mezolit davri xoʻjaligi va moddiy madaniyati

PPTX 12 pages 5.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
mezolit davri mezolit davri xoʻjaligi va moddiy madaniyati 1. mezolit davri tushunchasi va davrning vaqt oralig‘i 2. mezolit davrining iqlim va tabiiy sharoitlari 3. mezolit davri moddiy madaniyati reja: mezolit (mezo... va lithos — tosh) — oʻrta tosh davri; paleolitdan neolitga oʻtish davri (miloddan avvalgi 12-7 ming yillik). geologik pleyspgotsendan hozirgi golosenga oʻtish davri. mezolitda hayvonot dunyosi, landshaftlar muzlik davridan xalos boʻlib hozirgi tabiiy sharoitga moslashgan. muzlik davriga moslashgan yirik hayvonlar (mamontlar) yoʻq boʻlib, yangilari paydo boʻlgan. inson hayotida katta oʻzgarishlar sodir etilgan. mezolitda oʻq-yoyning kashf etilishi bilan yakka oila boʻlib yashash imkoniyati tugʻilgan. tosh, suyak, yogʻochdan mikrolit qurollar (pichoq, qirgʻich, bolta) kashf qilingan. bu qurollar yordamida odamlar yakka holda ov qilish imkoniga ega boʻlishgan. shu tariqa jamoa boʻlib yashashga barham berilgan. mezolit davri odamlari ovchilik, baliqchilik, terimchilik bilan shugʻullanganlar. oʻzbekiston hududida mezolit davriga oid eng qadimgi yodgorlik qoʻshilish boʻlib, u miloddan avvalgi 10 ming yillik bilan davrlanadi. undan mikrolit …
2 / 12
y ixtiro qilindi. o‘q yoyning kashf etilishi xo‘jalikda ovning ahamiyatini oshirdi. endi ibtidoiy ovchilar uzoqdan turib o‘z o'ljasini nishonga olish imkoniyatiga ega boʼldilar va oziq-ovqatga boʼlgan talabni qondira oldilar. oʻsimliklar dunyosida ham issiqtalab o‘simliklar salmog‘i oshdi. daryolarning sersuv bo‘lishi baliqchilikning vujudga kelishiga va dastlabki qayiqlarning paydo boʼlishiga olib keldi. bu esa ibtidoiy odamning turmush tarzini o‘zgartirdi. ibtidoiy ovchilar hayvonlar (asosan bug‘ular) izidan yurib, yangi-yangi yerlarni o‘zlashtirib bordilar. shu sababli, mezolit davri odamlari keng hududlarga tarqalganlar. mezolit davrida oʻrta osiyoning deyarli barcha hududlari yashash uchun qulay boʼlgan. amudaryo bilan sirdaryo oraliqlarida mezolit davriga oid yodgorliklar ko‘p uchraydi. bu davr jamoasida diniy tasavvurlar maʼlum bir shaklga kirdi. bu haqda mezolit davri mozorlari, qoyatosh rasmlari darak beradi. mezolit davri qadimgi tarixdagi o‘ta muhim o‘rin tutadi. u eramizdan avvalgi taxminan 12 000 yildan 8 000 yilgacha davom etgan bo‘lib, paleolit va neolit davrlari orasidagi ko‘prik vazifasini bajaradi. bu davrda iqlim sharoitlarining o‘zgarishi va muzliklarning …
3 / 12
. ular kichikroq, aniqroq va puxta yasalgan asboblar yasashga o‘tishdi. uy-joylar ko‘proq vaqtinchalik boshpanalardan iborat bo‘lib, ularning qurilish materiali asosan yog‘och, tosh va terilar edi. odamlar o‘z yashash joylarini tabiiy resurslardan foydalanib qurib, ko‘chmanchilikni davom ettirdilar, lekin ba’zi hududlarda qisman mahalliylashtirish jarayoni boshlandi. madaniy hayotda ham o‘zgarishlar yuz berdi. qo‘l san’ati rivojlandi, terilarni bezash, hayvon shaklidagi figuralar yasash keng tarqaldi. bu esa odamlarning estetik didi va ma’naviy ehtiyojlari oshganidan dalolat beradi. mezolit davri odamlarining diniy va ma’naviy hayotining boshlang‘ich ko‘rinishlari ham aynan shu davrga to‘g‘ri keladi. jamiyat tuzilmasi ancha soddaligi bilan birga, guruhlar o‘rtasida kooperatsiya va ijtimoiy aloqalar rivojlana boshladi. oila va kichik jamoalar shakllanib, odamlarning o‘zaro aloqalari mustahkamlandi. ko‘chmanchi hayot tarzidan asta-sekin qisman mahalliylashtirilgan hayotga o‘tish boshlangani bu davrning o‘ziga xos jihatlaridan biridir. mezolit davri odamlarining ixtirolari va turmush tarzidagi o‘zgarishlar keyingi neolit davrining rivojlanishiga tayyorgarlik bo‘lib xizmat qildi. xususan, ovchilik va baliq ovlashdagi yangi texnikalar, boshpana qurishdagi takomillashtirishlar, …
4 / 12
ar o‘rmon va yaylovlarda mevalar, yong‘oqlar, ildizlar va boshqa o‘simlik mahsulotlarini to‘pladilar. bu oziq-ovqat manbalarining xilma-xilligini ta’minlab, turli mavsumlarda hayotni osonlashtirdi. bunday xilma-xil oziqlanish sog‘liqni mustahkamlashga va aholi sonining o‘sishiga sabab bo‘ldi. mezolit davrining moddiy madaniyatiga kelsak, u o‘zining o‘ziga xosliklari bilan ajralib turadi. asbob-uskunalar kichikroq va aniqroq bo‘lib, bu esa odamlarning qo‘l mehnatini tejash va ovchilik jarayonini soddalashtirishga xizmat qilgan. to‘g‘ri, asboblar asosan toshdan yasalgan, ammo yog‘och va suyakka ishlov berish texnikalari ham rivojlandi. masalan, kamon tayyorlashda yog‘ochdan, o‘q uchlarini esa tosh yoki suyakdan yasash keng tarqaldi. uy-joy qurilishi esa ko‘chmanchilik hayot tarziga moslab vaqtinchalik boshpanalar ko‘rinishida edi. bu boshpanalar ko‘pincha yog‘och ustunlar va terilar bilan qoplangan bo‘lib, ularni tez yig‘ish va buzish imkonini berardi. shu bilan birga, ba’zi hududlarda qisman mahalliylashtirish boshlanib, odamlar o‘sha joylarda ko‘proq vaqt sarflashga harakat qildilar. bu esa ijtimoiy va iqtisodiy tuzilmaning yanada murakkablashishiga sabab bo‘ldi. san’at va ma’naviyat sohasida ham mezolit davri odamlarining …
5 / 12
an makonlar nomlari bilan atalgan. azil davri tosh qurollarining asosiy xususiyatlaridan biri - mikrolit qurollarning yasalishidir (yunoncha mikros-kichik). ular asosan o‘q uchi vazifasini bajargan. ularning ko‘pchiligi tol bargiga o‘xshash boʼlgan. e’tiboringiz uchun rahmat 1 tayyorladilar: quramboyev behzod odilbek o'g'li oqboʻtayev dilshod mo'minov jaloliddin qo'chqorov burxon olimov umidjon image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.jpeg image14.png image15.jpeg image16.jpeg image17.png image19.png image20.png image1.png image2.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mezolit davri xoʻjaligi va moddiy madaniyati"

