sovet hokimiyatining o`zbekistonda amalga oshirgan

DOC 52,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353497427_40049.doc www.arxiv.uz reja: 1. 20-yillaridagi ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy vaziyat. 2.o`rta osiyoda milliy-davlat chegaralanishining o`tkazilishi. 3.o`zbekiston da xx asrning 50-70 yillarida o`tkazilgan iqtisodiy islohotlar, ularning samarasizligi. qarshilik ko`rsatish harakati mag`lubiyatga uchragandan so`ng sovet davlati o`zbekistonda sotsialistik tuzumni barpo qilishga kirishdi. 20-30-yillar davomida xususiy sektor deyarli butunlay tugatildi. sanoat, transport, qishloq xo`jaligi va boshqa tarmoqlardagi ko`plab ishlab-chiqarish vositalari davlat yoki kolxoz-kooperativ mulkiga aylantirildi. natijada davlat xalq xo`jaligini istalgancha boshqarish imkoniyatiga ega bo`ldi. ma`muriyatchilik, buyruqbozlik iqtisodiyotni rivojlantirishning asosiy usuliga aylandi. urushdan oldingi yillarda o`zbekistonda amalga oshirilgan yirik ijtimoiy tadbirlardan biri – bu industrlashtirish siyosati bo`ldi. 20-yillarning o`rtalarida o`zbekiston qoloq agrar o`lka edi. respublika sanoati uncha katta bo`lmagan paxta tozalash, yog`-moy ishlab chiqarish, konserva sanoatidan iborat edi, holos. shu boisdan respublikamizda ko`pdan-ko`p sanoat korxonalarining barpo etilishi muhim ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega edi. ammo o`zbekistonda industrlashtirish oson kechmadi. respublika ishlab chiqaruvchi kuchlarining yetarli darajada rivojlanmaganligi, milliy ishchilar sinfi va injener-texnik xodimlarning ozligi, aholining savodxonlik darajasining pastligi …

rg`ona va toshkent to`qimachilik kombinatlari, samarqand, buxoro va marg`ilon pillakashlik fabrikalari, toshkent poyabzal fabrikasi, "toshselmash" zavodi, kattaqo`rg`on moy-ekstrakt zavodi va ko`plab boshqa korxonalar o`sha davrda bunyod etildi. industrlashtirish natijasida respublikamizda ishchilar sinfining soni keskin oshdi. ikkinchi besh yillikning ohiriga kelib sanoat ishchilarining soni 130,5 ming kishini tashkil etdi, ularning 36,2 foizi xotin-qizlardan iborat edi. urushdan oldingi davrdayoq o`zbekiston industrial-agrar respublikaga aylandi. xalk xo`jaligida sanoat mahsulotining ulushi 70 foizni tashkil etdi. yirik sanoat korxonalari bazasida chirchiq, bekobod, kattaqo`rg`on, yangiyo`l, quvasoy singari yangi industrial shaharlar qad ko`tardi. sanoat bilan bir qatorda energetika, temir yo`l, suv va avtomobil transporti hamda aloqa vositalari ham rivojlandi. bularning hammasi respublikamiz qiyofasini tubdan o`zgartirib yubordi. shu bilan birga industrlashtirish chog`ida ma`lum xatoliklar va nuqsonlarga ham yo`l qo`yildi. o`zbekistonda amalga oshirilgan industrlashtirish siyosatining mustamlakachilik mohiyati avvalo shunda namoyon bo`ldiki, respublikamizda asosan qishloq xo`jaligi mahsulotlarini qayta ishlaydigan yengil va oziq-ovqat sanoati korxonalari vujudga keltirildi. og`ir sanoat, mashinasozlik va boshqa …

korxonalari qurilishi uchun qo`shimcha mablag`larni izlab topish maqsadida aholi o`rtasida majburiy yo`l bilan zayomlar tarqatildi. sanoat qurilishlariga odamlarni majburiy ravishda yuborish xollari ham ro`y berdi, qurilishlarda qatag`on qilingan fuqarolarning mehnatidan ham keng foydalanildi. nihoyat, sanoat qurilishlarida mehnat va turmush sharoiti og`ir edi. 20-yillarning oxiri va 30-yillarda amalga oshirilgan yirik ijtimoiy tadbirlardan yana biri qishloq xo`jaligining kollektivlashtirilishi edi. umuman olganda tarqoq dehqon xo`jaliklarini yirik xo`jaliklarga birlashtirilishi ijobiy xodisa deb qarash mumkin. lekin bu jarayon dehqonlarning o`z xohishi bilan, ixtiyoriy ravishda amalga oshirilishi kerak. amalda esa 1929 yilda majburiy yo`l bilan dehqonlarni kolxozlarga birlashtirish boshlanib ketdi. yoppasiga kollektivlashtirish davrida kooperatsiyaning turli shakllariga barham berilib, faqatgina kolxozlar qoldirildi. kolxozlarga ishlab chiqarish (ta`minot, kredit, sotish, matlubot, ishlab chiqarish vositalarining deyarli barchasi) umumiy jamoa mulkiga aylantirilar edi. bu esa asrlar osha xususiy tarzda xo`jalik yurgizib kelayotgan dehqonlaning noroziligini tug`dirar edi. kolxoz tuzish dehqonlarga tazyiq o`tkazish, qonunchilikni buzish sharoitida kechdi. kolxozga kirishni xohlamagan dehqonlarni saylov huquqidan …

