o'zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari

DOC 56,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1664135469.doc o’zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari o`zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari reja: 1. o`zbekiston respublikasi hududiy joylashuvi va rel`efi. 2. o`zbekistonning iqlim sharoitlari vasuv resurslari. 3. o`zbekistonda tabiiy o`simliklar qatlami va hayvonot olamining o`ziga xosligi 4.tabiiy iqlim sharoitlari va landshaftlari tipi, ma`muriy-hududiy tuzilishi. o`zbekiston tabiatining xususiyatlaridan biri uning materik markazida joylashgani va okeanlardan uzoqligidir. o`zbekiston hududi relefiga ko`ra, tekislik va adir-tog` qismlarga bo`li-nadi. tekisliklar, asosan, shimoliy-g`arbida bo`lib, turon tekisligining bir qismidan iborat. tog`lar mamlakatning sharqida joylashgan. turon tekisligining o`zbekistonga qarashli qismida bir qancha elementlar bor. shimoliy-g`arbiy chekkasida ustyurt platosi, orol dengizidan janubida amudaryo deltasining allyuvial tekisligi, undan janubiy-g`arbda qizilqum cho`li joylashgan. ustyurt platosining o`zbekiston hududida joylashgan qismining o`rtacha balandligi 120 — 180 m, eng baland joyi 290 m (qorabovur qirlari). platoning janubida bir qancha berk (oqmas) havzalar: borsaqelmas, asaqa-ovdon (balandligi 30 — 60 m) botiqlari, sariqamish soyligi bor. sariqamish soyligining o`zbekistonga qarashli shimoliy-g`arbiy qismi tubi dengiz …

an va hisor-oloy tog` tizmalarining dengiz sathidan 300—400 metrdan 600—1000 m gacha bo`lgan balandliklarini, tog` zonasi dengiz sathi-dan 600—1000 m dan yuqori bo`lgan hududlarni o`z ichiga oladi. iqlim 3 asosiy omil: quyosh radiatsiyasi miqdori, atmosfera tsirkulyatsiyasi xususiyati va to`shama sirt (relef) bilan belgilanadi. mamlakat hududidagi mavjud iqlimning muhim omili - yer yuzasiga kelayotgan va ayniqsa, yoz oylarida kuchayadigan quyosh radiatsiyasidir. o`zbekistonda quyosh yil davomida qariyb balandda bo`ladi. quyosh iyunda ufqdan toshkentda 72°, termizda 76° gacha ko`tariladi. yozda kunduz 15 soat davom etadi, qishda esa 9 soatdan kam bo`lmaydi. quyosh baland ko`tarilganligi, bulut kam bo`lganligidan uzoq vaqtgacha nur sochib turadi. o`zbekiston shimolida quyosh yog`dusi davomiyligi yil davomida o`rtacha 2800 soatni tashkil etadi. janubga qarab uning qiymati ortib (termizda 3050 soat) boradi. bir kunda quyosh 8— 10 soat nur sochib turadi. tekisliklarda quyosh nuri davomiyligining taqsimlanishi kenglikka, tog` oddi va tog`lik hududlarda quyosh nurining tushishi, bundan tashqari ufqning to`silganligiga va joyning ekspozitsiyasiga …

eladi, yoz esa issiq va uzoq davom etadi. eng sovuq oy — yanvarning o`rtacha temperaturasi ustyurtda —9°, qizilqum cho`lining janubi qismida 0°, o`zbekistonning chekka janubida esa —2°, —3° ni tashkil qiladi. tog`larda havo temperaturasi, asosan, joyning dengiz sathidan balandligiga bog`liq. yoz oylarida tekisliklarda havo temperaturasi kam o`zgaradi: iyul oyining (eng issiq oy) o`rtacha temperaturasi ustyurtda 26— 27° dan termizda 30° gacha o`zgaradi. tog` oldi zonalarida havo yoz oylarida uncha qattiq isib ketmaydi. tog`larda esa har 100 m yuqoriga ko`tarilgan sari temperatura o`rta hisobda 0,65 — 0,70° ga kamayib boradi. yozda qish fasliga nisbatan havo temperaturasi kam o`zgaradi, ya`ni ob-havo ancha barqaror holatda bo`ladi. respublika hududida iliq davrning o`rtacha davomiyligi ustyurtda 160 kun bo`lsa, sherobod va termizda 280 kungacha. mamlakatning tekislik qismida eng past o`rtacha ko`p yillik maksimal temperatura (35—36°) orol dengizi bo`ylarida kuzatiladi. ammo dengizning ta`siri faqat sohilning dengizga yaqin qismida seziladi. undan uzoqlashgan sayin o`sha kenglikdagi eng yuqori temperatura …

