саклар археологияси

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1664041920.doc саклар археологияси режа: 1. саклар ёзма манбаларда 2. археологик ёдгорликлари. 3. саклар маданиятининг келиб чикиши, узига хос хусусиятлари ва хужалиги. кадимги муаллифларнинг хабар беришларича, марказий осиёда дехкончилик билан шугулланувчи халклар билан бир каторда, бевосита улар билан боглик холда, чорвадорлар ва кучманчи кабилалар хам яшаган. ушбу кабилалар марказий осиёнинг утрок дехкончилик вилоятларига хужумлар уюштириб туришдан ташкари, катта масофаларни босиб утиб, эрон ва шаркий урта ер денгизи худудлари, хамда хитой ва хиндистонга хам хужумлар уюштирганлар. марказий осиёдаги кучманчи кабилалар хакидаги манбалар илк бор «авесто»да учрайди. бу «авестода»ги утрок эронийларнинг душманлари сифатида тасвирланган “елдирим отли турлар”дир. бундан ташкари уша вактдаёк ушбу кучманчилар “сак”лар номи билан маълум эди. баъзи бир оссурияшуносларнинг фикрича, саклар, оссурия манбаларида илк бор мил.ав 641-640 йилларда учрайди. саклар хакида маълумот эрон шохи доро і буйруги билан гарбий эрондаги кирмоншох шахри якинидаги бехистун коя тошларига уйиб ёзилган м.ав.vі асрга оид ёзувларда учрайди. марказий осиёдаги кучманчи кабилалар, хусусан саклар, хакидаги баъзи …
2
булган. у ерда полда боши гарбга каратиб куйилган мархум ётибди. унинг буйи 165 см дан ортикрок булган. камеранинг жанубий девори буйлаб ёгоч идишлар, туртта товок, чумич ва кичик хассасимон идишлар турибди. гарбий девори буйлаб хам тартибли равишда жойлашган сопол кузалар, уларнинг олдида эса чиройли кизил буёк берилган сопол косалар турибди. бу ерда яна нозик килиб ишланган, туткичи урдак бошли, кумуш кошик ва иккита кумуш идиш топилган. хозирги пайитда иссик ёзуви кайси тилга мансублигини аниклашда 2 хил фикрлар мавжуд. уларнинг бири буйича ушбу ёзув кадимги турк тилида битилган, иккичиси буйича эса иссик ёзуви хали дунё фанига маълум булмаган алфавитда битилган. кабрдан куплаб куроллар хам топилган. мархумнинг унг томонида, унинг камарида сопининг охири уроксимон, кизил ёгочдан ясалган кинга солинган темир килич осиб куйилган. тилло безаклар билан безатилган камарда, темирдан ясалган, лекин мохир уста томонидан ясалган ханжар бор. ханжарнинг кини хар хил пластинкасимон безаклар билан безатилган. мархумнинг чап кули ёнида ётган камон укининг …
3
ох” кургонларнинг диаметрлари 50 дан 105 м.гача булиб, баландлиги 8 дан 17 м.гача, урта кургонларнинг диаметри 30-45 м булиб, баландлиги 5-6 м, кичик кургонларнинг диаметри 6-18 м, баландлиги 1-2 м булиб, уларда жангларда кандайдир жасорат курсатган ва шунинг учун хам оксоколлар ва харбий амалдорлар ёнида ётиш шарафига муяссар булган оддий жангчилар дафн этилган. кургонларнинг катталарида эса сак хукмдорлари, уртачаларида эса жангларда шухрат козонган, шунинг учун хам уз хукмдорининг макбаралари ёнига дафн этилган машхур жангчилар куйилган. турт йиллик археологик казиш ишлари мабойнида акишев ва унинг ходимлари бесшотир кабристонда доро i хам давом эттирди. у сакларга карши энг камида икки марта юриш килганлиги маълум. доро і уз хукмронлигини учинчи йилида саклар улкасига махсус юриш килган. икки уртада булиб утган жангда саклар маглубиятга учрайди, уларнинг икки кисми асирга олинади. асирлар орасида скунха исмли саклар хукмдори хам бор эди. узининг “стратегма” (“ харбий хийлалар “) асарида хам полиен дорони сакларга карши кураши хакида 2 …
