o`lkaning «sovetcha andozadagi avtonomiya» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi

DOC 111.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663964825.doc o`lkaning â«sovetcha andozadagi avtonomiyaâ» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi reja: 1. turkiston sovet respublikasining tuzilishi. 2. turkistonda bolshevistik diktatura va uning mohiyati. 3. moliya, sanoat tarmoq-lari, transport, hunar-mandchilikdagi o`zga-rishlar. 4. xorazmda 1917 yildagi islohotchilik harakati: natijalari va mohiyati. 5. 1918-1920-yillarda buxorodagi ijtimoiy-siyosiy ahvol. amir-likning mahv etilishi. o`lkaning â«sovetcha andozadagi avtonomiyaâ» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respub-likasining tuzilishi.turkistonda bolsheviklar asos solgan sovet rejimi chorizmning mustamlakachilik siyosatidan oshib tushdi. turkiston o`lkasi ikkinchi marta markaziy rossiyaga siyosiy va iqtisodiy jihatdan qaram bo`la boshladi.o`lkada hokimiyatning faqat ishchilar va yevropali unsurlar qo`lida bo`lib qolishi turkistondagi barcha demokratik kuchlarning yangi hukumatga bo`lgan ishonchsizligini kuchaytirib yubordi. bolsheviklar va so`1 eserlar turkiston muxtoriyati hukumatini ag`da-rib, mamlakat aholisining o`lkani boshqarishga bo`l-gan qonuniy huquqini inkor qilib, hokimiyat to`g`-risidagi masalani kelishib hal qilish imkoniyatini yo`qqa chiqardi va shu bilan turkiston siyosiy ha-yotidagi kuchlarning kelgusida muxolif turib qolishini oldindan muqarrar qilib qo`ydi. markazdagi bolsheviklar hukumati turkistonda â«so-vetcha andozadagi avtono-miyaâ» …

stalinning ko`rsatmasi asosida 30-aprelda rossiya sovet federatsiyasi tarkibida turkiston sovet respublikasi (tsr)ni tuzish to`g`risida qaror qabul qilishdi. qarorda â«turkiston sovet respubiikasi avtonom tarzda boshqari-ladi, rossiya sovet federatsiyasi markaziy hukumatini tan oladi va o`z faoliyatini u bilan muvofiqlashtiradiâ», deb yozilgan edi. s`yezd respublikaning qonun chiqaruvchi oliy orga-niâ36 kishidan iborat (18 tadan bolshevik va so`1 eser-lar kirgan) turkiston markaziy ijroiya komiteti (mik)ni sayladi. turkiston mik raisi qilib favqulodda komissar p.kobozev, hamrais qilib a.solkin saylandi. mahalliy millat vakillaridan 4 kishi: sjo`raboyev, s.yusupov, sh.ostonboyev, s.azimboyev birinchi marta mik a`zoligiga saylandi. shuningdek, turkiston xks tarkibiga 16 kishi (9 bolshevik va 7 so`l eser) kiritildi. stursunxo`jayev (sog`liqni saqlash komissari) va s.ashurxo`jayev (milliy ishlar komissari) tub millatlar-ning dastlabki vakillari sifatida hukumat tarkibiga kirish-di. shuningdek, tatarlardan lgabitov ichki ishlar va h.ibrohimov adliya komissarlari qilib saylandi. afsuski, â«sovetcha andozadagi avtonomiyaâ» tabiatan milliy muxtoriyat bo`lmay, balki hududiy bir avtonomiya edi. buning ustiga ushbu â«muxtoriyatâ» samaralaridan birinchi galda o`lkadagi yevropalik aholining …

ga bo`ysunar edi. markaz bolsheviklari bergan har qanday topshiriq so`zsiz ijro qilinishi oqibatida turkiston mintaqasini rossiyaga siyosiy va iqtisodiy qaramligi mustahkam asosda yo`lga qo`yildi. turkiston bolsheviklarining anjumanida qabul qilingan qarorlar o`lkaning keyingi taqdirida o`ta salbiy rol o`ynadi. masalan, turkiston muxtoriyati hukumatini tor-mor qilishda faol qatnashgan arman dashnoqlari par-tiyasining yo`lboshchisi s`yezdda iliq kutib olindi. tobolinning aytishicha, ular og`ir vaziyatlarda â«dash-noqsutyunâ» partiyasining yordamiga suyanishgan edi. bolsheviklar tomonidan â«sovet turkistoniâ»ga aylan-tirilayotgan mintaqada hokimiyatni siyosiy markaz-lashtirish borasidagi harakat kuchaydi. turkistonda markazning siyosiy hukmronligi boshqaruv tizimi orqali shakllandi va izchillik bilan amalga oshirishga kirishildi. shunday qilib, sovetlarning v s`yezdi turkistonni rossiya tarkibidagi o`lka sifatida e`lon qilib, davlat boshqaruvi va xalq xo`jaligi sohasidagi siyosatini markazdagi bolsheviklar hukumati belgilashini â«qonuniy aktâ» bilan muhrlagan bo`lsa, o`lka bolsheviklarining i s`yezdi ham rossiyaning partiyaviy, g`oyaviy va nazariy hukmronligini tan olib, shimoldagi bu davlat qo`l ostida bo`lishni yoqlab chiqdilar. milliy rahbar xodimlar ning faoliyati. 1918-yilning ikkinchi yarmida turkistondagi sovet ho- kimiyati, …