g katta maydonlarda ochilib qolishi va iqlimning keng qamrovli isishi 100—150 km.li sohil zonasida haroratning yozda qo`shimcha (1,5° gacha) oshishi va nisbiy namlikning 5 - 10% kamayishiga sabab bo`ldi. so`ngti 20 - 30 y. davomida iqlimga bo`lgan antropogen ta`sir global tus olmoqda. insonning xo`jalik faoliyati ta`sirida atmosferada «bug`lattich» gazlar (so2 va b.) miqdori ortib, atmosfera harorati ko`tarilib bormoqda. subtropik va tropik kengliklarda bunday ta`sir hali unchalik sezilarli darajada bo`lmasada, o`zbekistonda, ayniqsa, uning shimoliy hududlarida so`nggi yillarda kuzatilayotgan haroratning ko`tarili-shi faqat tabiiy tebranishlar natijasi bo`lmay, balki global ko`lamdagi antropogen omillar ta`siri natijasidir. o`zbekistondagi va o`zbekiston hududini kesib o`tuvchi daryolar, aso-san, tog`lardagi qor, muzliklardan va qisman yomg`ir suvlaridan to`yinadi. iqlim issiq va quruq bo`lganligidan daryolar suvi, ayniqsa, ularning o`rta va quyi oqimida sug`orishga, bug`lanishga sarf bo`ladi. tekisliklardagi daryolar suvi esa qor va ahyon-ahyonda yog`adigan jalalardan hosil bo`ladi. mamlakatning chekka tog` oldi hududlarida yozda qurib qoluvchi soylar va vaqtinchalik suv oqadigan o`zanlar juda …

ng km2. afg`o-nistonda hinduqush tog`larining shimoliy yon bag`ridan 4950 m balandlikdagi muzliklardan boshlanadi. daryoga eng yirik va sersuv irmog`i — vaxsh qo`shilgandan so`ng amudaryo nomiii oladi. surxondaryo quyilgandan keyin amudaryoga to orol dengiziga yetguncha 1200 km dan znyod masofada boshqa irmoq qo`shilmaydi. daryolar tog`lardan tog` oldi hududlari va asosan, tekislikka chiqqach, suvi sug`orishga olinishi, ekinzorlardan qaytadan daryoga kelib quyilishi va suv omborlari orqali tartibga solib turilishi natijasida ularning tabiiy suv rejimi keskin o`zgargan. o`rta osiyodagi eng uzun va amudaryodan keyingi eng sersuv daryo. turli davrlarda yaksart, tanais, danu, yaosha, xashart, sayxun va boshqa nomlar bilan yuritilgan. norin daryosi bilan qoradaryo qo`shilgach, sirdaryo nomini oladi. orol dengiziga quyiladi. uzunligi 2212 m, havzasining maydoni 219 ming km2. sirdaryo va uning irmoqlarida qurilgan gidrotexnik inshootlar ayniqsa, yirik to`g`onlar, suv omborlari, katta kanal va kollektorlar ta`siri natijasida sirdaryoning oqim miqdori va gidrologik rejimi ancha o`zgardi. ko`pchilik daryolar suvining loyqaligi o`rtacha 200 - 500 g/m3. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari" haqida

1664135469.doc o’zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari o`zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari reja: 1. o`zbekiston respublikasi hududiy joylashuvi va rel`efi. 2. o`zbekistonning iqlim sharoitlari vasuv resurslari. 3. o`zbekistonda tabiiy o`simliklar qatlami va hayvonot olamining o`ziga xosligi 4.tabiiy iqlim sharoitlari va landshaftlari tipi, ma`muriy-hududiy tuzilishi. o`zbekiston tabiatining xususiyatlaridan biri uning materik markazida joylashgani va okeanlardan uzoqligidir. o`zbekiston hududi relefiga ko`ra, tekislik va adir-tog` qismlarga bo`li-nadi. tekisliklar, asosan, shimoliy-g`arbida bo`lib, turon tekisligining bir qismidan iborat. tog`lar mamlakatning sharqida joylashgan. turon tekisligining o`zbekistonga qarashli qismida bir qancha ele...

DOC format, 56,0 KB. "o'zbekistonning geografik holati va tabiiy iqlim sharoitlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'zbekistonning geografik holat… DOC Bepul yuklash Telegram