mezolit davri mezolit davri xoʻjaligi va moddiy madaniyati 1. mezolit davri tushunchasi va davrning vaqt oralig‘i 2. mezolit davrining iqlim va tabiiy sharoitlari 3. mezolit davri moddiy madaniyati reja: mezolit (mezo... va lithos — tosh) — oʻrta tosh davri; paleolitdan neolitga oʻtish davri (miloddan avvalgi 12-7 ming yillik). geologik pleyspgotsendan hozirgi golosenga oʻtish davri. mezolitda hayvonot dunyosi, landshaftlar muzlik davridan xalos boʻlib hozirgi tabiiy sharoitga moslashgan. muzlik davriga moslashgan yirik hayvonlar (mamontlar) yoʻq boʻlib, yangilari paydo boʻlgan. inson hayotida katta oʻzgarishlar sodir etilgan. mezolitda oʻq-yoyning kashf etilishi bilan yakka oila boʻlib yashash imkoniyati tugʻilgan. tosh, suyak, yogʻochdan mikrolit qurollar (pichoq, qirgʻich, bolta) kashf ...

This file contains 12 pages in PPTX format (5.4 MB). To download "mezolit davri xoʻjaligi va moddiy madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mezolit davri xoʻjaligi va modd… PPTX 12 pages Free download Telegram