o‘rta osiyoning ix-x asrlar me’morchiligi

PPTX 1,9 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

gsinchlaridan tortib ustunlari-yu sarrovlari va toâsinlarigacha yogâochlarni biriktirish uslubida qurilib, sinchlarning orasi xom gâisht yoki guvalalar bilan urib chiqilgan. bu tuzilishdagi imoratlarni qurish hozirgacha saqlanib keladi. afrosiyob, varaxsha, buxoro va poykand shahar xarobalaridagi turarjoy qoldiqlaridan maâlum boâlishicha, xâxi asrlarda ham paxsa va xom gâishtdan qurilgan imoratlar shahar meâmorchiligida asosiy oârinni egallagan. xonbandi suv ombori naqqoshlik, oâymakorlik va xattotlik ixâxii asr boshlarida meâmorchilik bilan birga naqqoshlik va oâymakorlik sanâati ham ancha rivoj topadi. imoratning peshtoqi, eshigi va devorining ayrim qismlari turli mazmundagi bitiklar bilan qoplanar edi. bu davrda xattotlik xalq sanâatining muhim va keng tarqalgan sohalaridan biri edi. hali kitob bosish dastgohi kashf etilmagani, qoâlyozma kitoblarning nusxalari faqat qoâlda koâchirilishi tufayli xattotlik sanâati ancha rivoj topdi. turli uslubda husnixat bilan bitilgan xattotlik namunalari meâmoriy naqshlarda ham hayotiy mazmun va estetik zavq beruvchi bezak sifatida ishlatiladi. xi-xii asrda minora qurilishi ham keng odat tus oldi. buxoroning belgisi hisoblangan minorai kalonning barpo etilish …

ê¼mor usta baqo loyihasi asosasida qoraxoniyhukmdorarslonxon topshirigê»iga binoan 1127-yilda bunyod etilgan. hozirgi kunda minoraoê»zbekiston moddiy va madaniy meê¼rosining koê»chmas mulk obyektlari milliy roê»yxatiga kiritilgan.minorayi kalonda jami koê»tarilish uchun zinalar soni 105 ta boê»lgan. balandligi 50 m., devorlarini qalinligi 0,8-0,9 m, poydevor chuqurligi 10 m gacha ketgan. minora ichidagi 105 pog'onadan iborat bo'lgan aylanma zina â rotonda orqali uning tepasiga chiqiladi. minraning tepasida ichidagi zinapoyani yoritish uchun 16 ravoqli darchalar o'rnatilgan, ular orqali atrofni kuzatish mumkin. ushbu noyob inshootdagi shakllarning o'zaro monandligi, mutanosibligi, geometrik qoidalarga to'la rioya qilingan holda chiroyli va har tomonlama puxta ishlangan ushbu minora buxoro meâmorchilik maktabining noyob asarlaridandir. qadimiy buxoro â samarqand yoê»lining choê»li malikdagi yirik chegara va savdo bekatida qurilgan, hozirgi karmana shaharchasi va navoiy shahri yaqinida, karmana tumanida. bizgacha uning faqat peshtoq qismi (diametri â 12,6 m.) saqlangan. janubiy minorasi 1950-yilgacha mavjud boê»lgan. raboti malik tarixda karvonsaroy vazifasidan tashqari, istehkom, qoê»rgê»on va savdo-sotiq markazi sifatida …

