чор россиясининг мустамлакачилик даврида давлатчилигимиз. ( xix асрнинг иккинчи ярми 1991 й )

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663964849.doc чор россиясининг мустамлакачилиги даврида давлатчилигимиз. (xixасрнинг иккинчи ярми 1991 й ) режа: 1. хх аср бошларида туркистонда давлатчилик масаласи. 2. туркистон муҳториятининг ташкил топиши ва унинг давлатчилиги. 3. бухоро ва хоразм халқ жумхуриятида давлат бошқаруви туркистон чор россияси томонидан босиб олингандан кейин бу ерда сиёсий мустақиллик тобора йўқолиб борди. бу ерда чоризмнинг манфаатини кўзловчи бошқарув шакли, тартиб қоидалари жорий қилинди. сақланиб қолган бухоро амирлиги ва хива хонлигининг тасарруфидаги худудлар ҳам, сиёсий фаолияти ҳам чекланган, улар россияга қарам бўлиб қолган эди. xix асрнинг охири, хх аср бошларида туркистонда вужудга келган жадидчилик намоёндалари миллий давлатчилик ғояларини ҳам кўтариб чиқдилар. улар ўз ғояларида тўла маънодаги мустақил, озод, ҳур давлатни ва адолатли давлат тузумини тараннум қилдилар. жадидчилик ҳаракатининг улуғ намоёндалари мунаввар қори, фитрат, беҳбудий, чўлпонлар ўз асарларида асарларида бу давлат тамойиллари ва афзалликларини мадҳ қилганлар. жадидларнинг давлатчилик хусусидаги ғоялари прогрессивдемократик ҳарактерга эга эди. давлат бошқарувининг янгича республика шакли жадидлар томонидан туркистон учун ҳам …
2
»га топширди. ўлка мусулмонларининг фавқулодда iv қурултойи муваққат кенгаш аъзоларидан хукумат тузилиши ва унинг таркибини 12 кишидан иборат бўлишлиги белгилаб берди. халқ мажлиси таркиби 54 номзоддан иборат бўлишлиги кўрсатилди. унинг таркибига шаҳарларнинг маҳаллий бошқармаларидан ҳам 4 вакил киритиладиган. қурултойда муваққат ҳукумат сайланди. унинг таркибига 8 киши киритилди. муҳаммад тинишбоев бош вазир этиб сайланди. қурултой муҳториятнинг келгусидаги фаолияти муҳокама қилинди. бунда иқтисодий ва ҳарбий масалалар асосий ўринда турар эди. туркистон мухтор жумхурияти мафкурасининг негизини ислом дини ғоялари ташкил этиши қурултойда алоҳида таъкидланди. 1917 йил 8 декабрда туркистон мухторияти муваққат ҳукуматининг халққа мурожаатномаси эълон қилинди. мурожаатда туркистон халқининг истагига мувофиқ туркистон россия таркибидаги мухтор жумхурият деб эълон қилинганлиги қайд этилган эди. мурожаат ўлка халқлари томонидан зўр қувонч билан қабул қилинди. муҳторият эълон қилинган кундан бошлаб у омма ўртасида ўзининг сиёсий фаолиятини авж олдирди. хукумат молиявий аҳволини яхшилаш учун 30 миллион сўмлик заём чиқарди. бу маблағда миллий армия ташкил қилиш ҳам кўзда тутилган …
3
монидан ишғол қилиниб жунаидхон ҳокимияти ағдариб ташланди. 2 февралда саид абдулла тахтдан воз кечди ва ҳокимиятни муваққат инқилобий ҳукуматга топширди. 1920 йил 26 апрель куни чақирилган халқ вакилларининг бутун хоразм i қурултойи унинг конституциясини қабул қилди. қурултой республика ҳукуматинихалқ нозирлар советини тузди. унинг раиси этиб ёш хиваликлар етакчиларидан бири – полвонниёз юсупов, ўринбосарлари этиб сайландилар. нозирлар лавозимига эса коммунистлар билан биргаликда ёш хиваликларнинг вакиллари ва туркман уруғ бошлиқлари тайинланди. бухорода эса амир ҳокимияти 1920 йил 2 сентябрда ағдарилди. 