ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari

DOCX 20.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662368020.docx ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari reja: 1. rivojlangan urug’ jamoasiga o’tish. 2. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi. 3. zamonaviy va kromanon odam turlari vujudga kelish muammolari. o’rta poleolitning oxiri va yuqori poleolitning boshlarida vujudga kelgan urug’chilik tuzumi uzoq rivojlanish taraqiyot yo’lini bosib o’tdi. huddi shu davrda xozirgi jismoniy tipdagi odamlar shaklanib vujudga keldi. bu hol ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishiga juda katta ta`sir ko’rsatdi. ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanish dastavval toshni qayta ishlash yangi tehnikaning qo’llanilishda o’z ifodasini topdi. bu vaqtga kelib mus’e davrining sodda qurollari o’rniga tosh, pichoq, nayza, keskich bigiz, nayzaga va har turli nozik qurollar tarqaladi. garchi saqlanib qolmagan bo’lsa ham yog’och ayniqsa qattiq yog’ochlardan ko’plab qurollar tayyorlanganligi shakshubhasizdir. mazkur davrda hayvon shohlari, suyaklari va tishlaridan igna, bigiz belcha, er kavlagich motiga kirka. nayza uchlari yasalgan. ibtidoiy odamlarning manzilgohlaridan topilgan tosh va suyak qurollarining asosiy qismi bo’lganligidan dalolat …
2
ko’plab tosh va suyak qurollar bilan birgalikda topilgan. bu xol hayvonlarni o’rab olish, quvib qamash tuzoq qo’yish va ovchilikning boshqa usullarini tobora tkaomillashib borganligini ko’rsatadi. texnika taraqqiyoti natijasida ovchilik yanada rivojlanib, bu xol kishilarni go’sht, teriga bo’lgan talablarini ma`lum darajada qondirdi. odamlar endi o’lja izlab dastlabk erlaridan uzoqlashib o’sha erlarda makon tutdilar. boshpana sifatida odamlar g’orlar va ungurladan keng foydalandilar. shu bilan bir qatorda chayla, erto’la va boshqa sun`iy boshpanalar ham keng tarqala boshladi. so’ng poleolitda hayvon suyaklaridan uy-joylar qurish boshlandi. ularning usti va atroflari shoh-shabba va hayvon terilari bilan berkitilgan bo’lib, kattaligi ham har hil bo’lgan. voronej yaqinidagi so’ngi poleolit odamlar istiqomat qiladigan turar joyning uzunligi 35 m.,kengligi esa 15-16 metr bo’lgan. unda 9 ta o’choq bo’lganligi aniqlangan. mazkur davr ichida o’choqlari bo’lgan turar joylarning keng tarqalishi riss-fyurm muzliklar aro davrdagi ga nisbatan iliq iqlim vyurm muzlanish davridagi obi-havoning sovushi bilan bog’liq ekanligi shubhasizdir. vyurm muzlik davrining sovuq iqlimida …
3
niga endilikda ancha barqaror va mustahkam kishilar kollektivi vujudga keldi. bu kollektiv mehnat va qon-qarindoshlikchilikning natijasi ishlab chiqarish kuchlari rivojlanishiinng oqibati edi. doimiy kollektiv mehnat bilan bog’langan va qonqarindoshlik asosida birikkang guruhlarning, ya`ni ijtimoiy shakli bo’lgan urug’chilik jamoasining vujudga kelishini kishilik tarixining shu bosqichga kiritish mumkin. dastlaburug’chilik tuzumi negizida kollektiv mehnat, ovdan termachilikdan topib kelingan oziq-ovqat va boshqa iste`mol mahsulotlari urug’ ichida barobar taqsimlangan. bu v.i.lenin ta`biri bilan aytganda ibtidoiy kommunistik jamiyatning o’zginasi edi. ishlab chiqarish kuchlarining o’chishi urug’chilik tuzumining bunday keyingi taraqqiyotiga zamin xozirladi. bu yuksalish natijasida ovchi va baliqchilarning rivojlangan urug’chilik jamoasi vujudga kelgan. jamiyatning iqtisodiy asosini urug’ning erga umumiy egaligi tashkil etadi. dala tomorqa, ov maydonlari, baliq tutiladigan va termachilik qilinadigan erlar bevosita uru g’ga mansub bilvosita qabilaga ham mansub bo’lgan. etnografik ma`lumotlarldan shu narsa ravshanki, qabila ikki frantriyaga, fratriyalar esa urug’larga bo’linadi. urug’ esa ikki shaklga ega bo’lib, ona va ota urug’larini tashkil etadi. urug’ ona …
