miloddan avvalgi v iv asrlarda yunoniston polis tizimining inqirozi

DOC 172.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1555493179_74143.doc miloddan avvalgi v iv asrlarda yunoniston polis tizimining inqirozi reja: 1.afina dengiz ittifoqi. 2. yunon-fors urushlaridan so‘ng afina. 3. afina demokratiyasi. 4. peloponnes urushlari. 5. polis tizimining tushkunligi. afina dengiz ittifoqi. er. av. v asrda yunon dunyosining siyosiy va madaniy hayotining markazi kichik osiyo va egey orollaridan bolqon yunonistoniga ko‘chdi. yunon viloyatlari ichida attika viloyatining roli oshdi. arxaik davridan so‘ng yunonistonda siyosiy jihatdan kuchli o‘zgarishlar yuz berdi. er.av. vi asr oxirida sharqda qudratli ahamoniylar davlati shakllandi va yunon dunyosiga o‘zining madaniy siyosiy ta’sirini o‘tkaza boshladi. er.av. v asr oxirida forslar kichik osiyodagi barcha yunon shaharlari va lidiya podsholigini bosib oldilar. forslar yunonistonni ham o‘z ta’sir doirasiga olishga harakat qildilar. fors qo'shinlari bir necha bor kontinental yunonistonga bostirib kirdilar (er.av. 495, 490-y) yunon polislari forslarga nisbatan turli munosabatda boidilar. fessaliya va beotiya forslarga do'stona munosabatda bo‘ldilar. sparta va afina esa forslarga qarshi yunon shaharlari ittifoqini tashkil qildilar. er. av. 48i-yil …
2
to‘la huquqli bo‘lib, uning xazina delos orolidagi apollon ibodatxonasida joylashgan edi. ittifoqchilar kengashiga har bir a’zo davlat bittadan vakil yubordilar. afina arxesy ittifoqi mablag‘i 480 talant hajmida deb belgilanib, har bir ittifoqchi davlat umumiy xazinaga a’zolik to‘lovi (foros)ni amalga oshirar edilar. ittifoq ichida afinaning harbiy-siyosiy va savdo mavqei kuchayib ketdi. barcha ittifoqchi yunon shaharlari o‘zlarida afina tosh-tarozisi va o‘lchov birliklarini joriy qildilar, umumiy xazina delosdan afinaga ko‘chirildi. afmaliklar ittifoqchilarning toiov badali hisobiga afinada mashhur propiley va parfenonni qurdilar. afinaning bunday suiiste’molligi ittifoqchilarning norozilik chiqishlariga sabab bo‘ldi. ittifoqchilarning chiqishlari afinaliklar tomonidan qattiq jazolandi. masalan, jazolangan tasos afinaga o‘zining barcha kemalarini berishga, devorlarini buzishga, tovon to'lash va eski a’zolik badalini toiashni davom ettirishga majbur bo‘ldi. plutarxning yozishicha «ittifoqchilar xiroj to‘lovchilar va qullarga aylandilar». afina o‘z ta’sir doirasini yunon dunyosida muntazam ravishda kengaytirishda spartani qarshiligiga uchradi. forslar bilan umumiy g‘alabadan keyin har ikki davlat o'rtasidagi raqobat keskinlashdi. forslar egey dengizidan siqib chiqarildi, u …
3
o savdodan manfaatdor bo‘lgan afina savdogar hunarmandlari va dengizchilari afinani yunon shaharlari ustidan yetakchiligini mustahkamlashni talab qildilar. ular ittifoqchilarga nisbatan qat’iy qattiq siyosatni, afinaning yunon dunyosiga boshchilik qilishiga qarshi turadigan har qanday kuchlarga qarshi keskin kurash olib borishni talab qildilar. afinada kaeon tiraniyasi tugatilgandan so‘ng demokratik harakat afina siyosiy hayotida yetakchi o‘ringa chiqdi. 500 lar kengashining ta’siri kuchaydi. bu kengashda aholining kambag‘al tabaqalarining ishtiroki uchun imkoniyatlar yaratildi. gelieda sudyalik vazifasini bajarish uchun yoki 500 lar kengashiga a’zolik uchun ish haqi to‘lashni joriy qilinishi hatto kambag‘allarga ham qura tashlash yo‘li bilan saylanadigan 5 ming sudyadan biri bo‘lishi imkoniyatini berdi. shahar aholisining o‘rta qatlami zevgitlarga arxont vazifasini bajarishga ruxsat berildi. tashqi siyosatda afina yunon dunyosiga hukmronlik qilish uchun faol harakat qildi afinaning qo‘shni viloyatlarga taziyqi kuchayib sparta bilan urush harakatlari olib borildi. er. av. 445-yil sparta bilan 30 yil muddatga tinchlik shartnomasi imzolandi. ammo tinchlik 14 yil davom etib keyin uzoqqa cho'zilgan …