1918-yil bahori-dan boshlab hokimiyat organlarida ishlashlariga yo`l qo`yib, ularga qisman yon berdilar. milliy rahbar xodim-lar dastavval yangi tuzumning g`oyalaridan o`z xalqlari baxt-saodati yo`lida foydalanishga urindilar. ular bu g`oyalarni turkistonning o`ziga xos xususiyatlariga mos-lashtirishga harakat qilgan edilar. 1919-yil mart oyida turor risqulov (1894-1938) raisligida turkiston o`lkasi musulmonlar byurosi (a`zo-lari â nizomiddin xo`jayev, abdulqodir muhitdinov, yjbrohimov, yusuf aliyev, afandizoda va boshqalar) tuzildi. musulmonlar byurosi zimmasiga tub aholi o`rta-sida ish olib borishni tashkil etish vazifasi yuklatildi. turkistonda bolshevistik diktatura va uning mohiyati. musbyuroga â«ishtirokiyunâ» (hozirgi â«o`zbekiston ovoziâ») gazetasiga muhanirlik qilish vazifasi ham topshirildi. musulmonlar byurosi atigi 10 oy davom etgan faoli-yati davrida o`lka miqyosida musulmon kommunistik tashkilotlari faoliyatini yo`lga qo`yishga, katta tashkiliy ishlarni amalga oshirishga erishdi. u turkistondagi tub xalqlarning manfaatlarini himoya qilishga qattiq kirishgan edi. turkiston respublikasidagi bolshevistik rahbariyat o`rta-sida hokimiyat uchun o`zaro kurash qizib ketdi. guruh-bozliklar, mojarolar va janjallar avjga chiqdi. 1918-yil oktabr oyida f.kolesov, ltobolin, a.solkin va boshqa â«eski kommunistlarâ» …

l hukumatga topshirilishini kons-titutsiya yo`li bilan â«qonuniyâ« rasmiylashtirilishi bo`ldi. 1919-yil 19-yanvarda harbiy komissar k.osipov boshchiligida isyon ko`tarildi. ular 14 komissarni otib tashlashdi. k.osipovning xalqqa qilgan murojaatida ko`plab va`dalar berilganligiga qaramay, tub aholi betaraf qoldi. biroq isyon tezda toshkent temir yo`l ustaxonalari ishchilari va boshqa kuchlar tomonidan bostirildi. osipov farg`ona vodiysiga qochib ketdi. to`ntarishga bo`lgan urinish yangi qatag`on va terror usullarining paydo bo`lshiga olib keldi. o`lka bolsheviklari 1919-yil mart oyi boshida so`1eserlarni hukumatdan siqib chiqardilar. turkiston ^ va xks tarkibi nuqul kommunistlardan iborat qilib tuzildi. markaz bolsheviklari turkistonning siyosiy va iqti-sodiy qaramligini huquqiy yo`l bilan â«qonuniyâ» mus-tahkamlagach, o`lkani boshqarish uchun markaz man-faatlarining so`zsiz ijrochisi bo`lgan o`z emissarlarini jo`nata boshladi. turkiston bilan markaz vaqtinchalik bog`lanib turgan qisqa muddat ichida (1919-yil yanvar-aprel) kreml hukumati bu yerga ana shunday emissarlar yuborishni muntazam yo`lga qo`ydi. 1919-yil 12-fevralda rkp(b) mk va rsfsr xks-ning turkiston ishlari bilan shug`ullanuvchi alohida muvaqqat komissiyasi (raisi â sh.z.eliava) tuzildi. ko-missiya a`zolaridan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`lkaning «sovetcha andozadagi avtonomiya» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi"

1663964825.doc o`lkaning â«sovetcha andozadagi avtonomiyaâ» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi reja: 1. turkiston sovet respublikasining tuzilishi. 2. turkistonda bolshevistik diktatura va uning mohiyati. 3. moliya, sanoat tarmoq-lari, transport, hunar-mandchilikdagi o`zga-rishlar. 4. xorazmda 1917 yildagi islohotchilik harakati: natijalari va mohiyati. 5. 1918-1920-yillarda buxorodagi ijtimoiy-siyosiy ahvol. amir-likning mahv etilishi. o`lkaning â«sovetcha andozadagi avtonomiyaâ» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respub-likasining tuzilishi.turkistonda bolsheviklar asos solgan sovet rejimi chorizmning mustamlakachilik siyosatidan oshib tushdi. turkiston o`lkasi ikkinchi marta markaziy rossiyaga siyosiy va iqtisodiy jihatdan qaram bo`la boshladi.o`lk...

DOC format, 111.0 KB. To download "o`lkaning «sovetcha andozadagi avtonomiya» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`lkaning «sovetcha andozadagi … DOC Free download Telegram

o`lkaning «sovetcha andozadagi avtonomiya» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "o`lkaning «sovetcha andozadagi avtonomiya» asosida boshqarilishi va turkiston sovet respublikasining tuzilishi"

Similar files