iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi

DOC 5 sahifa 53,5 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 53,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 5

Yangilangan Iyn 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

1664180621.doc iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi reja: l. g`arbda o`rta asr jamiyatining vujudga kelishi muammosi. 2. kolonlik. 3. shaharlarning tushkunlikka uchrashi. quriallar va kollegiatlar. 4. hukumat siyosatdagi tendenillar. 5. rim imperiyasi varvarlar tomonidan bosib olinishi arafasida. g`arbiy yevropada feodal jamiyatning shakllanish jarayoni murakkab ijtimoiy -iqtisodiy munosabatlar davrini o`z boshidan kechirgan, ya`ni, bir tomondan, rim imperiyasidagi quldorlik tuzumining ikkinchi tomondan, kelotlat, germanlar, slovyanlarning hamda imperiyadan shimolda boshqa qabilalarning varvarlik tuzumining bir-biri bilan qo`shilishi natijasida vujudga keldi, bu varvarlik tuzumi aslida hali sinfiy bo`lmagan tuzum edi. feodal tuzum munosabatlari hali o`rta asr davriga kirmasdan ancha oldinroq rimda ham, varvarlarda ham shakllana boshlagan edi. iii asrlarga kelib rim imperiyasidagi quldorlik tuzumi tushkunlikka yuz tutdi, uning asosiy belgilari ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarda yaqqol sezila boshladi: -qui mehnati unumdorlikgi pasetmegi; -qullar bilan ta`minlanishning qiyinligi; -tashqaridan doimiy to`xtovsiz hujumlarning bo`lib turishi?; â mamlakatda bo`lib turadigan fitnalar va qullar qo`zg`olonlari; -shimoldagi xalqlarning ijtimoiy-iqtisodiy hayotidagi o`zgarishlarining ta`siri. …

2 / 5

alariga bu yerlardan foydalanish uchun eng qulay usul bo`lib ko`rindi. shunday qilib, quldorlik sistemasi bilan bir qatorda ma`lum darajada kelgusi feodal tuzumdan darak beradigan yangi munosabatlar (katta yer egaligining yerlardan maydalab foydalanish usuli bilan birga qo`shilishi, mayda mustaqil, lekin shaxsan qaram bo`lgan ishlab chiqaruvchi dehqonning eksplutatsiya qilinishi) ham rivojlana boshladi. kolonlik rivojlanib krepostnoylikka tobora yaqinlasha boshladi. quldorlarning ijarasi bo`lgan, qullar orasida yashagan, kerakli asbob, urug`lik, turar joy va hokazolarni ham ko`pincha quldordan oladigan kolonlar tobora quldorlarga qaram bo`lib qolib, bir emas, bir necha kun pomesitelni - villani tashlab, boshqa joyga ketib qutilish imkonidan butunlay mahrum bo`ldi. 332 yilda imperator konstantin buyuk katta yer egalarining manfaatlarini ko`zda tutib, kolonlarning ishlab turgan pomestyesini tashlab ketishni taqiqlaydigan va qochib ketgan kolonlarning majburiy yo`l bilan qaytarib olib kelinishini talab qiladigan farmon chiqardi. imperator va senatorlarga qarashli pomesitellarda (bu pomesitellar saltuslar deb atalardi) kolonlar qudratli imperator ma`muriyati yoki hukmi zo`r senatorlar tomonidan ancha ilgariyoq tutqunlikka …

3 / 5

ga ("kulbash qullar") ko`chirdilar. bu qullar o`z xo`jayinlariga obrok to`lashga majbur edilar. shartli ravishda yer olgan chetdan kelgan varvarlar ham kolonlarga o`xshash ahvolda edi. shaharlarning tushkunlikka uchrashi. kuriallar va kollegiatlar g`arbiy rim imperiyasida kolonlikning rivojlanishi feadallashuv jarayonning asosini tashkil etadi. g`arbiy rimning italiya, galiya ispaniyadagi shaharlari imperiyaning keyingi davrida qattiq krizisni boshidan kechirmoqda edi. qui mehnatiga asoslangan hunarmandlarning unumdorligi past edi. ishlab chiqarilgan mahsulotlarni sotish nihoyatda qiyinlahsdi, chunki pomesitellarning biqiqligi, kolonlar xarid quvatining pastligi, natural xo`jaligining ko`payishi asosiy sabab edi. bundan tashqari o`rta dengizdagi savdo balansi sharqiy qismga qaraganda ancha qoloq edi. shahar xo`jaligining tushkunlikka yuz tutishi sabali shahrlarda ham bo`lg`usi feodal munosabatlar paydo bo`la boshladi. chunonchi, shahrlarda yashovchi o`rta hol yer egalari, shahar kuriyalarining a`zolari (kuriallar), ya`ni aholining soliqlarni to`lashi va hokazolar uchun javobgarliklar yuklatilgan, o`z vazifasidan mashaqqat chiqayotgan kuriallar majburiy suratda kuriyalarga biriktirib qo`shila boshladi. hukumat kuriallik unvonini nasldan -naslga meros bo`lib o`tadigan qilib qoydi. o`z shahri va …