4
rida ham tegishli o'zgarishlar yuz berdi. jamiyatda yetakchi o‘rinni savdo - hunarmandlar tabaqalari egalladilar. davlatni ichki va tashqi siyosatini ana shu tabaqalar belgilar edi. attika dehqonlari poytaxtni g‘alla bilan ta’minlay olmas edilar, g'allani qora dengiz bo'yidan yoki italiyadan olib kelish arzonga tushar edi. qishloq aholisi ish topishi uchun ko'plab shaharlarga kelib o‘rnasha boshladilar. er.av. v asr o‘rtalaridan boshlab afinada hunarmandchilik va dehqonchilikda foydalaniladigan qullarni soni ko‘payib ketdi. afina olib borgan ko‘plab urushlar natijasidai^fihik osiyo, frakiyava illiriyadan qullar olib kelib sotiladigan xios orolidagi qul bozori iqtisodiyotining ishchi kuchiga boigan ehtiyojini qondirdi. qullarni soni keskin oshib ketdi. malakasiz qul arzon boiib, hunarga o‘rgatilgan qul qimmati 100—150 draxma baholanar edi. perikl davri afinasida qullarni aniq soni noma’lum. taxminlarga ko‘ra, ular 400 mingtaga yetmagan. shahardagi eng boy odamlardan biri nikiyning lavrion kumush konlarida ming quli, boy gipponikning 600 quli boigan. oddiy hunarmandlaming ustaxonalarida 5 tadan 10 tagacha qul ishlagan. qalqon yasovchi usta lisiyning ustaxonasida …
5
o‘z borardi. ular aholining ozchilik qismini tashkil qilar edi. siyosiy huquqlardan, qullardan tashqari ayollar, boshqa viloyatlarda afinaga qochib kelganlar va afinada yashab turib, erkin bo‘lsa-da, fuqaroligi bo'lmagan meteklar mahrum edi. meteklar 100 mingga yaqin kishini tashkil qilib, ular asosan savdo hunarmandchilik bilan shug‘ullanar edi. polisning suveren hokimi — xalq yig'inini afina fuqarolik huquqiga ega bo‘lgan soni ko‘p bo'lmagan katta yoshli erkaklar tashkil qilar edilar/mansabdor shaxslar qur’a tashlash yo‘li bilan saylanar, faqat rfiansabga nomzodlar afinalik boiishi ustidan nazorat qilinar edi. arxont yoki strateg vazifasini har qanday fuqaro bajarishi mumkin degan tushuncha mavjud edi. chunki barcha mansabdor shaxslar yig‘inda xalq irodasi va qonunlarini ifodalagan holda tatbiq qilar edilar. ularning funksiyasiga hech qanday muhim vazifa kirmas edi. oliy mansabdor shaxslar — arxontlar hokimiyati oila va meros huquqiga rioya qilishga g‘amxo‘rlik (arxont eponim) sakral vazifa (arxont basilevs) sud jarayonlariga raislik qilish (fesmofet) bilan cheklangan edi. arxont polemarx (qo'shin qo'mondoni) faqat nomigagina qo‘mondon boiib, amalda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "miloddan avvalgi v iv asrlarda yunoniston polis tizimining inqirozi"

1555493179_74143.doc miloddan avvalgi v iv asrlarda yunoniston polis tizimining inqirozi reja: 1.afina dengiz ittifoqi. 2. yunon-fors urushlaridan so‘ng afina. 3. afina demokratiyasi. 4. peloponnes urushlari. 5. polis tizimining tushkunligi. afina dengiz ittifoqi. er. av. v asrda yunon dunyosining siyosiy va madaniy hayotining markazi kichik osiyo va egey orollaridan bolqon yunonistoniga ko‘chdi. yunon viloyatlari ichida attika viloyatining roli oshdi. arxaik davridan so‘ng yunonistonda siyosiy jihatdan kuchli o‘zgarishlar yuz berdi. er.av. vi asr oxirida sharqda qudratli ahamoniylar davlati shakllandi va yunon dunyosiga o‘zining madaniy siyosiy ta’sirini o‘tkaza boshladi. er.av. v asr oxirida forslar kichik osiyodagi barcha yunon shaharlari va lidiya podsholigini bosib oldilar. forslar yu...

DOC format, 172.5 KB. To download "miloddan avvalgi v iv asrlarda yunoniston polis tizimining inqirozi", click the Telegram button on the left.

Tags: miloddan avvalgi v iv asrlarda … DOC Free download Telegram