g asosi xom gê»ishtdan tiklangan. rabot katta keng hovli (22,5x22,5 m) va atrofi oê»ralgan 2 qavatli xona-hujralardan iborat boê»lib, ularga sopol quvurlar orqali suv oê»tkazilgan. markaziy qismi toê»ridagi muhtasham saroy oldi bir qatorli ravoqli ayvon (7,5x13 m) 2 qanotiga joylashgan. 20 ta gê»ishtin ustun ishlangan. xi-xii asrda masjid qurilishi ham keng rivojlandi va uning o'ziga xos tipi yuzaga keldi. asosi kvadrat shaklidagi gumbazli bino kompozitsiyalar o'rta osiyo yerlarida keng tarqaldi va mahalliy sharoitga karab ueiga xos fazilat va ko'rinish kashf etdi. bu davrda peshtoq-gumbazli maqbaralar qurilishi ham rivojlandi. peshtoqlari esa badiiy bezatilgan. maschitlar qurildi, ularda ham yangi uslub va yunalishlar yuzaga keldi. mag'oki attori masjidi uncha katta bo'lmagan kvartal ichidagi inshoot hisoblanadi. u bino assimetrik qoidaga binoan tiklangan. masjidning dastlabki holatidan faqat bosh fasad arxitekturaviy elementlari bilan birga saqlangan. devorlari kesilgan va kesilmagan o'yilgan va o'yilmagan g'ishtlardan, ularning to'plamidan bezakli qilib ishlangan. inshootni barpo etishda kesilgan terrakotali plitkalar bilan to'ldirilgan …

mon gumbazdan tashkil topgan. turkmanistondagi peshtoq-gumbazli binolar bezatilishida g'ishtning badiiy imkoniyatidan keng foydalanilgan. xi-xii asrlarda hokimiyat tepasiga qoraxoniylar va saljuqiylar keldi. iqtisodiy âmadaniy taraqqiyot natijasida shaharlar o'z qiyofasini o'zgartirdi. yirikâyirik inshootlar qurila boshlandi. ayniqsa, pishiq g'ishtdan ravoqlar va gumbazlar qurilishi anâanaga aylandi. bu davr meâmorchiligining yana bir xususiyati binolarda sirli va rangli koshinlardan foydalanilganligidir. natijada, maxsus hunarmandchilik sexlari ochilgan. qurilishda foydalaniladigan turli maxsus kasblar paydo boâlgan. bu davr meâmorchiligi tarixda âbinokor shoh nomi bilan kirgan boâlib, uning taraqqiy etishida muhammad sulaymon tegin o'g'li arslonxon katta hissa qo'shgan. umuman olganda ixâxii asrga oid maqbaralar o'rta osiyo hududida anchagina saqlanib qolgan. bular jumlasiga termiz yaqinidagi sulton saodat kompleksidagi, o'zgan, miyona, seraxs, mari (ko'hna marv) dagi va boshqa maqbaralar kiradi. shularning ichida ayniqsa marvdagi sulton sanjar maqbarasi diqqatga sazo-vordir. 1175 yilda vafot etgan va xuroson hokimi bo'lgan saljuqiy sulton sanjar o'zi hayotlik vaqtida qurdirgan, deb taxmin qilinuvchi bu bino devorlarining qalinligi 5 metrni …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘rta osiyoning ix-x asrlar me’morchiligi" haqida

1731319764.pptx logo oârta osiyoning ix-x asrlar meâmorchiligi reja: o'rta osiyoda ix x asrlardagi me'morchilikdagi o'zgarishlar bu davrga xos meê¼morchilik madaniyati logo oârta asr jamiyatining ijtimoiy-siyosiy tuzumi va islom dini mafkurasi madaniy hayotning meâmorchilik sohasiga ham kuchli taâsir qildi. samarqand, buxoro, urganch, termiz, oâzgan va marv kabi shaharlarda bu davrda koâplab saroy, masjid, madrasa, minora, maqbara, tim va karvonsaroylar qurildi. buxoro shahridagi ismoil somoniy maqbarasi, namozgoh masjidi, minorai kalon hamda vobkent va jarqoârgâondagi minoralar va boshqa koâplab binolar oâsha davr meâmorchiligining yuksak namunalaridandir. bu yodgorliklar meâmorchilik sohasining rivoj topganidan dalolat beradi. bu davrda yoânilgan tosh, pishiq ...

PPTX format, 1,9 MB. "o‘rta osiyoning ix-x asrlar me’morchiligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘rta osiyoning ix-x asrlar me’… PPTX Bepul yuklash Telegram