o'zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do'ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar

DOC 64,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664054007.doc o`zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do`ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar reja: 1. milliy me`morchilik. 2. uy-joy qurilishdagi o`ziga xoslik. 3. o`zbeklarning zamonaviy uysozligi. 4. o`zbek milliy do`ppilariga umumiy ta`rif. 5. do`ppilarning tikilishi va amaliy bezatilishi. 6. o`zbekiston hududida raqs va teatr san`ati ilk namunalari. 7. o`zbek xalqi musiqa madaniyatida sozandalik va ijrochilik an`analari. 8. o`zbek teatr va raqs san`atining rivojida qadimiy musiqa asboblarining roli. o`zbekistonning turli tabiiy-geografik sharoiti bu yerda har xil xalq me`morchilik maktablarini yuzaga keltirgan edi. hozirgacha saqlanib kelgan, asosan qurilish konstruksiyasi va uslubiy, tanirovkasi va bezaklari bilan ajralib turgan, mustaqil va o`ziga xos farg`ona, buxoro, xiva va shahrisabz me`morchiligi mashhur bo`lib kelgan. masalan,farg`ona vodiysida siyosiylik zona bo`lganligi asosan ikki qator qo`sh sinch uylar qurish, zilzila kam bo`ladigan xivada esa qator sinchdan imorat solish odat bo`lgan. yoki farg`ona vodiysida yog`ingarchilik ko`p bo`lganligi uchun tom gurishda lombozning qalinligi 40 sm gacha kelsa, yog`ingarchilik kam …

bo`lgan, xo`jalik xonalari, oshxona, hojatxona va molxona hovlida qurilgan. zich aholi yashaydigan shaharlarda mehmonxona ikkinchi qavatda bolaxonada joylashgan. masalan, buxoroda ikki yoki uch qavatli uylar qurish odat bo`lgan. toshkent va buxoroda ayrim hovlilarning 80-90%, ba`zan hatto 100 foizi qurilish bilan band bo`lgan har bir metr joydan unumli foydalangan. uy-joylarni qurishda ishlatiladigan an`anaviy asosiy material loy (paxsa), g`isht, guvala va yog`och (asosan terak va tol) bo`lgan. pishgan g`ishtdan ilgari madrasa, hammom va katta boy hamda amaldorlarning uylari qurilgan. ko`pchilik uylarda devorlar asosan somon aralash loydan suvoq qilingan, badavlat uylarning devorlari ganchdan naqsh bilan ishlangan. asrimiz boshlarigacha uy-joylar poydevorsiz oddiy tekislangan yerga qurilgan, ba`zan tosh yoki bir-ikki qator pishgan g`isht to`shalgan yer tagi suvlari yaqin va tuzli sho`r yerlarda paxsa devoriga qamish yoki chipta to`shab devor ko`tarilgan. buxoroda ba`zan uy ostiga yarim yerto`laga o`xshash omborsimon xona qurilgan. odatda pol oddiy yer sathidan iborat bo`lib, uylari suvoqli, badavlat kishilar pishgan g`ishtdan polni to`shaganlar. …

rez, adan, tashnov) joylashgan bo`lib, unga buxoro va samarqandda marmar tosh xivada maxsus sopol buyum o`rnatilgan. o`zbek uylarida qadimdan mahalliy iqlim sharoitiga moslashgan ayvon muhim ahamiyatga ega bo`lgan. uning tarkibiy qismi sifatida ayvonda yoki hovlida g`isht yoki loydan supa qurilgan. ayvon va supa ba`zan butun xonalar qatoriga uzunasiga yoki bir qismiga baland qilib joylashgan. toshkent, buxoro va xiva hovlilarida iqlimga qarab yozgi xonalar shimolga qaratilgan, baland qilib qurilgan va ancha boy bezatilgan, oldida janub tomonga qaratilgan qishqi uylar joylashgan. xorazm hovlilarining yana bir xususiyati shundaki, ichki ayvon shimol tomondan baland qilib ko`tarilib, aksi tomon tom sathida bo`lib, yoz paytlari tabiiy ventilyatsiya (shamol partish) vazifasini bajargan. hozirgacha ko`pgina xorazm uylarida keng va baland ayvon (dolon) qurilgan, ayrim joylarda qishloq hovlilari oldida tevaragi g`ujum (sodda) daraxti ekilgan sipoli hovuz mavjud. mazkur me`morchilik tipi jazirama issiqdan saqlanadigan fayzli joy hisoblangan. mahalliy uylarda turar joylarni chiroyli qilib bezash va jihozlash qadimdan odat bo`lib kelgan. …

