туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари

DOCX 46,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708370625.docx туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари мундарижа кириш 1. xx аср бошларида туркистондаги ижтимоий маданий ҳаёт 2. туркистон жадидиларининг миллий давлатчилик ғоялари ва 3. мафкураси ўлка ҳалқлари ҳаётида тутган ўрни 4. туркистон жадидиларининг миллий театрини ташкил этишда 5. ўлкага олиб кирган мафкуравий жараёнлари. миллий мактабнинг 6. шакилланиши 7. туркистон ҳалқларининг давлатчилик учун кураши. туркистон 8. мухторияти хулоса адабиётлар ва манбалар рўйхати кириш мавзунинг долзарблиги. ватанимиз тарихи жуда қадимий бўлиб, ўз тарихий ривожланиш жараёнида то ҳозирги кунларга етиб келгунига қадар ҳалқимиз ўз бошидан ҳам қувончли, ҳам қайғули кунларни ўтказди. мустақилликни қўлга киритиб, фаровон кунларга эришгунимизгача жуда кўп кушдик. ушбу курш ишимнинг мавзуси туркистонда жадидсилик ҳаракати жадидларнинг давлатчилик ғоялари деб номланиб ватан эрки, мустақиллиги, ҳалқ фаровонлиги учун курашган маърифатпарвар, адолатпарвар ҳақиқий халқ ўғлонлари бўлган жадидлар ҳаракатини ёритиб беради. президентимизнинг шундай сўзлари бор: “асримиз бошларида жадидларнинг ўз ҳисобидан мактаблар, кутибхоналар, қироатхоналар, театрлар, рўзномалар ташкил этканликларини, уларни …

н ҳалқларининг давлатчилик учун кураши. туркистон мухторияти ҳақида маълумот бериш. курс иши мавзусининг ўрганилиш даражаси. туркистонда жадидчилик харакати ватанимиз тарихининг муҳим воқеа жараёнларидан бўлиб, бу давр жуда кўп олим ва профессорларнинг этиборини ўзига жалб этган. жадидчилик ҳаракати моҳияти бир қанча мақола, китоб, илмий ишларда ўз аксини топган. жумладан, б.қосимов, о.шарафиддинов, а.ахмедов, а.алиев, х.зиёев, н.каримов, ш.турдиев, м.содиқов, р.шамсиддинов[footnoteref:1],қ.ражабов,[footnoteref:2] д.алимова,[footnoteref:3] н.жўраев, ш. каримовлар[footnoteref:4]каби олимларнинг қатор асар ва мақолаларида “ўзбекистоннинг янги тарихи” биринчи китоб, “туркистон чор россияси мустақиллиги даврида” т. “шарқ” 2000й. ахмедос с. ражабов қ. “жадидчилик”, р. шамсиддинов. ш.каримовларнинг “ватан тарихи” 2-китоб каби тадқиқот маҳсулларида ўз аксини топган. [1: шамсиддинов р “ўзбекистон тарихидан материаллар” (3-китоб) андижон 2004й; “ватан тарихи” 3-том т.: 2013й ] [2: ражабов қахрамон “бухорога қизил армия босқини ва унга қарши кураш” т манавият 2002й ] [3: алимова д а.“ўзбекистон тарихи” т 2004й ] [4: жўраевн, каримов ш. “ўзбекистон тарихи” т 2011й ] мавзунинг илмий-амалий ахамияти. ушбу мавзунинг илмий амалий …

ҳар қандай бойликни талашни ўз олдига мақсад қилиб қўйган эди. ўлкадаги ҳар қандай фаолият фақат чор россияси манфаатлари учун йўналтирилди. туркистон ҳом-ашиё етказиб берувчи баъзага айлантирилди ва бу ердан пахтани ташиб кета бошладилар. умуман олганда 1880-1917 йилларда туркистон ўлкасидан россияга жами бўлиб, 25,8 милион пут пахта толаси олиб келтирилган.[footnoteref:5] [5: шамсиддиновр. каримов ш. убайдуллаев ў. “ватан тарихи” 2-китоб. т. шарқ 2010й. 260б. 6ўша манба. ] чор россияси туркистонда фақат ҳом ашиё баъзаси сифатида қаради ва шу боисдан бу ерда оғир саноат корхоналари қурилмади. фақатгина тез фойда берадиган, кичик-кичик енгил ҳунармандчилик корҳоналари қурилди. бу ерда бунёд этилган саноат корхоналари асосан пахта тозалашга йўналтирилган. 1914 йилда ўлкадаги пахта тозалаш заводларининг сони 254 та эди.6 умуман олганда туркистон ўлкасидаги саноат тармоқлари чор россиясининг фойдаси учун ҳизмат қилувчи тармоқ эди. бу ерда фақат қишлоқ, ҳўжалик махсулотларини бирламчи ишлаб берувчи ва ер ости қазилма бойликларини қазиб олиш ишлари амалга оширилар эди. ўлкадан пахта толаси, нефт, …

