'lumot hali-hanuz topilgani yo‘q. v.bartold "ulug‘bek va uning davri" asarida 1420 yil voqealari haqida tarixchi abdurazzoq aytganlaridan xulosa qilib, madrasa va observatoriyaning qurilish ishlari 1420 yili yakunlangan degan fikrga keladi. arxeolog v.shishkin rasadxona qoldiqlarini qazish paytida uning janub tomonidan topilgan uchta tanga haqida gapirib, ulardan ikkitasining chetida 823 hijriy yil(melod bo‘yicha 1420 yil) degan yozuv bo‘lganini ma'lum qiladi. mirxondning "ravzat us-safo"da yozishicha, rasadxona binosi jadal sur'atlar bilan qurilganini inobatga olinsa, u 1420 yoxud 1421 yili qurilganligi ayon bo‘ladi. solih zakiyning "osor al-boqiya" asarida "ulug‘bek 824 hijriy yili(ya'ni 1420 yili) qurilgan rasadxonaga g‘iyosiddin jamshid va qozizoda rumiyni yetakchi shaxslar etib tayinladi", - deb yozadi. "ziji guragoniy"ning so‘zboshisida: "biz yoritg‘ichlarni kuzatish masalasini hal qildik. ularni qozizoda rumiy va g‘iyosiddin jamshid hamkorligida bajardik... bunda muhim ish("zij")ni yozish va rasmiylashtirishning (g‘.jalolov forscha "soxta va pardoxta" so‘zlarini shunday tarjima qilib, unga bir necha misollar keltiradi) boshida g‘iyosiddin, keyinroq qozizoda rumiy vafot …
5 / 5
k www.arxiv.uz www.arxiv.uz samarqand rasadxonasi tadqiqot ishlarining asosiy mahsuli "ziji ko‘ragoniy" so‘zboshi, nazariy qism va zijdan(jadvallardan) iborat bo‘lib, ja'mi 430 sahifani egallaydi. "zij"ning jadvallarsiz matnli qismi 60 sahifani, qolgan 370 sahifasi esa, astronomik, trigonometrik, geografik va astrologik jadvallarni tashkil qiladi. so‘zboshi atigi ikki sahifadan iborat. unda rasadxona va "zij"ni tayyorlashda ishtirok etgan olimlar haqida gap boradi. nazariy qism esa to‘rt bo‘limdan(maqoladan) iborat bo‘lib, birinchi bo‘lim o‘sha paytda asosiy taqvimlardan hisoblanmish - hijriy, yezdigird, jaloliy(umar xayyom loyihasi bo‘yicha xi asrda malikshoh tomonidan isloh qilingan taqvim), xitoy, uyg‘ur va boshqa bir qancha taqvimlar hamda ularning biridan ikkinchisiga o‘tish haqidagi hisob-kitoblarni o‘z ichiga oladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ikkinchi bo‘lim sferik va amaliy astronomiya masalalaridan tarkib topib, yoritgichlarning azimutlarini, makkaga tomon yo‘nalishni aniqlash hamda yerda aholi punktlarining geografik uzunlama va kenglamalarini hisoblash usullarini bayon qiladi. bu yerda mazkur jadvallarning tarkibi, ularning ishlatilishiga doir metodik ko‘rsatma va maslahatlar beriladi. uchinchi bo‘lim quyosh, oy va boshqa sayyoralarning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mirzo ulug’bek" haqida

1461341656_62305.ppt o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakulteti mehnat ta’limi yo’nalishi 1 â«bâ» guruh talabalasi alimov g’iyosjonning â«o’zbekiston tarixiâ» fanidan tayyorlagan o’qituvchi: isomiddinov z. qo’qon– 2013 www.arxiv.uz www.arxiv.uz ulug‘bek 1394 yil 22 martda eronning g‘arbidagi sultoniya shahrida a. temurning harbiy yurishlari paytida tug‘ilgan. to‘rt yoshidan boshlab uning tarbiyasi bilan buvisi saroymulk va bobosi temur shug‘ullanadilar. ulug‘bekka shoir muhammad solihning bobosi amir shoh malik vasiylik va murabbiylik qiladi. amir temur sevimli nevarasini safarlarda, yurishlarda ham birga olib yurgan. temur vafotidan so‘ng 15 yashar ulug‘bek samarqand ho...

Bu fayl PPT formatida 5 sahifadan iborat (936,0 KB). "mirzo ulug’bek"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mirzo ulug’bek PPT 5 sahifa Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
mirzo ulug’bek — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek
24 sahifa 2,3 MB
mirzo ulug’bek — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek
23 sahifa 249,3 KB
mirzo ulug’bek — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek
18 sahifa 204,3 KB
mirzo ulug’bek — DOC DOC
mirzo ulug’bek
7 sahifa 42,0 KB
mirzo ulug’bek tarixi — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek tarixi
9 sahifa 122,2 KB
mirzo ulug’bek kutubxonasi — DOCX DOCX
mirzo ulug’bek kutubxonasi
8 sahifa 26,1 KB
mirzo ulug’bek rasadxonasi — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek rasadxonasi
11 sahifa 850,8 KB
mirzo ulug’bek 2 — PPT PPT
mirzo ulug’bek 2
5 sahifa 4,1 MB
mirzo ulug’bek davlat arbobi — DOCX DOCX
mirzo ulug’bek davlat arbobi
15 sahifa 380,6 KB
“mirzo ulug’bek” fojiasidagi qahramonlarga tavsif — DOCX DOCX
“mirzo ulug’bek” fojiasidagi qahramonlarga tavsif
— 2,4 MB
mirzo ulug’bek buyuk davlat arbobi. — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek buyuk davlat arbobi.
18 sahifa 7,3 MB
mirzo ulug’bek tarix sahnasiga kirishi — PPTX PPTX
mirzo ulug’bek tarix sahnasiga kirishi
22 sahifa 237,2 KB