4
orollaridagi u qadar rivojlanmagan qabilalar hayotini o’rganish etnograflarga bu masalaga oydinlik kiritishga imkon berdi. arxeologik va yozma manbalar esa bu ma`lumotlar qator ko’pchilikni tashkil etilishi kuzatilgan. bu ma`lumotlar qator sovet va chet el olimlarining tavdqiqotlarida bayon etilgan. ona urug’i davrida urug’dan ajralib chiqqan ona uy jamoasi ona oilasi jamiyatning asosiy tashkil etgan. ona oilasi ayollarning eng yaqin qarindsharidan iborat ayol va erkaklardan tashkil topgan bo’lib, ayollar avlodining to’rt-besh va undan ortiq bo’g’ini o’z ichiga olgan kishilar majmuasidir. ona oilasining soni 200-300 kishiga etgan. amerikadagi irokez, kanadadagi algonik, afrika, avstraliya, melaneziyava boshqa joylardagi qabilalarning ona xonadaoni jamoasi ona oilasining timsoli bo’lishi mumkin. ona urug’i va ona oilasi deyilishning sababi ayollarning ijtimoiiy hayotdagi tutgan o’rni, erkaklarnikiga nisbatan balandroq bo’lganligi bilan xarakterlanadi. erkaklar o’rmonlarni kesib er ochgan, ov qilgan, qurollar yasagan. ayollar esa terib termachilab ovqat topganlar. motiga bilan erni bo’shatib dehqonchilik qilganlar. don va poliz ekinlarini parvarish qilganlar, hosil pishgach uni yig’ib, …
5
urug’i, ona oilasi deyilish ana shundan kelib chiqqan. ona urug’i davrida ayollarning xo’jalikdagi mavqeini ko’tarilishi nikoh va oilaviy munosabatlarga ham ta`sir etgan. shuni aytish kerakki, rivojlangan matriarxt guruhli nikohdan juft nikohga o’tish bilan mashxur bo’lib, juft nikohning rivojlanishi va mustahkamlanishi bilan er xotin urug’i, uning xonadoniga ko’chib kelib joylashadi va ichkuyov bo’lib qoladi. buni etnografiyada matrilokal joylishish deb ta`riflanadi. ona urug’i davridagi nikohning ajoyib belgisi shundan iboratki, u ko’pincha erkakning emas balki ayolning hohishi bilan tuziladi va buziladi. mashhur gerodot «lidiya» ayollari erlarini o’zlari tanlaydilar» deb yozgan edi. qadismgi vaqtlarda shimoliy g’arbiy kanadada yashovchi algolkin qabilalaridan birida qizlar o’zlariga yoqib qolgan yigitga uchinchi bir shaxsni sovchi qilib yuborganlar. agar yigit rozi bo’lsa, soddagina to’y bo’lib, kuyov kelinnikiga ko’chib kelgan. ona urug’i davrida kelin va kuyovning o’z ona urug’larida yashab vaqti-vaqti bilan uchrashib turish odati bo’lgan. bunday odat dislokal joylashish nomini olgan. matriarxat davrida ona oilasi alohida qo’rg’on yoki uyda yashovchi, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari"

1662368020.docx ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari reja: 1. rivojlangan urug’ jamoasiga o’tish. 2. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi. 3. zamonaviy va kromanon odam turlari vujudga kelish muammolari. o’rta poleolitning oxiri va yuqori poleolitning boshlarida vujudga kelgan urug’chilik tuzumi uzoq rivojlanish taraqiyot yo’lini bosib o’tdi. huddi shu davrda xozirgi jismoniy tipdagi odamlar shaklanib vujudga keldi. bu hol ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishiga juda katta ta`sir ko’rsatdi. ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanish dastavval toshni qayta ishlash yangi tehnikaning qo’llanilishda o’z ifodasini topdi. bu vaqtga kelib mus’e davrining sodda qurollari o’rniga tosh, pichoq, nayza, keskich b...

DOCX format, 20.1 KB. To download "ilk ibtidoiy jamoa bosqining texnik va xo’jalik yutuqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk ibtidoiy jamoa bosqining te… DOCX Free download Telegram