исломий мактаб ва мадрасалар русча ўқитиш шарти билан рус мамурияти руҳсати билан очилган тақдирда ҳам бу мактабларни тамомлаганлар фақатгина диний вазифаларга тайинланиши мумкин бўлган, идора ишларида фаолият юритишга рухсат берилмаган. 1891 йилда россияда юз берган очарчиликдан сўнг туркистонда жуда кўп рус оилалари кўчириб келтирилди. уларга махаллий ахолига нисбатан тегишли бўлган ерлардан томорқалар ажиратиб берилди. бунинг натижасида ўлкада ерсизлар сони кўпайди. 1910 йилда ерсиз дехқон хўжаликлари 30 фоизи ташкил қилар эди.[footnoteref:6] [6: шамсиддиновр. каримов ш. убайдуллаев ў. “ватан тарихи” 2-китоб. т. шарқ 2010 й. 261б. ] чор ҳукумати маънавий-маданий сохада ҳам ўзларининг таъсирини ўтказдилар. ҳалқ маорифи тизими қаттиқ назорат остига олинди ва мазмунан чор россияси мафкурасига бўйсундирилди. русчча тартиб қоидалар жорий қилинди. энг ёмони ўлканинг ўз она тили эмас, рус тили давлат тилига айлантирилди. бундан шуни билишимиз мумкинки чор россияси ўлка ҳалқларининг миллий қадрятлари, анъана ва урф-одатларига ҳурматсизлик қилганлар ва уларни йўқотишга ҳаракат қилдилар. ҳаттоки, туркистон мусулмон диний этиқодига ҳам қарши …

г аҳолига биттадан тиббиёт ҳодими тўғри келган бўлса, бу кўрсаткич қорақалпоғистон ҳудудида янада ачинарли эди. ҳар 250 минг кишига биттадан тиббиёт ҳодими тўғри келарди. 10 бу кўрсаткичлардан кўриниб турибдики, чор ҳукумати туркистон ўлкасидан фақат фойда олишни кўзлаган. ҳалққа ғамхўрлик қилиш, уларнинг турмуш шароити, соғлиги ҳақида қайғуриш иккинчи ва ҳатто, охирги даражали деб билганлар. шу сабабли туркистон аҳолиси энг қисқа умир кўрган ва бу ерда турли хилдаги юқумли касалликлар кенг тарқалган эиди. чор россияси ҳкумати юргизган бундай адолатсиз ва зўрловга асосланган мустамлакачилик сиёсати натижасида ўлкада ғоятда кескин ижтимоий – сиёсий вазият вужудга келди. бундан ташвишга тушган чор ҳукумати аҳоли онгига россия давлатига нисбатан “ватанпарварлик” ғоячларини сингдиришга зўр бериб ҳаракат қилинди. чор мамуриятига қарши қаратилган ҳар қанда ҳаракат эса шавқатсизлик ва зўравонлик билан бостирилиши тўғрисида бюруқ берилди. шундай қилиб, бўлиб ўтган жараёнлар оқибатида чор россиясига нисбатан норозилик кучайиб борди. ўлканинг турли ҳудудларида ҳукуматга қарши ғалаёнлар тез-тез кўтарилиб турадиган бўлди. бу курашларга эса …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари"

1708370625.docx туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари мундарижа кириш 1. xx аср бошларида туркистондаги ижтимоий маданий ҳаёт 2. туркистон жадидиларининг миллий давлатчилик ғоялари ва 3. мафкураси ўлка ҳалқлари ҳаётида тутган ўрни 4. туркистон жадидиларининг миллий театрини ташкил этишда 5. ўлкага олиб кирган мафкуравий жараёнлари. миллий мактабнинг 6. шакилланиши 7. туркистон ҳалқларининг давлатчилик учун кураши. туркистон 8. мухторияти хулоса адабиётлар ва манбалар рўйхати кириш мавзунинг долзарблиги. ватанимиз тарихи жуда қадимий бўлиб, ўз тарихий ривожланиш жараёнида то ҳозирги кунларга етиб келгунига қадар ҳалқимиз ўз бошидан ҳам қувончли, ҳам қайғули кунларни ўтказди. мустақилликни қўлга кирит...

Формат DOCX, 46,2 КБ. Чтобы скачать "туркистонда жадидчилик харакати жадидларнинг давлатчилик ғоялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: туркистонда жадидчилик харакати… DOCX Бесплатная загрузка Telegram