14 сентябрьда умумбухоро инқилоб комитети ва республика ҳукуматихалқ нозирлари совети тузилди. унинг раиси этиб файзулла хўжаев тайинланди. умумбухоро инқилобкомитети ва ҳукумат асосан коммунистлардан тузилган эди. 1920 йил 68 октябрь кунлари бўлиб ўтган халқ вакилларининг 1умумбухоро қурултойи бухорони халқ совет республикаси деб эълон қилинди. хоразм ва бухоро халқ республикалари янги типдаги давлатлар эди. уларнинг сиёсий тизими бирбирига ўхшарди. партия, ҳокимият тузилмалари, жамоат ташкилотларида дастлабки йилларда жамиятнинг барча табақаларидеҳқонлар, мусулмон руҳонийлар, савдогарлар иштирок этдилар. …
4
в ҳукумати ағдарилди. 1923 йил 20 октябрда хоразмда янги конституция қабул қилинди. бу конституцияга асосан савдогарлар, руҳонийлар, аҳолининг баъзи бир тоифалари экспулататор деб эълон қилинди, ҳамма ерлар, шу жумладан вақф ерлари мусодара қилинди. бунинг оқибатида аҳолининг норозилиги ортиб кетди ва бу нарса 1924 йилнинг январида қўзғолонга сабаб бўлди. бухоро халқ совет республикасида ҳам мулкдорлар табақасига нисбатан кўрилган қаттиқ чоралар, мусулмон дини вакилларига нисбатан душманлик сиёсати республикадаги ижтимоийсиёсий муносабатни кескинлаштирди. 1921 йил сентябрь ойида бухоро республикаси конституцияси қабул қилинди. фуқоролар тенг ҳуқуқли деб эътироф этилди. хукумат аъзоларининг кўпчилиги бухоро республикаси мустақиллигини ёқлаб чиқдилар. бу большевикларга ёқмади ва россия большевиклари тазйиқи остида 1923 йил июнь ойида ҳукумат таркиби ўзгартирилди. ҳукуматда туркистондан юборилган вакилларнинг таъсири кучайиб кетди. 14 август куни конституция ўзгартирилди. каттакичик савдогарлар, собиқ амалдорлар сайлов ҳуқуқидан маҳрум этилди, ишчилар ва камбағалларнинг ҳуқуқи кенгайтирилди. жамият ҳаётида ижтимоий беқарорлик бошланди ва бу 1924 йилгача давом этди. а д а б и ё т …
5
й. 12. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "чор россиясининг мустамлакачилик даврида давлатчилигимиз. ( xix асрнинг иккинчи ярми 1991 й )"

1663964849.doc чор россиясининг мустамлакачилиги даврида давлатчилигимиз. (xixасрнинг иккинчи ярми 1991 й ) режа: 1. хх аср бошларида туркистонда давлатчилик масаласи. 2. туркистон муҳториятининг ташкил топиши ва унинг давлатчилиги. 3. бухоро ва хоразм халқ жумхуриятида давлат бошқаруви туркистон чор россияси томонидан босиб олингандан кейин бу ерда сиёсий мустақиллик тобора йўқолиб борди. бу ерда чоризмнинг манфаатини кўзловчи бошқарув шакли, тартиб қоидалари жорий қилинди. сақланиб қолган бухоро амирлиги ва хива хонлигининг тасарруфидаги худудлар ҳам, сиёсий фаолияти ҳам чекланган, улар россияга қарам бўлиб қолган эди. xix асрнинг охири, хх аср бошларида туркистонда вужудга келган жадидчилик намоёндалари миллий давлатчилик ғояларини ҳам кўтариб чиқдилар. улар ўз ғояларида тўла маънодаги ...

DOC format, 47.0 KB. To download "чор россиясининг мустамлакачилик даврида давлатчилигимиз. ( xix асрнинг иккинчи ярми 1991 й )", click the Telegram button on the left.