tishda ko`p joylarda sandal ishlatilgan. sandalning tagiga ko`mir yoqilib, ustiga katta ko`rpa to`shalgan va sandal tevaragiga oila a`zolar umumiy ko`rpaga yopinib yotganlar va o`ralib o`tirganlar. farg`ona vodiysida sandaldan tashqari kamin tipidagi o`choq va unda qishda ovqat tayyorlangan. xorazmda odamga yaqin joyda murish o`choq qurilgan, uni to`rt burchak yoki tuxumsimon yassi shaklda kichkina maydonchaga uchoqdan cho`g` tortib uyni isitganlar . hozirgi o`zbek uylari markazlashgan isitish uskunalari , vodoprovod va gaz bilan ta`minlangan. shahar va qishloq uylarining ko`pchiligi sanuzel va kanalizatsiyaga ega. xonalarning ichki tomonini zebu - ziynatlashga katta e`tibor berilgan. an`anaviy usulda polga chita yoki bo`yra to`shalib uning ustiga kigiz , palos yoki gilam yoyilgan. ko`p joylarda devor bo`ylab ko`rpa to`shalgan va ovqat vaqtida va mehmon kelgan ( odatda mehmon uchun yangi ko`rpa to`shalgan) o`rtaga dasturxon yoyilgan. toshkent va buxoroda dasturxonni xontaxtaga yoyganlar. ko`rpachalar eshik ro`parasidagi maxsus taxmonda yoki sandiq ustiga taxlangan. yostiq bolishlar chiroyli qilib kashtalangan va qurama qilib tikilgan, …

xilma-xil idishlar va uy-ro`zg`or buyumlari qimmat baho gilam choyshab va yopinchoqlar noyob rasmlar va xaykalchalar bilan jihozlangan. odat bo`yicha uyning to`ri mehmonniki yoki oila boshlig`i (eng keksa odam yoki uy egasi)niki. o`zbeklarda hozirgacha mehmondorchilik an`anasi nihoyatda mustahkam saqlanib kelganligi tufayli deyarli barcha uylarda mehmonxona yuksak did bilan bezatilib doimo toza turadi. uyda eng yaxshi xonalar ham mehmonxona sifatida ajralib turadi. ilgari ko`chmanchi yoki yarim ko`chmanchi hisoblangan o`zbeklarda qishloqlarga joylashib uy qurish asosan o`tgan asrlardan boshlangan (karlik, barlos va hokazo).yaqin davrlargacha qishqi maydon qurishga uylardan tashqari o`tov yoki kapan saqlanib kelgan. ba`zilar, masalan, tog`li sovuq joyda yashayotgan shu sababli etnik guruhlar ilgaridan mustahkam qurilgan uylar bo`lgan. ammo ulardagi o`tovlar o`ziga xosligi bilan ajralib turgan. masalan, o`zbeklarning turk qabilalarida lochig yoki kapa deb nomlangan o`tov yarim shar shaklida bo`lib, yoysimon sinch qovurg`alari bilan kubba (gumbaz)si yaxlit holda yerga tikilgan. dashti qipchoq o`zbeklari o`tovi (uy,qora) ayrim panjarali devor (keragi)lar o`zaro bog`lanib, yuqori sferik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do'ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar"

1664054007.doc o`zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do`ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar reja: 1. milliy me`morchilik. 2. uy-joy qurilishdagi o`ziga xoslik. 3. o`zbeklarning zamonaviy uysozligi. 4. o`zbek milliy do`ppilariga umumiy ta`rif. 5. do`ppilarning tikilishi va amaliy bezatilishi. 6. o`zbekiston hududida raqs va teatr san`ati ilk namunalari. 7. o`zbek xalqi musiqa madaniyatida sozandalik va ijrochilik an`analari. 8. o`zbek teatr va raqs san`atining rivojida qadimiy musiqa asboblarining roli. o`zbekistonning turli tabiiy-geografik sharoiti bu yerda har xil xalq me`morchilik maktablarini yuzaga keltirgan edi. hozirgacha saqlanib kelgan, asosan qurilish konstruksiyasi va uslubiy, tanirovkasi va bezaklari bilan ajralib turgan, mustaqil va o`...

Формат DOC, 64,0 КБ. Чтобы скачать "o'zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do'ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbeklarning moddiy madaniyati… DOC Бесплатная загрузка Telegram

o'zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do'ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "o'zbeklarning moddiy madaniyati. uy-joylari va ularning jihozlanishi. do'ppining tarixi. xalq teatri va milliy raqslar"

Похожие файлы