4
- 2-ярмидан бошлаб волга дарёсидан тортиб сибирь ва марказий сиёнинг жанубигача таркалган сакларнинг ёдгорликлари катта ва кичик кургонлар сифатида етиб келган. кургонлар асосан тог олди зоналарда, кичик дарёчалар, сойларнинг киргокларида, жойлашган. бундай жойлар кишлов деб аталиб, усимликга бой ва шамолдан пана жойларда булган. лекин минг афсуски жуда куп кургонлар кадимдаёк “угирланган”. 1969-1970 йилларда акишев олма-отадан 50 км узокликда или дарёсининг ирмоги булган, илиорти олатовининг шимолий ёнбагирларидан окиб тушадиган тог дарёчасининг ирмогида жойлашган. иссик номли “шох” кургонда казиш ишлари олиб борди. бу ерда 3 км. га чузилган жуда катта кабристон жойлашган. кургонларнинг диаметр 90 м гача булиб, баландлиги 15 мгача (4-5 каватли уйга тенг) акишевнинг экспедицияси кичикрок бир кургонни (диаметри 60 м, баландлиги 6 м) казишга карор килди. кургон остида 2 кабр жойлашган экан. марказий кабр кадимдаёк угирланган булиб чикди. лекин ундан жануброкда иккинчи кабр топилди. худди уша кабрда козогистоннинг номини бутун дунёга таркатган машхур иссик “олтин одами” ётар эди. кабрни …
5
деган суз битилган. кадимги хоразм ёзуви оромий ёзувига асосланган. оромий ёзуви мил.ав. ix асрда олд осиёда пайдо булди. оромий тили ва ёзуви янги оссурия ва кадимги эрон давлатлари даврида халкаро мулокот воситаси булиб, олд осиё, миср, кичик осиё ва хиндистонга таркалган эди. мил.ав. vi-iv асрларда 22 харфдан иборат булган оромий ёзувидан идора килишда, иш юритишда, маъмурий тил сифатида фойдаланилган. узбекистон жанубида - бактрияда ёзув оромий ва кадимги юнон алифбосига асосланиб ривожланган. маълумки, юнон ёзуви фининия ёзуви асосида шаклланган. юнон ёзуви мил.ав viii асрда вужудга келди. 24 харфдан иборат булган мазкур ёзув а.македонский боскини даврида салавкийлар, юнон-бактрия давлатлари даврида урта осиёда кулланилган. милодий i-iv асрларда сугд ёзувлари кенг худудда таркалган. бу жараён сугдларнинг янги ерларни узлаштириш фаолияти ва савдогарларнинг "буюк ипак йули" даги харакатлари билан богликдир. шунинг учун хам сугд ёзуви намуналари, урта осиё, козогистон, шаркий туркистон, покистон ва мугилистон ерларидан топилган. археологик тадкикотлар натижасида илк урта асрларга оид христиан ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "саклар археологияси"

1664041920.doc саклар археологияси режа: 1. саклар ёзма манбаларда 2. археологик ёдгорликлари. 3. саклар маданиятининг келиб чикиши, узига хос хусусиятлари ва хужалиги. кадимги муаллифларнинг хабар беришларича, марказий осиёда дехкончилик билан шугулланувчи халклар билан бир каторда, бевосита улар билан боглик холда, чорвадорлар ва кучманчи кабилалар хам яшаган. ушбу кабилалар марказий осиёнинг утрок дехкончилик вилоятларига хужумлар уюштириб туришдан ташкари, катта масофаларни босиб утиб, эрон ва шаркий урта ер денгизи худудлари, хамда хитой ва хиндистонга хам хужумлар уюштирганлар. марказий осиёдаги кучманчи кабилалар хакидаги манбалар илк бор «авесто»да учрайди. бу «авестода»ги утрок эронийларнинг душманлари сифатида тасвирланган “елдирим отли турлар”дир. бундан ташкари уша вактдаёк ушб...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "саклар археологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: саклар археологияси DOC Бесплатная загрузка Telegram