tlaqo noto`g`ri siyosat edi. 19z2 yilning aprel oyiga qadar o`zbekistondagi dehqon xo`jaliklariiing 81,7 foizi kollektiv-lashtirildi. urush arafasida esa deyarli kolxozga kirmagan dehqon xo`jaligi qolmadi. ammo kollektivlashtirish kutilgan natija bermadi. qishloq xo`jalik mahsulotlarini ishlab chiqarish keskin ko`paymadi, kolxozchilarning turmush darajasi juda past edi. kolxozchilar arzimas maosh uchun yurakdan chiqarib mehnat qilmas edilar. kolxoz dalalarida bitta xo`jalikdan bir kishi ishlar edi, qolganlar esa shaxsiy tomarqalarida band edilar. natijada kolxozlarda surunkali ravishda ishchi kuchi yetishmas edi. o`sha davrdayoq shahardan qishloqqa yordamchilarni olib kelish boshlandi. bu hol ayniqsa urushdan keyingi yillarda keng rasm bo`ldi. kollektivlashtirish jarayonida chorvachilik ayniqsa katta zarar ko`rdi. dehqonlar o`z uy xayvonlarini kolxozga bermaslik uchun qisman so`yib yubordilar. natijada yirik va mayda qoramollarning soni keskin kamayib ketadi. yoppasiga kollektivlashtirish respublikamiz qishloq xo`jaligida paxta yakka hokimligining kuchayishiga shart-sharoit yaratdi. sssrning paxta mustaqilligini ta`min etish shiori ostida paxta ekin maydonlari muttasil kengayib bordi. totalitar davlat asoratiga tushib qolgan kolxozlar bunga qarshilik qilolmas edilar …

nining boshlanishiga olib keldi. bu davrda madaniy sohada amalga oshirilgan tadbirlar sovet tarixshunosligida "madaniy inqilob" deb atalgan edi. "madaniy inqilob" murakkab va ziddiyatli ijtimoiy hodisadir. bir tomondan, fan va madaniyatni rivojlantirish borasida ma`lum bir yutuqlar qo`lga kiritildi. ikkinchi tomondan esa bu sohada ham talay xatoliklarga yo`l qo`yildi. madaniy sohadagi eng asosiy yutuqlardan biri savodsizlikning tugatilishidir. barcha maktab yoshdagi bolalarni boshlang`ich, yetti va sakkiz yillik maktablarga jalb qilish, katta yoshdagilar uchun maxsus kurslar tashkil etish yo`li bilan aholining yalpi savodxonligiga erishildi. bu borada x.x.niyoziy, t.n.qori-niyoziy, p.qayumov singari minglab fidoyi ma`rifatparvarlarning xizmatlari beqiyosdir. ma`rifniig rivojlanishi, xalqning savodxonligining oshishi millatning ma`naviy salohiyatining yuksalishiga yordam berdi. lekin partiyaning madaniy sohada ham zo`rlik qilishi tufayli milliy ta`lim cheklab qo`yildi. 1928 yilga kelib madrasalar va eski maktablar o`z faoliyatini butunlay to`xtatdilar. sovet davrida o`zbekistonda hozirgi zamon oliy va o`rta maxsus ta`lim tizimi vujudga keltirildi. 1920 yilda turkiston davlat universiteti (hozirgi o`zmu) o`z faoliyatini boshladi. keyinchalik samarqand, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sovet hokimiyatining o`zbekistonda amalga oshirgan"

1353497427_40049.doc www.arxiv.uz reja: 1. 20-yillaridagi ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy vaziyat. 2.o`rta osiyoda milliy-davlat chegaralanishining o`tkazilishi. 3.o`zbekiston da xx asrning 50-70 yillarida o`tkazilgan iqtisodiy islohotlar, ularning samarasizligi. qarshilik ko`rsatish harakati mag`lubiyatga uchragandan so`ng sovet davlati o`zbekistonda sotsialistik tuzumni barpo qilishga kirishdi. 20-30-yillar davomida xususiy sektor deyarli butunlay tugatildi. sanoat, transport, qishloq xo`jaligi va boshqa tarmoqlardagi ko`plab ishlab-chiqarish vositalari davlat yoki kolxoz-kooperativ mulkiga aylantirildi. natijada davlat xalq xo`jaligini istalgancha boshqarish imkoniyatiga ega bo`ldi. ma`muriyatchilik, buyruqbozlik iqtisodiyotni rivojlantirishning asosiy usuliga aylandi. urushdan oldingi yi...

Формат DOC, 52,0 КБ. Чтобы скачать "sovet hokimiyatining o`zbekistonda amalga oshirgan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sovet hokimiyatining o`zbekisto… DOC Бесплатная загрузка Telegram