4 / 5

borayotgan davrda pomestye â villa xo`jalik va ijtimoiy hayotning asosiy yacheykasiga aylanib bordi. senatda va badavlat shahar aholi qatlamlari pomestye-villalarda yashashni afzal ko`rdilar. villalarning tashqi ko`rinishilari o`zgara boshladi, o`rta asr qasrlariga o`xshay boshladi. yer egasi â magnatning odatda o`z qasrida turmasi va o`z qo`shini bo`lar edi. bu qo`shinlar qasr atrofidagi pomesitellani tashqi hujumlardan himoya qilishda ko`maklashar va o`z navbatida dehqonlar ham qo`shinlar oldidagi homiylik vazifasini bajarar edilar. shunday qilib katta yer egalarining xususiy hokimiyati davlat hokimiyati tusiga, ya`ni xalq ustidan yurgiziladigan hokimiyat tusiga kira boshladi. imperiyaning oxirgi davrida rimda quldor yer egasi ma`lum darajada hukmdor, o`z pomestyesining va o`z atrofidagi butun okrugning hokimi, egasi edi. hukumat siyosatida ikki tendensiya kurashi iv asrda rim hukumati o`zining iii asrdagi og`ir krizis holatidan birmuncha qutuldi. imperatordan diokletian (284-305) va konstantin (306-307) imperiyaning ma`muriy-moliyaviy apparatini mustahkamlashga qaratilgan bir qancha reformalar o`tkazdi. jumladan: -soliqlaming natura shaklida olinishi; -yer va aholining hisobga olib turilishi; -ish haqinining …

5 / 5

qiqiy hukmron yuqori organlik ahamiyatini yo`qotib, o`z o`rnini imperatorning konsistoriya deb atalgan byurokratik kengashiga berdi, bu kengashning a`zolari imperator huzirida hatto o`tira olmas ham edilar. bu davrda qo`shinlar safi ham ancha mustahkamlandi, ularning ko`pchilik qismi yollanib xizmat qiladigan varvarlardan iborat edi. rimning keyingi asrlardagi imperator hokimiyati o`z oqibati jihatidan markazlashtirishga butunlay zid bo`lgan tadbirlarni amalgam oshirdi. yuqorida aytib o`tilganidek, imperatorlik mahaliy magnatlarning xususiy hokimiyatini (xalqga hukumronlik qilish funksiyalarini ham) tan olgan edilar, bundan tashqari diokletian imperiyani to`rt qismga (ikki avut bilan ikki sezar o`rtasida) taqsim qilib tetrarxiya deb atlgan narsani joriy qildi, har bir hokimga muayyan viloyatlar va maxsus poytaxt ajratib berdi. imperiyaning pereferik turlar deb ataladigan to`rt qismi italiya, galiya jlliriya, sharqdan iborat bo`lib, sharq sastaviga bolqon yarim orolining janubiy-sharqiy qismi fraksiya viloyati ham kiradi. konstantin vafotidan keyin imperiya ikki yoki uch qismga 395 yilda imperator feodosiy o`lgandan keyin imperiya butunlay mustaqil bir-biriga qarama-qarshi bo`gan ikki qismga -g`arbiy va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi" haqida

1664180621.doc iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi reja: l. g`arbda o`rta asr jamiyatining vujudga kelishi muammosi. 2. kolonlik. 3. shaharlarning tushkunlikka uchrashi. quriallar va kollegiatlar. 4. hukumat siyosatdagi tendenillar. 5. rim imperiyasi varvarlar tomonidan bosib olinishi arafasida. g`arbiy yevropada feodal jamiyatning shakllanish jarayoni murakkab ijtimoiy -iqtisodiy munosabatlar davrini o`z boshidan kechirgan, ya`ni, bir tomondan, rim imperiyasidagi quldorlik tuzumining ikkinchi tomondan, kelotlat, germanlar, slovyanlarning hamda imperiyadan shimolda boshqa qabilalarning varvarlik tuzumining bir-biri bilan qo`shilishi natijasida vujudga keldi, bu varvarlik tuzumi aslida hali sinfiy bo`lmagan tuzum edi. feodal tuzum munosabatlari hali o`rta asr davri...

Bu fayl DOC formatida 5 sahifadan iborat (53,5 KB). "iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: iv-v asrlarda rim imperiyasi va… DOC 5 sahifa Bepul yuklash Telegram

iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"iv-v asrlarda rim imperiyasi va quldorlik tuzumining inqirozi" haqida

O'xshash fayllar